Марыам Мірзахані

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Марыам Мірзахані
مریم میرزاخانی
Maryam Mirzakhani in Seoul 2014.jpg
Дата нараджэння 3 мая 1977(1977-05-03)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 14 ліпеня 2017(2017-07-14)[6][7] (40 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Муж Jan Vondrák[d]
Род дзейнасці матэматык, таполаг
Навуковая сфера матэматык
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофіі (PhD) па матэматыцы
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Curtis T. McMullen[d][10]
Член у
Узнагароды і прэміі
Сайт mathematics.stanford.edu/…
mmirzakhani.com
Commons-logo.svg Марыам Мірзахані на Вікісховішчы


Марыа́м Мірзахані́ (перс.: مریم میرزاخانی; 3 мая 1977, Тэгеран15 ліпеня 2017, Стэнфард) — іранскі і амерыканскі матэматык, якая спецыялізавалася на геаметрыі Лабачэўскага, тэорыі Тэйхмюлера, эргадычнай тэорыі, сімплектычнай геаметрыі[12]. У 2014 годзе атрымала Філдсаўскую прэмію, стаўшы першай жанчынай-лаўрэатам і першым лаўрэатам з Ірана[13].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сярэднюю адукацыю атрымала ў школе Фарзанеган — адной са школ спецыяльна для дзяўчат, якія ўваходзяць у структуру Нацыянальнай арганізацыі па развіццю выключных талентаў у Іране. У 1994 і 1995 гадах выйграла залатыя медалі на міжнародных матэматычных алімпіядах[14]. У 1999 годзе закончыла Тэхналагічны ўніверсітэт Шарыф у Тэгеране.

З 1999 года жыла ў ЗША[15][16]. У 2004 годзе атрымала доктарскую ступень у Гарвардскім універсітэце. З 2008 года — прафесар матэматыкі ў Стэнфардскім універсітэце.

У 2010 годзе на Міжнародным матэматычным кангрэсе была запрошаным дакладчыкам на тэму «Тапалогія, дынамічныя сістэмы і звычайныя дыферэнцыяльныя ўраўненні»[17].

У 2014 годзе стала лаўрэатам Філдсаўскай прэміі за «выдатны ўклад у дынаміку і геаметрыю рыманавых паверхняў і тэорыю прастор іх модуляў»[18].

Памерла 14 ліпеня 2017 года[19] ў Медыцынскім цэнтры Стэнфардскага ўніверсітэта[en] ад наступстваў раку грудзей, які быў упершыню дыягнаставаны ў 2013 годзе.

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

Муж — Ян Вондрак (чэшск.: Jan Vondrák), вучоны ў галіне інфарматыкі чэшскага паходжання[20], дачка — Анахіта.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя працы[правіць | правіць зыходнік]

  • Simple geodesics and Weil-Petersson volumes of moduli spaces of bordered Riemann surfaces. Inventiones Mathematicae 167, 179—222 (2007) pdf
  • Weil-Petersson volumes and intersection theory on the moduli space of curves. Journal of the American Mathematical Society 20, 1-23 (2007) pdf
  • Growth of the number of simple closed geodesics on hyperbolic surfaces. Annals of Mathematics (2) 168-1, 97-125 (2008) pdf
  • Growth of Weil-Petersson volumes and random hyperbolic surfaces of large genus. J. Differential Geom. 94 (2013), no. 2, 267—300 pdf
  • Invariant and stationary measures for the SL(2,R) action on moduli space. (сумесна з Алексам Эскіным]]) pdf

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Maryam Mirzakhani // Encyclopædia Britannica
  2. MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. https://www.nytimes.com/2017/07/16/us/maryam-mirzakhani-dead.html
  4. http://www.cbc.ca/news/technology/maryam-mirzakhani-becomes-1st-woman-to-win-fields-medal-1.2734950
  5. https://www.britannica.com/biography/Maryam-Mirzakhani
  6. http://news.stanford.edu/2017/07/15/maryam-mirzakhani-stanford-mathematician-and-fields-medal-winner-dies/
  7. MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  8. https://news.stanford.edu/news/2008/april9/prezreport-040908.html
  9. Mirzakhani M. Ergodic Theory of the Earthquake Flow // International Mathematics Research Notices / P. SarnakOUP, 2010. — ISSN 1073-7928; 1687-0247; 1687-3017doi:10.1093/IMRN/RNM116
  10. 10,0 10,1 10,2 http://www.seattletimes.com/nation-world/maryam-mirzakhani-first-woman-to-win-fields-medal-dies/ Праверана 16 ліпеня 2017.
  11. http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20022806.html Праверана 25 лютага 2018.
  12. Curriculum Vitæ, Maryam Mirzakhani (older version, at CMI). Архівавана з першакрыніцы 24 ноября 2005. Праверана 12 августа 2014.
  13. Polo, Susana Maryam Mirzakhani Becomes First Woman to Earn Fields Medal for Mathematics in Its 78 Year History. The Mary Sue. Праверана 13 жніўня 2014.
  14. Марыам Мірзахані: вынікі (англ.) . Міжнародная матэматычная алімпіяда.
  15. Princeton University: Maryam Mirzakhani
  16. A Tenacious Explorer of Abstract Surfaces
  17. ICM Plenary and Invited Speakers since 1897. International Congress of Mathematicians.
  18. IMU Prizes 2014 citations. International Mathematical Union. Праверана 12 жніўня 2014.
  19. Iranian math genius Mirzakhani passes away (англ.)  (15 ліпеня 2017). Праверана 15 ліпеня 2017.
  20. Ян Вондрак

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]