Масавае забойства ў Хадзіце

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Масавае забойства ў Хадзіце — эпізод Іракскай вайны, які адбыўся ў лістападзе 2005 года і звязаны з забойствам амерыканскімі марскімі пяхотнікамі 24 мірных іракцаў ў горадзе Эль-Хадзіта. Спачатку факт масавага забойства быў схаваны, і інфармацыя пра яго стала здабыткам грамадскасці толькі пасля таго, як часопіс Time падаў амерыканскаму камандаванню пасведчання, якія аспрэчвалі афіцыйную версію таго, што здарылася. У ходзе расследавання справы былі вылучаныя абвінавачванні супраць васьмі амерыканскіх вайскоўцаў; па стане на чэрвень 2008 года пад следствам заставаліся двое з іх.

Здарэнне[правіць | правіць зыходнік]

Горад Хадзіта размешчаны ў правінцыі Аль-Анбар, якая ў 20042005 гадах была цэнтрам партызанскага руху, накіраванага супраць кааліцыйных сіл. У гэты перыяд у Аль-Анбары загінула больш амерыканскіх вайскоўцаў, чым у любой іншай іракскай правінцыі. З сакавіка 2004 года гэты раён быў зонай адказнасці падраздзяленняў Корпуса марской пяхоты ЗША.

Раніцай 19 лістапада 2005 года ў прыгарадзе Субхані знаходзіўся на заданні амерыканскі патруль роты K («Кіла») 3-га батальёна 1-га палка 1-й дывізіі марской пяхоты ў складзе чатырох уседарожнікаў «Хамві». У 7 гадзін 15 хвілін адна з машын падарвалася на самаробным выбуховым прыстасаванні (Improvised Explosive Device, IED), у выніку чаго загінуў 20-гадовы лэнс-капрал Мігель Тэразас (Miguel Terrazas) і яшчэ два байца былі параненыя. Паводле першапачатковай афіцыйнай версіі здарэння, пры выбуху таксама загінулі 15 мірных іракцаў, а патруль трапіў пад абстрэл з аўтаматычнай зброі; у завязанай перастрэлцы былі забітыя 8 баевікоў[1]. Аднак расследаванне паказала, што ў рэчаіснасці адбылося наступнае. Пасля падрыву на месцы здарэння марскія пяхотнікі ўсталявалі блокпост, каля якога неўзабаве з’явілася іракскае таксі. Таксіст і чацвёра пасажыраў былі выведзеныя з машыны і расстраляныя. Акрамя таго, марскія пяхотнікі штурмам узялі тры дамы побач з месцам падрыву, з якіх, як сцвярджалася, па іх была адкрыта стральба (па сведчанні мясцовых жыхароў, агонь па амерыканцах не вёўся[2]). Пры гэтым у адным з дамоў было забіта 7 мірных жыхароў, у іншым — 8, у трэцім — яшчэ 4.

Неўзабаве пасля таго, што адбылося мэр горада і дэлегацыя старэйшын наведалі амерыканскую базу ў горадзе, каб выказаць сваё абурэнне. Корпус марской пяхоты выплаціў родным 15 забітых мірных жыхароў кампенсацыю ў 2500 долараў за кожнага загінулага[3].

Расследаванне[правіць | правіць зыходнік]

Першае афіцыйнае паведамленне аб тым, што адбылося ў горадзе (у якім гібель мірных жыхароў была звязана з выбухам прыдарожнай бомбы) не прыцягнула вялікай увагі СМІ, паколькі падобныя інцыдэнты адбываліся ў Іраку практычна штодня. Але ўжо ў пачатку 2006 года з’явіліся першыя сведчанні, якія ставілі пад сумнеў афіцыйную версію. Іракскі журналіст і актывіст праваабарончага руху Тахер Табет зрабіў відэазапіс на месцы падзей і перадаў яе часопісу Time; знятыя ім кадры дэманстравалі, што мірныя жыхары загінулі не ад выбуху бомбы, а былі расстраляныя ва ўласных дамах. Time, у сваю чаргу, перадаў відэазапіс амерыканскаму камандаванню, і 9 сакавіка 2006 года Корпус марской пяхоты пачаў крымінальнае расследаванне гэтай справы. Камандзір 3-га батальёна 1-га палка і два камандзіра рот былі знятыя са сваіх пасад.

21 снежня 2006 года супраць васьмі вайскоўцаў марской пяхоты былі вылучаныя абвінавачванні па справе аб забойстве мірных жыхароў[4].

  • Падпалкоўнік Джэфры Чэсані (Jeffrey Chessani) — камандзір 3-га батальёна 1-га палка. У чэрвені 2008 года суддзя адхіліў вылучаныя супраць яго абвінавачванні на падставе таго, што ў ходзе расследавання мела месца «нядобрасумленнае камандны ўплыў». Апеляцыя Корпуса марской пяхоты была адхіленая апеляцыйным судом у сакавіку 2009 года. Апраўданы ў чэрвені 2008 года.
  • Штаб-сяржант Фрэнк Вутэрых (Frank Wuterich) — знаходзіцца пад следствам. У студзені 2012 года прызнаў сваю віну ў рамках здзелкі з абвінавачваннем аб змякчэнні пакарання.
  • Сяржант Санік Дэла Круз (Sanick Dela Cruz) — абвінавачванні знятыя ў красавіку 2007 года ў абмен на дачу ім пасведчання па справе.
  • 1-ы лейтэнант Эндру Грэйсан (Andrew Grayson) — апраўданы ў чэрвені 2008 года.
  • Капітан Лукас Маконел (Lucas McConnell) — абвінавачванні знятыя ў верасні 2007 года ў абмен на супрацоўніцтва са следчымі.
  • Лэнс-капрал Джасцін Шарратт (Justin Sharratt) — абвінавачванні знятыя ў жніўні 2007 года.
  • Капітан Рэндзі Стоўн (Randy Stone) — абвінавачванні знятыя ў жніўні 2007 года.
  • Лэнс-капрал Стывен Татум (Stephen Tatum) — абвінавачванні знятыя ў сакавіку 2008 года.

Такім чынам, з васьмі абвінавачаных абвінавачванні супраць шасці чалавек былі знятыя, адзін апраўданы, адзін штаб-сяржант Фрэнк Вутэрых 24 студзеня 2012 года быў прызнаны вінаватым у неналежным выкананні сваіх службовых абавязкаў і прысуджаны да паніжэння ў званні да радавога першага класа і ўразання зарплаты на 25%.[5]

Ахвяры[правіць | правіць зыходнік]

Загінулі[6]:

  • Абдул Хамід Хасан Алі, 76 гадоў
  • Хаміса Тума Алі, 66 гадоў
  • Рашыд Абдул Хамід, 30 гадоў
  • Валід Абдул Хамід Хасан, 35 гадоў
  • Джахід Абдул Хамід Хасан, мужчына сярэдніх гадоў
  • Асма Салман Расіф, 32 гады
  • Абдула Валід, 4 гады
  • Юніс Салім Хафіф, 43 гады
  • Аіда Ясін Ахмед, 41 год
  • Юніса Саліма Хафіфа
  • Мухамад Юніс Салім, 8 гадоў
  • Нур Юніс Салім, 14 гадоў
  • Сабаа Юніс Салім, 10 гадоў
  • Зайнаб Юніс Салім, 5 гадоў
  • Айша Юніс Салім, 3 гады
  • невядома імя 1-гадовая дзяўчынка
  • Марван Ахмед, 28 гадоў
  • Кахтан Ахмед, 24 гадоў
  • Хасіб Ахмед, 27 гадоў
  • Джамаль Ахмед, 41 год
  • Ахмед Хідхер, таксіст
  • Халід Аяда аз-Заві
  • Важды Аяда аз-Заві
  • Батал Мухамед Махмуд
  • Акрам Хамід Флаех

Паранены:

  • Іман, 8 гадоў
  • Абдул Рахман, 5 Гадоў

Уцяклі альбо схавліся:

  • Сафа Юніс Салім, 13 гадоў
  • Хіба, збегла з 2-месячнай дачкой

Фільм[правіць | правіць зыходнік]

У 2007 годзе брытанскім рэжысёрам Нікам Брумфілдам быў зняты мастацкі фільм «Бітва за Хадзіту» (Battle for Haditha), заснаваны на масавым забойстве 2005 года.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]