Маскоўская духоўная семінарыя
| Маскоўская духоўная семінарыя (МДС) | |
|---|---|
| | |
| Арыгінальная назва | руск.: Московская духовная семинария |
| Заснавана | 1814 |
| Закрыта | 1918 (адноўлена ў 1946) |
| Тып | Семінарыя |
| Вучняў | 650 |
| Краіна | |
| Адрас |
|
| Канфесія | Праваслаўе (Руская праваслаўная царква) |
Маско́ўская духо́ўная семінары́я (руск.: Московская духовная семинария) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова Рускай праваслаўнай царквы. Установа была заснавана ў 1814 годзе і размяшчалася ў Маскве, у адрозненне ад Маскоўскай духоўнай акадэміі, якая з гэтага часу знаходзілася ў Тройца-Сергіевай лаўры. У 1918 годзе семінарыя была закрыта, але ў 1946 годзе яе дзейнасць аднавілася.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]

У сувязі з духоўным рэгламентам 1809 года, які прадпісваў адкрыццё духоўных навучальных устаноў у 36 епархіях Рускай праваслаўнай царквы, у Маскоўскай епархіі ў 1814 годзе былі адкрыты дзве семінарыі: Маскоўская і Віфанская. Першапачаткова Маскоўская семінарыя размяшчалася ў будынках Пярэравінскага манастыра[1].
У 1830-х гадах дзяржаўныя ўлады звярнуліся да Аляксандра Талстога з просьбай прадаць палац для размяшчэння там Маскоўскай духоўнай семінарыі — на вуліцы Дэлегацкай, дом 3 (былая сядзіба Астэрмана). У 1834 годзе была падпісана купчая крэпасць на суму 100 тысяч рублёў. З-за пашкоджання будынкаў падчас пажару 1812 года разглядалася некалькі праектаў па пераўладкаванні памяшканняў. Так, архітэктар Міхаіл Быкоўскі прапаноўваў знесці старыя будынкі і ўзвесці на іх месцы новыя. Аднак кіраўніцтва семінарыі падтрымала сінадальнага архітэктара Апалона Шчадрына, паводле праекта якога будынкі заставаліся некранутымі, у той час як сам будынак палаца павінен быў быць адноўлены і пашыраны ў глыбіню ўчастка[2].
У 1875 годзе паводле праекта архітэктара Пятра Баева была ўзведзена прыбудова да галоўнага корпуса, дзе размясцілі рэкрэацыйную залу, якая прымыкала да царкоўных памяшканняў. У 1885 годзе да ўсходняй галерэі быў прыбудаваны двухпавярховы будынак епархіяльнага інтэрната. Пры семінарыі дзейнічаў дамавы храм, асвячоны ў гонар свяціцеля Мікалая[1].
Пасля рэвалюцыі Маскоўская духоўная семінарыя была закрыта. 26 жніўня 1946 года дзейнасць установы, нароўні з Маскоўскай духоўнай акадэміяй, адрадзілася ў сценах Тройца-Сергіевай лаўры, але з таго часу яна фактычна ўяўляла сабой адно цэлае з акадэміяй (у іх была агульная адміністрацыя). Такім чынам, семінарыя і акадэмія былі, па сутнасці, дзвюма вучэбнымі праграмамі ў рамках адной навучальнай установы[3].
З увядзеннем Балонскай сістэмы ў Рускай праваслаўнай царкве ў 2000-я гады назва «Маскоўская духоўная семінарыя» перастала ўжывацца ў афіцыйных дакументах. Семінарыі стаў адпавядаць пяцігадовы курс бакалаўрыяту ў рамках Маскоўскай духоўнай акадэміі, а з канца 2010-х гадоў — чатырохгадовы курс з магчымасцю навучацца на падрыхтоўчым курсе[3].
Рэктары
[правіць | правіць зыходнік]| Рэктар | Гады на пасадзе |
|---|---|
| Яўген (Казанцаў) | 1814—1817 |
| Парфеній (Чарткоў) | 30 ліпеня 1817 — 1819 |
| Феактыст (Арлоўскі) | верасень 1819 — 1826 |
| Віталь (Шчапетаў) | 1826 — 8 чэрвеня 1833 |
| Ісідар (Нікольскі) | 2 ліпеня 1833 — 11 лістапада 1834 |
| Іосіф (Багаслоўскі) | 13 лістапада 1834 — снежань 1842 |
| Аляксій (Ржаніцын) | снежань 1842 — люты 1847 |
| Філафей (Успенскі) | 14 сакавіка 1847 — 18 снежня 1849 |
| Яўген (Сахараў-Платонаў) | 20 снежня 1849 — 1853 |
| Леанід (Краснапеўкаў) | 1853—1859 |
| Сава (Ціхаміраў) | 18 мая 1859 — 1861 |
| Ігнацій (Раждзественскі) | 10 студзеня 1861 — 7 жніўня 1866 |
| Нікадзім (Белакураў) | 12 жніўня 1866 — 1869 |
| Мікалай Благаразумаў | 24 верасня 1869 — 1892 |
| Клімент (Вернікоўскі) | 1892—1897 |
| Парфеній (Лявіцкі) | 1897—1899 |
| Трыфан (Туркестанаў) | 1899—1901 |
| Анастасій (Грыбаноўскі) | ліпень 1901 — 1906 |
| Фёдар (Паздзееўскі) | 19 жніўня 1906 — 1909 |
| Барыс (Шыпулін) | 1909—1912 |
| Філіп (Гумілеўскі) | 22 чэрвеня 1912 — 30 сакавіка 1913 |
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 Кедров 1889.
- ↑ Любимова 2013, с. 7—8.
- 1 2 Сухова Н. Ю., Э. П. Р. Московская духовная академия // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн — С. 153—187.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Кедров Н. И. Московская духовная семинария, 1814—1889 гг.. — М.: Типо-литография т-ва И. Н. Кушнерев и К°, 1889. — 332 с.
- Розанов Н. П. Глава III В Каретном ряду (В Духовной семинарии — учебные годы 1870-1876) // Воспоминания старого москвича, 1870-1917. — М.: Русский мир, 2004. — С. 55—122, 217-218. — 432 с. — ISBN 5-89577-063-0.
- Дубинский А. Ю. Московская Духовная семинария. Алфавитный список выпускников 1901—1917 годов. — М.: Прометей, 1998. — 123 с. — ISBN 5-7042-0704-1.
- Любимова Е. А. Дом графа Остермана Толстого – новая московская духовная семинария // Интеллектуальный потенциал XXI века: ступени познания. — 2013. — № 18. — С. 7—8.
- Дежников Г. С. Научная деятельность преподавателей Московской духовной семинарии в конце XIX - начале XX в // Вестник Тамбовского университета. Серия: Гуманитарные науки. — 2014. — № 1 (129). — С. 124—129.
- Дубинский А. Ю. Московская духовная семинария: Список выпускников 1871—1880 гг. // Вестник церковной истории. — 2020. — № 3-4 (59-60). — С. 369—383.
- Дубинский А. Ю. Московская духовная семинария: Список выпускников 1871—1880 гг. Ч. 2 // Вестник церковной истории. — 2021. — № 1-2 (61-62). — С. 367—395.