Маштаб

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карта Беларускай ССР 1940 г. маштабам 1:5000000 (у 1 см — 50 км)

Маштаб (ням.: Maßstab, літ. «мерная палка»: Maß «мера», Stab «палка») — суадносіны двух лінейных памераў. У многіх галінах практычнага прымянення маштабам называюць суадносіны памеру малюнка да памеру адлюстроўваемага аб'екта.

Тэрмін найбольш распаўсюджаны ў геадэзіі, картаграфіі і праектаванні — стаўленне натуральнай велічыні аб'екта да велічыні яго малюнка. Чалавек не ў стане адлюстраваць вялікія аб'екты, напрыклад будынак, у натуральную велічыню, таму пры адлюстраванні вялікага аб'екта на малюнку, чарцяжы, у макеце мы памяншаем велічыню аб'екта ў некалькі разоў: у два, пяць, дзесяць, сто, тысячу і гэтак далей. Лік, які паказвае, у колькі разоў паменшаны намаляваны аб'ект, і ёсць маштаб. Маштаб ўжываецца і пры адлюстраванні мікрасусвету. Чалавек не можа адлюстраваць жывую клетку, якую разглядае ў мікраскоп, у натуральную велічыню і таму павялічвае велічыню яе выявы ў некалькі тысяч разоў. Лік, які паказвае, у колькі разоў зроблена павелічэнне або памяншэнне рэальнай з'явы пры яе адлюстраванні, вызначаецца як маштаб.