Маўзалей шэйха Сефі ад-Дзіна

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ханака і свяцілішча шэйха Сафі ад-Дзін у Ардэбілі*
Sheikh Safi al-Din Khānegāh and Shrine Ensemble**
Сусветная спадчына ЮНЕСКА

Sheikh-safi.jpg
Краіна Сцяг Ірана Іран
Тып Культурны
Крытэрыі i, ii, iv
Спасылка 1345
Рэгіён*** Аб'екты ЮНЕСКА ў Азіі
Гісторыя ўключэння
Уключэнне 2010  (34 сесія)
* Міжнародная канвенцыя «ЮНЕСКА»
** Назва ў афіцыйным англ. спісе
*** Рэгіён па класіфікацыі ЮНЕСКА

Ханака і свяцілішча шэйха Сафі ад-Дзін у Ардэбілі (перс.: مجموعه آرامگاه و خانقاه شیخ صفی الدین) — мемарыяльны комплекс у Ардэбілі, пабудаваны для шэйха Сефі ад-Дзіна[1][2]. У 2010 годзе абвешчаны адным з помнікаў Сусветнай спадчыны[3].

Шэйх Сефі ад-Дзін — заснавальнік ісламскага суфійска-дэрвішскага ордэна і прадстаўнік дынастыі Сефевідаў, быў родам з Ардэбіля. Грабніца шэйха, малітоўная зала і мячэць утвараюць разам адзіны комплекс — маўзалей-мячэць. Складовай часткай комплексу з'яўляецца невялікі ўнутраны двор (31 метр у даўжыню і 16 у шырыню). Перад уваходам распасціраюцца сады і доўгая алея.

Унутраны двор
План комплексу

Будынак маўзалея пабудаваў сын шэйха Сефі ад-Дзіна — Садр ад-Дзін шэйх Муса, пасля смерці бацькі ў 1334 годзе[4]. Пазней, у перыяд з канца XVI да пачатку XVIII стагоддзя ўключна падчас кіравання дынастыі Сефевідаў комплекс зведаў мноства змен. Паступова ўзводзіліся новыя прыбудовы, ствараліся новыя памяшканні. Тут хавалі прадстаўнікоў кіруючай дынастыі і іх жонак, а таксама воінаў, якія загінулі падчас кровапралітных бітваў, у прыватнасці Чалдыранскай бітвы. Цяпер будынак маўзалея мае ў вышыню 17 метраў і ўяўляе сабой круглую, купалападобную вежу. Знешні бок сцен і купал аздоблены каляровай пліткай розных адценняў. Будаўнікі комплексу змаглі рацыянальна выкарыстаць большую частку абмежаванай прасторы, размясціўшы там бібліятэку, мячэць, школу, маўзалей, водны рэзервуар, шпіталь, кухні, булачную і рабочыя памяшканні. Шлях, які вядзе да свяцілішча шэйха, падзелены на 7 сегментаў, якія адлюстроўваюць сем этапаў суфійскага містыцызму, і падзелены 8 брамамі, якія сімвалізуюць восем палажэнняў суфізму[5]. Багата ўпрыгожаныя фасады і інтэр'еры ўяўляюць сабой найрэдкі ўзор сярэдневяковай ісламскай архітэктуры.

Зноскі

  1. У розных крыніцах у тым ліку як Сафі аль-Дзін
  2. Sheikh Safi al-din Khānegāh and Shrine Ensemble in Ardabil - UNESCO World Heritage Centre. Whc.unesco.org (2010-07-29). Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2013. Праверана 2 жніўня 2010.
  3. Source: Unescopress World Heritage Committee inscribes seven cultural sites on World Heritage List | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. Unesco.org. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2013. Праверана 2 жніўня 2010.
  4. Square Kufic
  5. Sheikh Safi al-din Khānegāh and Shrine Ensemble in Ardabil — UNESCO World Heritage Centre

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Ching, D.K. (2007). A Global History of Architecture. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.. pp. 479. ISBN 0-471-26892-5.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]