Меладрама

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Луі-Леаполь Буаі(фр.) бел. «Уплыў меладрамы» (1830)

Меладрама (грэч.: μέλος + δρᾶμαпесня + дзеянне) — п'еса з завостранай інтрыгай, павышанай пачуццёвасцю і рэзкім проціпастаўленнем дабра і зла. У ёй адзначаецца рухавасць, патэтыка, перабольшаны паказ жарсцяў і адкрытая маральна-павучальная скіраванасць. Узнікла ў сярэдзіне 18 ст. ў Францыі ў выглядзе музычнай драмы, дзе маналогі і дыялогі дзейных асоб чаргаваліся з музыкай і суправаджаліся ёй («Арфей і Еўрыдыка» Еўсцігнея Фаміна(англ.) бел. на словы Якава Княжніна(англ.) бел., 1792). З канца 18 ст. стала жанрам літаратурнай драмы ў еўрапейскім тэатры. Росквіт прыпадае на час бурнага грамадскага ўзрушэння. Затуханне адбываецца ў часе спакойнага і ўстойлівага жыцця[1].

У кіно[правіць | правіць зыходнік]

Кадр фільма «Знесеныя ветрам» (1939)

У кінематографе меладрама апісвае ўзвышаныя пачуцці і ракавыя абставіны. Вызначаецца кантрастнасцю ў абмалёўцы дзейных асоб, напружанасцю дзеяння і павучальным канцом. У выглядзе фільму з'явілася ў 1900-я гг. (французская стужка «Любоўны раман»(руск.) бел., 1904). У Еўропе ўвасабляе апавяданне аб пакутлівай ахвяры, што паддалася спакусе (пераробкі на італьянскую стужку «Спадарыня з камеліямі»(італ.) бел., 1915). Такую ролю выконвалі актрысы Грэта Гарба (Швецыя), В. Лі (Англія), Аста Нільсэн (Данія) і ўкраінка Вера Халодная(англ.) бел. (Расійская імперыя). Да вышыні сусветнага мастацтва жанр узняў Чарлі Чаплін («Парыжанка»(англ.) бел., 1923). У амерыканскім кіно змяшчае апавяданне аб сучаснай Папялушцы(англ.) бел., што шчасліва заканчваецца («Смешная дзяўчынка»(англ.) бел. рэжысёра Уільяма Уайлера, 1968). У Расіі адпаведнікам служыць фільм Уладзіміра Мяншова(англ.) бел. «Масква слёзам не верыць»(англ.) бел. (1979). Пры рамантычнай скіраванасці апавядае аб любоўных прыгодах жанчыны ў жвавым пошуку кахання. У ЗША — Віктар Флемінг «Знесеныя ветрам» (1939), Роберт Уайз(англ.) бел. «Уэстсайдскі расказ»(англ.) бел. (1961) і Артур Гілер(англ.) бел. «Любоўны расказ»(англ.) бел. (1970). У Францыі — Клод Лелуш «Мужчына і жанчына»(фр.) бел. (1966), 5-серыйны фільм пра Анжаліку 19641968 гадоў.

Пры паходжанні дзейных асоб з простых людзей меладрама вылучаецца выкарыстаннем сямейна-побытавых і грамадскіх звычаяў народу. Народны экранны эпас ёсць адметнасцю італьянскага неарэалізму (Карла Лідзані(англ.) бел. «Летапіс бедных каханкаў»(італ.) бел., 1953 і Луіджы Каменчыні(англ.) бел. «Дзяўчына Бубы»(англ.) бел., 1963), індыйскай музычнай пластыкі (Радж Капур(англ.) бел. «Бадзяга»(англ.) бел., 1951), аргенцінскай музычнай культуры (Джуліа Сарасені(англ.) бел. «Узрост кахання»(англ.) бел., 1954), расійскіх народнага лубка(англ.) бел. (Іван Пыр'еў(англ.) бел. «Свінарка і пастух»(руск.) бел., 1954) і музычнага шоу (Рыгор Аляксандраў(англ.) бел. «Цырк»(англ.) бел., 1936)[1].

Беларусь[правіць | правіць зыходнік]

У Беларусі меладрама ўзнікла ў пачатку 20 ст. падчас адраджэння беларускага прафесійнага(англ.) бел. тэатра. Развівалася праз увядзенне асобных складнікаў меладрамы. Творцы абіралі даходлівы для гледачоў выгляд, найбольш просты і адчынены спосаб уздзеяння на пачуцці. Беларуская меладрама мае дэмакратычную накіраванасць, грамадскую напоўненасць і значнасць. Пакінула значны адбітак на драматургіі Каруся КаганцаУ нашым шчасці няшчасце схавана» і «Сын Даніла»), Максіма Гарэцкага («Атрута»), Канстанцыі БуйлоСягонняшнія і даўнейшыя»), Леапольда РодзевічаБлуднікі» і «Пакрыўджаныя»), Уладзіслава ГалубкаАпошняе спатканне», «Бязвінная кроў», «Праменьчык шчасця», «Ганка» і «Пан Сурынта»), Міхася ЧаротаНа Купалле») і Васіля ГарбацэвічаЧырвоныя кветкі Беларусі»). З 2-ой паловы 1920-х гг. развіццё жанру запаволілася. Асобныя прыёмы і складнікі выкарысталі ў сваіх п'есах Кандрат КрапіваЛюдзі і д'яблы» і «На вастрыі»), Пятро ВасілеўскіДзіўны дом»), Іван ШамякінІ змоўклі птушкі») і Анатоль ДзялендзікГрэшная любоў»)[1].

У беларускім кіно развілася ў сямейна-побытавы любоўны фільм: Уладзімір Корш-Саблін «Маё каханне» (1940), Восіп Шульман «Зялёныя агні» (1956) і «Шчасце трэба берагчы» (1958), Сяргей Сплашноў «Нашы суседзі» (1957) і «Каханнем трэба даражыць» (1960), Зміцер Зайцаў «Кветкі правінцыі» (1995). меладраматычныя рысы мае шэраг гістарычных фільмаў: Уладзімір Гардзін «Кастусь Каліноўскі» (1928), Корш-Саблін «Чырвонае лісце» (1958) і Мікалай Фігуроўскі «Гадзіннік спыніўся апоўначы» (1959), таксама тэлесерыялы «Раман імператара» Дыямары Ніжнікоўскай (1994) і «Пракляты ўтульны дом» Уладзіміра Арлова (1999)[1].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Анатоль Сабалеўскі, Вольга Нячай. Меладрама // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах / гал.рэд. Генадзь Пашкоў — Мінск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2000. — Т. 10. — С. 269-270. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0169-9.


Шаблон:Тэатральнае мастацтва