Мнаганожкі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Мнаганожкі
Archispirostreptus gigas 2009 G1.jpg
Гіганцкая афрыканская мнаганожка (Archispirostreptus gigas)
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Myriapoda

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  563885
NCBI  61985
EOL  2631567
FW  291092

Мнаганожкі, або шматножкі (Myriapoda) — надклас наземных членістаногіх.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня да 27 см. Цела цыліндрычнае або пляскатае, сегментаванае (да 177 членікаў). На кожным сегменце 1—2 пары ног (адсюль назва).

Арэал і экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Пашыраны ўсюды. Актыўныя ўначы, жывуць пад карой, камянямі, у лясным подсціле. Удзельнічаюць у працэсах глебаўтварэння. Некаторыя віды — прамежкавыя гаспадары гельмінтаў, шкоднікі грыбоў, агароднінных культур. Кормяцца расліннымі рэшткамі, міцэліем грыбоў, дробнымі беспазваночнымі. Раздзельнаполыя, адкладааюць яйцы. Многія маюць ядавітыя залозы (па баках тулава, на нагасківіцах).

Класіфікацыя[правіць | правіць зыходнік]

Аб’ядноўвае 4 класы членістаногіх: (сімфіл (Symphyla), губаногіх (Chilopoda), двухпарнаногіх (Diplopoda) і паўрапод (Pauropoda), апошніх звычайна аб’ядноўваюць у адзін падклас); больш за 50 тыс. відаў.

Характэрныя прадстаўнікі мнаганожак: скалапендра каліфарнійская (Scolopendra heros) і скалапендра гіганцкая (Scolopendra gigantea), мухалоўка звычайная (Scutigera coleoptrata), касцянкі (Lithobiomorpha), кіўсякі (Julida).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Мнаганожкі // БЭ ў 18 т. Т. 10. Мн., 2000.