Мікалай Віталевіч Лысенка

Мікалай Лысенка
Мікалай Лысенка
	укр.: Лисенко Микола Віталійович
Асноўная інфармацыя
Дата нараджэння	10 (22) сакавіка 1842[…]
Месца нараджэння	Грынькы[d], Крамянчугскі павет[d], Палтаўская губерня, Расійская імперыя[…];
Дата смерці	6 лістапада 1912[…] (70 гадоў)
Месца смерці	Кіеў, Кіеўская губерня, Расійская імперыя;
Месца пахавання	Байкавыя могілкі;
Краіна	Расійская імперыя;
Бацька	Lysenko Vitaly[d]
Жонка	Olha Antonivna Lypska[d] і Olga O'Connor[d]
Дзеці	Ostap Lysenko[d], Katerîna Masleannîkova[d], Mariana Lîsenko[d] і Halyna Lysenko-Shylo[d]
Альма-матар	Лейпцыгская вышэйшая школа музыкі і тэатра (1868, 1870)[…]; Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі (1864)[…]; Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт імя В. Н. Каразіна (1861);
Месца працы	Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт імя В. Н. Каразіна; Lysenko Music and Drama School[d];
Музычная дзейнасць
Педагог	Carl Reinecke[d][…], Ernst Heinrich Leopold Richter[d][…], Мікалай Андрэевіч Рымскі-Корсакаў і Alois Panoccini[d]
Прафесіі	дырыжор, кампазітар класічнай музыкі, піяніст, музычны педагог, музычны этнограф, кампазітар
Гады актыўнасці	1869—1912
Інструменты	фартэпіяна і арган
Жанры	опера, фолк-музыка, art song[d] і сімфанічная музыка[d]
Псеўданімы	Боян
Выхаванцы	Alexandra Mandelstam[d]
Грамадская дзейнасць
Член у	Ukrainian Club[d];
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Мікалай Лысенка (укр.: Микола Лисенко; 10 (22) сакавіка 1842 — 24 кастрычніка (6 лістапада) 1912) — украінскі кампазітар , піяніст , дырыжор, педагог, збіральнік песеннага фальклору, грамадскі дзеяч. Заснавальнік нацыянальнай кампазітарскай школы.

Біяграфія

Скончыў Кіеўскі ўніверсітэт (1865), вучыўся ў Лейпцыгскай (1867—69) і Пецярбургскай (1874—76, клас М. Рымскага-Корсакава) кансерваторыях. Арганізаваў хор Кіеўскага ўніверсітэта (1864), украінскі хор у Пецярбургу (1874), музычна-драматычную школу (1904) у Кіеве і інш.

Творчасць

Яго музыка адметная яскравым нацыянальным каларытам, арганічным развіццём асноў народна-песеннай культуры, дэмакратычнымі ідэямі. Садзейнічаў станаўленню ўкраінскай оперы, узбагаціў музычна-сцэнічны і вакальны жанры, паклаў пачатак многім інструментальным жанрам у нацыянальнай музыцы. Збіраў і вывучаў фальклор, стварыў класічныя ўзоры апрацовак народных песень.

Да найбольш вядомых твораў належыць музыка гімнаў «Малітва за Украіну» і «Вечны рэвалюцыянер», якія, ў тым ліку, выконваў хор Кірыла Стацэнкі падчас Свята саборнасці, оперы «Тарас Бульба», «Наталка Палтаўка» і іншыя. Мікалай Лысенка стварыў шматлікія аранжыроўкі народнай музыкі для голасу і фартэпіяна, для хору і змешанага складу, а таксама напісаў значную колькасць твораў на словы Тараса Шаўчэнкі.

Ушанаванне памяці

Яго імя носяць Львоўская нацыянальная музычная акадэмія імя Мікалая Лысенкі, Харккаўскі нацыянальны акадэмічны тэатр оперы і балета (укр.) (бел..

Крыніцы

1 2 Nikolai Witaljewitsch Lyssenko // Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>
1 2 Mykola Vitalijovyč Lysenko // Český hudební slovník osob a institucí
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11293091'></a>
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Internet Encyclopedia of Ukraine / O. Havrylyshyn, F. Sysyn, M. Moser et al. — CIUS, 2001. Праверана 3 сакавіка 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12166110'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12131753'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12135541'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q87193076'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12157868'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4212096'></a>
1 2 3 4 5 Г. Риман Лисенко // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. Энгель — М.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 2. — С. 766–767.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27680201'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27776721'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7117345'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2910129'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q213539'></a>
↑ Лысенко Николай Витальевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>
↑ https://www.findagrave.com/memorial/9596/mikola-lysenko Праверана 3 сакавіка 2022.
↑ Лысенко, Николай Витальевич // Зерновые — Империализм — 1933. — Т. 27.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43200308'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126907981'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20078554'></a>
1 2 https://www.ukrainianartsong.ca/composers-1-1-1 Праверана 3 сакавіка 2022.
↑ https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.17272 Праверана 3 сакавіка 2022.
↑ http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CL%5CY%5CLysenkoMykola.htm Праверана 3 сакавіка 2022.

Літаратура

Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).

Спасылкі

На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мікалай Віталевіч Лысенка

[_7120fc09ebb42158-1] 1 2 Nikolai Witaljewitsch Lyssenko // Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>

[_036fa6caa01635ee-2] 1 2 Mykola Vitalijovyč Lysenko // Český hudební slovník osob a institucí
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q11293091'></a>

[_3354d5301bd2d690-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Internet Encyclopedia of Ukraine / O. Havrylyshyn, F. Sysyn, M. Moser et al. — CIUS, 2001. Праверана 3 сакавіка 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12166110'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12131753'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12135541'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q87193076'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q12157868'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4212096'></a>

[_5b2a8853562ff004-4] 1 2 3 4 5 Г. Риман Лисенко // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. Энгель — М.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 2. — С. 766–767.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27680201'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27776721'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7117345'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2910129'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q213539'></a>

[_a293c1b101468431-5] Лысенко Николай Витальевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135'></a>

[_6d8a737fa7473f22-6] ttps://www.findagrave.com/memorial/9596/mikola-lysenko Праверана 3 сакавіка 2022.

[_b03792d5ec078944-7] Лысенко, Николай Витальевич // Зерновые — Империализм — 1933. — Т. 27.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q43200308'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126907981'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20078554'></a>

[_d97aca06243daaaa-8] 1 2 https://www.ukrainianartsong.ca/composers-1-1-1 Праверана 3 сакавіка 2022.

[_1d6f7d6e7d4fff06-9] ttps://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.17272 Праверана 3 сакавіка 2022.

[_14b9fc15cafd77e2-10] ttp://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CL%5CY%5CLysenkoMykola.htm Праверана 3 сакавіка 2022.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]