Мікалай Канстанцінавіч Дэмух

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Мікалай Канстанцінавіч Дэмух
Мікалай Дэмух.png
Дата нараджэння 1920
Месца нараджэння вёска Квачы (Нясвіжскі раён), Нясвіжскі павет, Польская Рэспубліка
Дата смерці невядома
Месца смерці ?

Мікалай Дэмух (1920 — ?) — удзельнік узброенага антысавецкага падполля ў Беларусі, сябра Саюз змагання за незалежнасць Беларусі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў 1920 у в. Квачы (Нясвіжскі раён) Нясвіжскага павета, Польская Рэспубліка (цяпер Нясвіжскі раён). У жніўні 1944 — ліпені 1945 г. служыў у Чырвонай арміі, удзельнічаў у баях, быў паранены. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў Беларусь. У маі 1946 у Міколы Дэмуха быў знойдзены самагонны апарат, за што яго арыштавалі і 7 дзён пратрымалі ў КПЗ Нясвіжскага раённага аддзела НКУС, пасля чаго ён быў вызвалены рашэннем пракурора раёна. Пад пагрозай новага арышту 17 кастрычніка 1946 г. перайшоў на нелегальнае становішча, хаваўся ў склепе каля свайго дома, потым у лясах Нясвіжскага раёна. Рабіў спробы вярнуцца да легальнага жыцця, але пасля арышту жонкі, якую асудзілі да 6 месяцаў пазбаўлення волі, канчаткова застаўся ў лесе.

У маі 1947 далучыўся да Саюза змагання за незалежнасць Беларусі антысавецкай падпольнай арганізацыі Івана Раманчука. На працягу 19471949 Мікалай Дэмух разам з іншымі сябрамі арганізацыі ўдзельнічаў у нападах на партыйна-савецкіх супрацоўнікаў, фінансавых агентаў і служачых унутраных сіл, у рэквізіцыях на поштах і ў крамах. Паводле аператыўных зводак МДБ, у сваіх акцыях Мікалай Дэмух вызначаўся незвычайнай адвагай. У маі 1949 з групай быў акружаны на хутары ў Нясвіжскім раёне, паранены ў баі і трапіў у палон. У ходзе следства яму інкрымінавалі ўдзел у падпольным «Саюзе змагання за вызваленне Беларусі», у анкеце арыштаванага, складзенай у турме МДБ у маі 1949 г., пазначана, што ён меў 5 класаў адукацыі, працаваў цесляром, быў беспартыйным. 17 лістапада 1949 г. асуджаны трыбуналам унутраных войск БВА да 25 гадоў савецкіх канцлагераў. У ходзе перагляду справы 10 снежня 1955 г. абвінавачанне ва ўдзеле ў падпольнай арганізацыі было знята.

У Беларусь вярнуўся ў 1970-х г. Не рэабілітаваны. Далейшы лёс невядомы.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Валаханович И. А. Антисоветское подполье на территории Беларуси в 1944—1953 гг. Мн., 2002.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]