Мікалай Мікалаевіч Сірата

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Мікалай Мікалаевіч Сірата
Дата нараджэння

2 лістапада 1913(1913-11-02)

Месца нараджэння

Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя

Дата смерці

6 студзеня 2006(2006-01-06) (92 гады)

Месца смерці

Масква, Расія

Месца пахавання

Хаванскія могілкі[d]

Грамадзянства

Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Расія

Навуковая сфера

Фізіка цвёрдага цела

Месца працы

Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава
Нацыянальны даследчы ядзерны ўніверсітэт «МІФІ»[d]
Дзяржаўны ўніверсітэт каляровых металаў і золата[d]
Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт
Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт прыродаўладкавання[d]

Альма-матар

Нацыянальны даследчы тэхналагічны ўніверсітэт «МІСіС»[d]

Навуковы кіраўнік

Nikolai Semenovich Kurnakov[d]

Узнагароды і прэміі

Мікалай Мікалаевіч Сірата (2 лістапада 1913, Санкт-Пецярбург — 6 студзеня 2006) — беларускі фізік. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1956), доктар фізіка-матэматычных навук (1951), прафесар (1952). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1968).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Маскоўскі інстытут сталі (1936). У 1941—1942 гг. і ў 1943—1954 гг. працаваў у Інстытуце агульнай і неарганічнай хіміі АН СССР, адначасова ў 1945—1956 гг. ў МДУ. З 1951 г. прафесар, загадчык кафедры Маскоўскага інстытута каляровых металаў і золата. З 1957 г. загадчык Аддзелам фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў, у 1963—1974 гг. дырэктар Інстытута фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў АН БССР. Адначасова ў 1967—1975 гг. загадчык лабараторыі гэтага інстытута. У 1957—1961 гг. загадчык кафедры фізікі цвёрдага цела Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1967—1975 гг. загадчык кафедры тэарэтычнай фізікі Мінскага педагагічнага інстытута.

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Даследаванні па фізіцы металаў, паўправаднікоў, дыэлектрыкаў і фізіка-хімічнаму аналізу. Распрацаваў тэорыю фазавых ператварэнняў, тэорыі ўтварэння метастабільных фаз у адна-і шматкампанентных сістэмах і палімарфізма простых злучэнняў. Даследаваў механізм і кінетыку крышталізацыі, вывучыў уплыў магнітных і электрычных палёў на кінетыку крышталізацыі і фазавых пераходаў. Даследаваў хімічную сувязь у цвёрдых целах, размеркаванне электроннай шчыльнасці ў крышталях, двух-і трохкампанентнай сістэме ферытаў, тэрмадынамічныя ўласцівасці вялікага ліку паўправадніковых злучэнняў. Распрацаваў методыкі і вызначыў фонавыя спектры крышталёў па рассейванні халодных нейтронаў, па дадзеных нейтронаграфічнага аналізу пабудаваў магнітныя і фазавыя дыяграмы. Развіў тэрмадынаміку ўзбуджаных станаў. Выканаў даследаванні многіх практычна важных матэрыялаў (звышправодзячых, звышцвёрдых, магнітных, паўправадніковых) пры ўздзеянні на іх нізкіх і высокіх тэмператур, інтэнсіўных магнітных палёў і звышвысокіх ціскаў, радыяцыйнага апраменьвання. Прапанаваў арыгінальны спосаб атрымання блокаў кубічнага нітрыду бора. Аўтар звыш 650 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій, 60 вынаходніцтваў.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1967, 1973), медалямі.

Працы[правіць | правіць зыходнік]

  • Сборник научных трудов. В 11 т. Мн., 1998.
  • Физика и физико-химический анализ конденсированных сред: Избр. труды. В 2 т. Мн., 2001—2006.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0238-5 (Т. 14).