Мікалай Дзяжковіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Мікалай з Дзяжгава)
Jump to navigation Jump to search
Мікалай Дзяжковіч
біскуп віленскі
1453 — 1467
Папярэднік: Мацей з Вільні
Пераемнік: Андрэй Гасковіч

Адукацыя:
Прафесія: ксёндз
Нараджэнне: невядома
Смерць: 1467

Мікалай Дзяжковіч (? — 1467, Вільня) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, біскуп віленскі1453 па 1467 гады).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Паходзіў з Салечнікаў. Праз размытыя запісы аб яго паходжанні дакладна невядома, ці Мікалай быў сынам Дзерслава (Derslai), ці яго патронімам было «Дзяжковіч» (Dzierzgowicz). Афіцыйныя лісты паведамляюць аб ім: «Nicolaus Derslai de Soleczniky» (Мікалай, сын Дзерслава з Салечнікаў) або «Nicolaus Dzierzgowicz dictus, natione Lituanus» (Мікалай па прозвішчы Дзяжковіч, літвін родам)[1]. Імаверна, навучаўся ў Кракаўскім універсітэце.

Па смерці біскупа Мацея ў 1453 г. кароль Казімір жадаў пасвяціць на віленскае біскупства выдатнага тэолага паляка Судзівоя з Чэхла, але той адмовіўся на той падставе, што не ведаў літоўскае мовы («Generose mi Rex, Lithwanicum ydioma ignoro…»)[2] («літоўскаю моваю» ў літоўскім касцёле, як і наогул у ВКЛ, называлася беларуская мова[3]). Прывілей, выдадзены вялікім князем Казімірам Літве перад ад'ездам на кіраванне ў Польшчу, вымагаў прызначаць святарамі ў касцёлы Літвы адно прыродных ліцвіноў: «Которая ж то церква головная, зборная, кляштырная, иж бы пуста была, а пастыря не держала, ... не иного, а любо не иных, пастыря, а любо пастырев давати маем, нижли Великого Князьства Литовского прыроженого, аж достойными обычаи найден будеть...". Таму біскупам віленскім быў абраны Мікалай Дзяжковіч.

Лісты[правіць | правіць зыходнік]

Захаваўся (у пазнейшай лацінскай транскрыпцыі) фундацыйны ліст Барталамея, дзедзіча сяла Раготная (у слонімскай воласці), 1460 года, выдадзены пры аблічнасці біскупа віленскага Мікалая:

«…я Бартоломей дедич в Роготной, жадаючы збавенья слушного душе моей и теж моих продков и наместников, и теж од Пана Бога Всемогущого осягаючы заплату вечную, церковь в селе моем або дворе моим зовомом Рогатная, надал есми и поднесл есми през велебного отца в пане Хрыстусе князя Миколая з Божей ласки бискупа Виленского на честь и на хвалу Бога Всемогущого и Бартломея святого апостола, святой Ельжбеты, всих святых. (…) Пры той речы будучым велебному отцу Миколаю бискупу Виленскому…»[4].

Зноскі

  1. x. J. Fijałek. Uchrześcijanienie Litwy przez Polskę. // Polska i Litwa w dziejowym stosunku. — Wł. Abracham, J. Fijałek, J. Rozwadowski et al. — Kraków, 1914. s. 152—161.
  2. x. J. Fijałek. Uchrześcijanienie Litwy przez Polskę. // Polska i Litwa w dziejowym stosunku. — Wł. Abracham, J. Fijałek, J. Rozwadowski et al. — Kraków, 1914. s. 201.
  3. П. Урбан. Старажытныя ліцвіны: мова, паходжанне, этнічная прыналежнасць. Мн., 2001. с. 32-33
  4. Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji wileńskiej. T. I, zesz. 1. / wyd. ks. J. Fijałek, W. Semkowicz. Kraków, 1932. № 246.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • В. Пануцэвіч. Польская мова ў ХІV—ХVIII стст. і каталіцкі касцёл у Вялікім Княстве Літоўскім. // Наша вера, 1998. [1]
  • x. J. Fijałek. Uchrześcijanienie Litwy przez Polskę. // Polska i Litwa w dziejowym stosunku. — Wł. Abracham, J. Fijałek, J. Rozwadowski et al. — Kraków, 1914.