М. Арол

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
М. Арол
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння каля 1890
Месца нараджэння
Дата смерці 1917
Месца смерці
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці публіцыст, пісьменнік
Мова твораў беларуская

М. Арол (сапр. Сцяпан Пяцельскі; каля 1890, в. Гарадок, Беластоцкі павет, Падляскае ваяводства, Польшча — 1917(18)?) — беларускі пісьменнік, публіцыст.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся каля ў мястэчку Гарадок на Беласточчыне ў сялянскай сям'і. Пасля заканчэння царкоўна-настаўніцкай школы ў Ялоўцы (1909) вучыў дзяцей у Ялоўцы, Гарадку, пазней у Струзе (цяпер Мастоўскі раён, 1910-12) і Парэччы на Гарадзеншчыне. У 1913-14 г. жыў на Ковеншчыне. На пачатку першай сусветнай вайны мабілізаваны ў армію. Прымаў удзел у баявых дзеяннях. Узнагароджаны Георгіеўскім крыжам. Апошнюю вестку да сям'і выслаў 25 верасня 1917 з Украіны, дзе стацыянавала яго 16 артылерыйская брыгада. Там жа памёр ад эпідэміі тыфу ў канцы 1917 або ў 1918 г.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

З першым вершам выступіў у друку ў 1909 г. (газета «Наша ніва»). Паэтычныя і публіцыстычныя творы пісьменнік публікаваў у "Беларускім календары «Нашай нівы», часопісе «Лучынка» і іншых беларускіх выданнях. Падрыхтаваў кніжку паэзіі «Лірнік» і ў 1913 паслаў у Віленскае выдавецкае таварыства, але выхаду яе перашкодзіла першая сусветная вайна. Асобныя творы змешчаны ў кнігах «Хрэстаматыя новай беларускай літаратуры» (Вільня, 1927), «Беларуская дакастрычніцкая паэзія» (1967), у «Беларускім календары» (Беласток, 1979).

Вершы М. Арла адлюстроўваюць шырокі дыяпазон пытанняў тагачаснай эпохі. Сярод іх праблемы сацыяльнай рэчаіснасці і вобраз паняволенага роднага краю займаюць цэнтральнае месца. Вершам гэтага цыклу характэрны ня толькі высокі грамадскі пафас, публіцыстычная накіраванасць, але і непахісная вера ў лепшую будучыню, у перамогу праўды над сіламі зла і цемры («У дарозе», «Досвіта», «Сычам і совам» і інш.). Моцным акордам веры ў творчую здольнасць чалавека загучаў верш «Сяўцом». Ужо ў ранніх творах М. Арла праявілася схільнасць да філасафічнасці, да шырокай абагульненасці малюнка і ўзбуйнення мастацкага вобразу. Рэальны план у яго вершах нярэдка пераплятаецца з абагульнена сімвалічным («Смерць і жыццё», «Надзея», «Агляд жыцця», «Ахвяра», «Арфа»). Ёсць у М. Арла шэраг вершаў, у якіх ён карыстаецца фальклорнай паэтыкай, творча пераасэнсоўваючы народна-песенныя традыцыі Беласточчыны («Доля і жабрак», «Ноч», «Песня» і інш.).

Важнае месца ў пісьменніцкай спадчыне М. Арла займаюць празаічныя творы — апавяданні і пераклады. На беларускую мову перакладаў, у прыватнасці, творы В. Бялінскага.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларускія пісьменнікі: 1917—1990 / Уклад. А. Гардзіцкі. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X
  • Туронак Ю. М. Арол — нашаніўскі пясняр Беласточчыны // Ніва. 1978. 5 верасня.