Мiнамацкая канвенцыя аб ртуцi

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Мiнамацкая канвенцыя аб ртуцi (англ.: Minamata Convention on Mercury) — міждзяржаўны дагавор, накіраваны на абарону здароўя людзей і навакольнага асяроддзя ад антрапагенных выкідаў і высвабаджэнняў ртуці і яе злучэнняў, якія могуць прыводзіць да атручванняў ртуццю.

Згодна з канвенцыяй выкарыстанне ртуці павінна рэгулявацца, скарачацца вытворчасць некаторых ртуць-змяшчаючых прыбораў (медыцынскіх, люмінесцэнтных лямпаў). Таксама абмяжоўваецца шэраг прамысловых працэсаў і галін, у тым ліку горназдабыўная (асабліва непрамысловая здабыча золата), вытворчасць цэменту.

З 2020 года канвенцыя забараняе вытворчасць, экспарт і імпарт некалькіх розных відаў ртуць-змяшчаючай прадукцыі, у тым ліку электрычных батарэй, электрычных выключальнікаў і рэле, некаторых відаў кампактных люмінесцэнтных лямпаў (КЛЛ), люмінесцэнтных лямпаў з халодным катодам або з вонкавым электродам, ртутных тэрмометраў і прыбораў вымярэння ціску.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Ртуць і яе злучэнні даўно вядомыя з-за таксічнасці для чалавека і іншых жывых арганізмаў. Маштабныя крызісы, звязаныя з атручваннем ртуццю, такія як Мінамацкая катастрофа, атручванне ў Іраку, і Niigata Minamata disease[en], прыцягнулі ўвагу да праблемы. У 1972 годзе перад дэлегатамі Стакгольмскай канферэнцыі па Human Environment выступіў студэнт Сінобу Сакамота, які стаў інвалідам з-за таго, што яго маці падчас цяжарнасці атруцілася метылртуццю. Неўзабаве была створана праграма ЮНЭП (англ.: United Nations Environment ProgrammeUnited Nations Environment Programme, Праграма ААН па навакольным асяроддзі)[1].

20 лютага 2009 года на 25-м Савеце кіраўнікоў UNEP было прынята рашэнне №25/5 «ініцыяваць міжнародныя меры па рэгуляванні ртуці эфектыўным, дзейсным і паслядоўным чынам»[2][3]

Зноскі

  1. Tanaka, Hisatoshi. Minamata disease sufferer pins hope on mercury ban treaty (English), The Asahi Shimbun Company (9 October 2013). Праверана 10 кастрычніка 2013.
  2. Mandate. United Nations Environment Programme. — «to initiate international action to manage mercury in an efficient, effective and coherent manner»  Праверана 10 кастрычніка 2013.
  3. Проект Минаматской конвенции о ртути (руск.) . UNEP. Праверана 25 верасня 2014.