Перайсці да зместу

Напады баевікоў у Малі (2026)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Напады баевікоў у Малі (2026)
Асноўны канфлікт: Вайна ў Малі
Дата 25—26 красавіка 2026
Месца Каці, Севарэ, Бамако, Сена і Мопці (Малі)
Вынік сепаратысты занялі Кідаль
Праціўнікі
 Малі,
Афрыканскі корпус 		Аль-Каіда Джамаат Нусрат аль-Іслам валь-Муслімін
Фронт вызвалення Азавада
Страты
невядома, загінуў міністр абароны Садзіё Камара 200 забітых (па заяве ўладаў)[1]

25 красавіка 2026 года адбылася серыя скаардынаваных нападаў у некалькіх раёнах Малі. Байцы групоўкі «Джамаат Нусрат аль-Іслам валь-Муслімін» (ДНІМ) здзейснілі напады ў гарадах Каці, Севарэ, Бамако і Мопці. Фронт вызвалення Азавада (ФВА) заявіў аб кантролі над Кідалем і часткай Гаа[2][3][4][5].

Гэта найбуйнейшыя напады падчас вайны ў Малі з моманту туарэгскага паўстання 2012 года[6].

Перадгісторыя

[правіць | правіць зыходнік]

У 2012 годзеа Малі ахапіла грамадзянская вайна, распачатая кааліцыяй туарэгскіх паўстанцаў з Нацыянальнага руху за вызваленне Азавада (НРВА)[7] пры падтрымцы розных джыхадзісцкіх груповак, уключаючы Ансар ад-Дзін і Аль-Каіда ў краінах ісламскага Магрыба. У студзені 2012 года гэтыя групы пачалі наступленне на ўрадавыя сілы на поўначы Малі. Да красавіка сілы туарэгаў захапілі кантроль над Кідалем, Гаа і Цімбукту, абвясціўшы незалежнасць дзяржавы Азавад[8]. Наступлене заахвоціла малійскіх афіцэраў зрынуць прэзідэнта Амаду Тумані Турэ[9] і звярнуцца па дапамогу да Францыі ў рамках аперацыі «Сервал». У выніку джыхадзісты былі разгромленыя[8]. У 2015 годзе паміж урадам і Каардынацыйным саветам рухаў Азавада былі падпісаны Алжырскія пагадненні, аднак іх рэалізацыя застапарылася, і з канца 2014 года баявыя дзеянні распаўсюдзіліся з поўначы Малі на цэнтральную частку краіны[10].

Прэзідэнт Малі Ібрагім Бубакар Кейта, абраны ў 2013 годзе, не змог правесці рэформы, неабходныя для ўмацавання дзяржавы. Замежная інтэрвенцыя, уключаючы місію ААН MINUSMA і французскую аперацыю «Бархан», таксама не змаглі цалкам здушыць паўстанцкія і джыхадысцкія групы[10][11], некаторыя з якіх у 2017 годзе сфармавалі звязаны з «Аль-Каідай» альянс «Джамаат Нусрат аль-Іслам валь-Муслімін» (ДНІМ)[12]. Пасля пратэстаў у адказ на меркаваныя фальсіфікацыі на парламенцкіх выбарах 2020 года Кейта быў скінуты ў выніку дзяржаўнага перавароту, узначаленага Асімі Гаітай, які стаў ваенным кіраўніком Малі пасля яшчэ аднаго перавароту ў 2021 годзе[10]. Пасля аналагічных пераваротаў у Нігеры і Буркіна-Фасо тры краіны звярнуліся да сіл ААН і Францыі з просьбай пакінуць краіну і ў 2023 годзе сфармавалі Альянс дзяржаў Сахеля. Пасля вываду войскаў ААН і Францыі вайна ў Малі рэзка абвастрылася[10][12]. Урад звярнуўся па дапамогу да расійскай ПВК «Вагнер». Пры падтрымцы расіян урадавыя войскі правялі ў 2023 годзе паспяховую аперацыю[13].

Пасля бою пад Тынзауатэнам у 2024 годзе, у якой перамогу атрымалі сілы Фронту вызвалення Азавада[14] і ДНІМ, ПВК «Вагнер» замяніў кантраляваны расійскім урадам Афрыканскі корпус. Пасля 2024 года ДНІМ адкрыў новы фронт, каб ізаляваць Бамако і іншыя гарадскія раёны на захадзе і поўдні Малі ад эканамічных цэнтраў і ліній забеспячэння. Джыхадзісты нацэліліся на горназдабыўны рэгіён Каес і гарады, якія злучаюць Малі з Сенегалам, Маўрытаніяй, Гвінеяй і Кот-д’Івуарам — асноўнымі крыніцамі імпарту паліва ў краіну. У ліпені 2025 года ДНІМ пачаў напады на Каес і Ніёра-дзю-Сахель. У верасні 2025 года групоўка разгарнула атакі на дарогі ад межаў да кантраляваных урадам гарадоў поўдня, што прыпыніла пастаўкі паліва ў краіну, паралізавала прамысловасць на поўдні і падарвала фінансы ўрада[15][16].

У канцы сакавіка 2026 года паміж ДНІМ і ўрадам было заключана перамір’е, у рамках якога былі вызваленыя 100 зняволеных баевікоў у абмен на зняцце паліўнай блакады[17]. Перамір’е павінны было працягвацца да канца мая, да свята Ід аль-адха (Табаскі)[17][18]. Пазней улады абверглі інфармацыю аб вызваленні зняволеных[19].

Ход падзей

[правіць | правіць зыходнік]

25 красавіка, а 5:20[20], каля Каці, галоўнай ваеннай базы на ўскраіне Бамако, былі зафіксаваныя два выбухі і інтэнсіўная перастрэлка[21]. Баі таксама назіраліся ў раёне Мамарыбугу[22], у Гаа, Севарэ, Кідалі[23][2] і Мопці[20].

Баевікі ўвайшлі ў рэзідэнцыю губернатара Кідаля[24], захапіўшы большую частку горада[25]. Вяліся баі і ў сталіцы[26], у тым ліку за міжнародны аэрапорт з удзелам расіян[27] і трох верталётаў[28].

Прадстаўнік ФВА Махамед Эльмаулуд Рамаданэ заявіў пра кантроль над раёнамі Кідаль і Гаа, заклікаўшы «ўлады Буркіна-Фасо і Нігера трымацца далей ад падзей, якія адбываюцца ў Малі»[24]. Пазней ён паведаміў агенцтву France-Presse, што армія баевікоў узяла пад кантроль большую частку Кідаля, а губернатар схаваўся ў былым лагеры MINUSMA[29]. Па дадзеных The Independent, былы мэр пацвердзіў, што баевікі захапілі кантроль над шэрагам раёнаў горада[28]. Крыніцы ў службах бяспекі, на якія спасылаўся Reuters, паказалі, што ДНІМ таксама удзельнічаў у баях за Кідаль[30][29].

Малійскія вайскоўцы пацвердзілі, што ў сталіцы і іншых частках краіны адбываюцца сутыкненні з неўстаноўленымі " тэрарыстычнымі групамі»[31][24]. К 11:00 армия объявила, что ситуация находится под контролем, хотя «зачистки» продолжаются[30][32].

Групоўка ДНІМ афіцыйна пацвердзіла ўдзел у нападах і ўзяла на сябе адказнасць за напады на рэзідэнцыю Асімі Гаіта, міністра абароны Садзіё Камара, ваенную базу Каці, Мопці і іншыя аб’екты. Джыхадзісты і ФВА заявілі, што супрацоўнічаюць у рамках гэтых аперацый[18]. Баевікі таксама заклікалі Расію не ўмешвацца ў канфлікт[33][34].

26 красавіка тэлеканал France 24 паведаміў, што паўстанцы Азавада паведамілі аб новых сутыкненнях ў Кідалі паміж паўстанцамі і ўрадавымі войскамі, падтрыманымі расійскімі наймітамі[35]. Таксама паведамлялася аб стральбе ў гарнізоне ў Каці, нягледзячы на заявы малійскай арміі аб поўным кантролі над горадам[36]. Пазней ФВА абвясціў аб дасягненні пагаднення, якое дазваляе вывесці сілы Афрыканскага корпуса Расіі з Кідаля, падаўшы паўстанцам поўны кантроль над раёнам.[37] Пасля быў заўважаны канвой Афрыканскага корпуса, які пакідаў былы лагер MINUSMA і накіроўваўся ў Гаа пад эскортам баевікоў[38]. За гэтым рушыў вывад малійскіх войск[39]. Перад уходам малійцы і расіяне падпалілі базу[40]. Такім чынам, ФВА ўсталяваў поўны кантроль над горадам[41].

Наступныя баі

[правіць | правіць зыходнік]

1 мая паўстанцы ахапілі ўрадавую ваенную базу паблізу пасёлка Тэсаліт (вобласць Кідаль)[42].

Страты

[правіць | правіць зыходнік]

Урад краіны не апублікаваў афіцыйныя звесткі па ўласных стратах[43], пры тым страты праціўніка ацаніў у больш за 200 забітых[44].

Падчас падзей міністр абароны Камара загінуў разам з другой жонкай і двума ўнукамі ў выніку выбуху замініраванага аўтамабіля, які разбурыў яго рэзідэнцыю ў Каці[45][46][47]. Выбухам таксама былі разбураныя некаторыя бліжэйшыя Будынкі, уключаючы мячэць, у выніку чаго загінула некалькі мірных жыхароў[48]. Гібель міністра была пацверджана урадам 26 красавіка; абвешчана двухдзённая нацыянальная жалоба[49].

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ Mali’s defense minister dies of his wounds after attack on his residence. Anadolu (27 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  2. ↑ а б Armed groups stage simultaneous attacks across Mali. Al Jazeera (25 красавіка 2026).
  3. ↑ Press, Associated (2026-04-25). Militants and separatists launch coordinated attacks across Mali. The Guardian [брытанская англійская]. 0261-3077. Праверана 2026-04-27.
  4. ↑ Mali attacks: Russia's Africa Corps confirms withdrawal from Kidal (англ.). www.bbc.com (27 красавіка 2026). Праверана 27 красавіка 2026.
  5. ↑ Ministre tué, Russes impliqués... Ce qu’il faut savoir de la situation au Mali (фр.). Le HuffPost (26 красавіка 2026). Праверана 27 красавіка 2026.
  6. ↑ Weiss. JNIM and allied rebels surge across Mali, take several cities, pressure capital. The Long War Journal (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  7. ↑ Mason. Why France Failed in Mali (англ.). War on the Rocks (21 лютага 2022). Праверана 25 красавіка 2026.
  8. ↑ а б Report of the Secretary-General on children and armed conflict in [04.05.26 17:47] Dzianis Batura: Mali (PDF). United Nations Security Council. 2014-04-14. Праверана 2026-04-26. {{cite news}}: line feed character у |title= на пазіцыі 66 (даведка)
  9. ↑ The Question of Mali (PDF). Royal Russel MUN. Праверана 2026-04-26.
  10. ↑ а б в г BTI 2026 Mali Country Report. Bertelsmann Transformation Index (20 мая 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  11. ↑ Last French troops leave Mali, ending nine-year deployment. Al Jazeera (16 жніўня 2022).
  12. ↑ а б Bartos. Mali is at a turning point that risks a 'disastrous domino effect'. Atlantic Council (25 лістапада 2025). Праверана 26 красавіка 2026.
  13. ↑ Northern Mali: Return to Dialogue | International Crisis Group (англ.). www.crisisgroup.org (20 лютага 2024). Праверана 25 красавіка 2026.
  14. ↑ Mali: les rebelles du Nord combattent désormais pour l'indépendance et subissent un premier revers (фр.). RFI (2 снежня 2024). Праверана 25 красавіка 2026.
  15. ↑ Eizenga. JNIM Attacks in Western Mali Reshape Sahel Conflict. Africa Center for Strategic Studies (29 верасня 2025). Праверана 25 красавіка 2026.
  16. ↑ Vandermeersch. Mali Under Siege: Tracking the Fuel Blockade Crippling Bamako (англ.). bellingcat (3 снежня 2025). Праверана 25 красавіка 2026.
  17. ↑ а б Wabwireh. Jihadist prisoner release secures fuel convoy truce in Mali. Africanews (23 сакавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  18. ↑ а б EN DIRECT - Mali: les jihadistes du Jnim revendiquent des attaques coordonnées avec la rébellion touareg (фр.). RFI (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  19. ↑ Malian army denies releasing jihadists to end fuel convoy attacks. Africanews (31 сакавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  20. ↑ а б A.Ş. Coordinated attacks hit multiple cities in Mali, fighting near Bamako airport (англ.). Yeni Şafak. Праверана 25 красавіка 2026.
  21. ↑ Mali insurgents hit military bases in 'complex attacks', airport shut. Reuters. 2026-04-25. Праверана 2026-04-25.
  22. ↑ Coordinated attacks hit Mali; fighting ongoing in capital Banako, other cities. Anadolu (25 красавіка 2026).
  23. ↑ Gunmen stage simultaneous attacks in and outside Mali capital, army says (англ.). The Jerusalem Post (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  24. ↑ а б в Coordinated attacks across Mali; army says situation 'under control'. Al Jazeera (25 красавіка 2026).
  25. ↑ Mali junta battles 'terrorist groups' amid intense fighting (англ.). RFI (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  26. ↑ Mali live: Army says armed 'terrorist' groups launch attacks on military positions nationwide. France 24 (25 красавіка 2026).
  27. ↑ Witnesses say Russian mercenaries involved in fighting. Al Jazeera. Праверана 2026-04-25.
  28. ↑ а б Gunfire and blasts rock Mali as armed groups stage coordinated attacks (англ.). The Independent (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  29. ↑ а б Mali: heavy fighting erupts in Bamako as rebels seize northern stronghold Kidal (англ.). The Africa Report (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  30. ↑ а б Mali insurgents hit military bases in 'complex attacks', airport shut. Reuters. 2026-04-25. Праверана 2026-04-25.
  31. ↑ Malian army confirms clashes with armed fighters in key cities (англ.). RFI (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  32. ↑ EN DIRECT - Mali: les jihadistes du Jnim revendiquent des attaques coordonnées avec la rébellion touareg (фр.). RFI (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  33. ↑ EN DIRECT - Mali: les jihadistes du Jnim revendiquent des attaques coordonnées avec la rébellion touareg (фр.). RFI (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  34. ↑ Felix. Al Qaeda-linked JNIM says it carried out Mali attacks with Tuareg‑led FLA, SITE reports. Reuters (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  35. ↑ New fighting erupts in northern Mali's Kidal as army clashes with Tuareg rebels. France 24. 2026-04-26. Праверана 2026-04-26.
  36. ↑ Gunfire persists in Mali town as UN urges international response after attacks. Reuters. 2026-04-26. Праверана 2026-04-26.
  37. ↑ Les rebelles touareg annoncent un accord avec les Russes pour leur retrait de Kidal (фр.). RFI (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  38. ↑ Russia’s Africa Corps pulls out of Kidal under rebel escort (англ.). Türkiye Today. Праверана 26 красавіка 2026.
  39. ↑ Mali troops and Russian mercenaries withdraw from northern city after rebel attacks (англ.). AP News (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  40. ↑ EN DIRECT - Mali: après la mort du ministre de la Défense Sadio Camara, la junte reste silencieuse (фр.). RFI (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  41. ↑ EN DIRECT - Mali: après la mort du ministre de la Défense Sadio Camara, la junte reste silencieuse (фр.). RFI (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  42. ↑ Повстанцы захватили стратегическую военную базу в Тесалите, RFI, 01.05.2026
  43. ↑ Islamic militants and separatists claim sweeping attacks across Mali (англ.). AP News (25 красавіка 2026). Праверана 25 красавіка 2026.
  44. ↑ Mali’s defense minister dies of his wounds after attack on his residence. Anadolu (27 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  45. ↑ EN DIRECT - Mali: après la mort du ministre de la Défense Sadio Camara, la junte reste silencieuse (фр.). RFI (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  46. ↑ Mali’s Defence Minister Sadio Camara killed amid coordinated attacks (англ.). Al Jazeera. Праверана 26 красавіка 2026.
  47. ↑ Mali defence minister killed, fresh fighting between army and rebels (англ.). France 24 (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
  48. ↑ La junte confirme la mort du ministre de la Défense, Sadio Camara et annonce un deuil de deux jours. RFI. 2026-04-26. Праверана 2026-04-26.
  49. ↑ Le chef de la junte exfiltré après l'attaque de Kati du 25 avril qui a visé son domicile (фр.). RFI (26 красавіка 2026). Праверана 26 красавіка 2026.
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Напады_баевікоў_у_Малі_(2026)&oldid=5136498"