Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія (НСРА)
Republika Popullore Socialiste Shqipërisë

Сацыялістычная рэспубліка
Flag of Albania (1943-1944).svg
11 студзеня 1946 — 22 сакавіка 1992


Flag of Albania.svg
Flag of Albania (1946-1992).svg Coat of arms of the People's Republic of Albania.svg


Сцяг НСРА Герб НСРА
Albania 1956-1990.svg
Албанія на карце Еўропы
Сталіца Тырана
Мова(ы) албанская
Грашовая адзінка Албанскі лек
Тэлефонны код 355
Плошча 28 748 кв.км
Насельніцтва 3 072 000 чал. (1991)
Форма кіравання Аднапартыйная парламенцкая рэспубліка
1-ы сакратар ЦК Албанскай Партыі Працы
 - 19451985 Энвер Ходжа
 - 19851992 Раміз Алія
Старшыня Прэзідыума Народнага сходу Албаніі
 - 19461953 Амер Нішані
 - 19531982 Лешы Хаджы
 - 19821991 Раміз Алія
Старшыня Савета міністраў Албаніі
 - 19461954 Энвер Ходжа
 - 19541981 Мехмет Шэху
 - 19811991 Адыль Чарчані
Часавы пояс +2
Сцяг Албаніі Гісторыя Албаніі
Герб Албаніі

ілірыйцы

Далмацыя

Славянізацыя Албаніі

Візантыйская Албанія

Албанскія княствы

Войны Скандэрбега

Лежская ліга

Венецыянская Албанія

Асманская Албанія

Албанскія пашалыкі

Прызрэнская ліга

Княства Албанія

Рэспубліка Албанія

Каралеўства Албанія

Італьянская акупацыя Албаніі

Нямецкая акупацыя Албаніі

Народна-вызваленчая барацьба

Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія

Беспарадкі 1997 года

Сучасная Албанія


Партал «Албанія»

Народная Рэспубліка Албанія была абвешчана 11 студзеня 1946 года; з 1976 года — Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Абапіраючыся на палітычную, ваенную і эканамічную падтрымку СССР, албанскі камуністычны ўрад пад кіраўніцтвам Энвера Ходжы прыступіў да будаўніцтва сацыялізму ў адсталай аграрнай краіне. У 1949 годзе Албанія стала членам СЭВ, у 1955 годзе — Арганізацыі Варшаўскага дагавора.

Камуністычная партыя Албаніі была створана ў 1941 годзе пры падтрымцы Камінтэрна. Праціўнікі рэжыму падвяргаліся знішчэнню. Лідар партыі Энвер Ходжа на працягу доўгіх дзесяцігоддзяў то ствараў, то разрываў адносіны з Бялградам, Масквой і Пекінам. З Югаславіяй адносіны практычна ніколі не нармалізоўваліся і з часам перараслі ў адкрытую варожасць з-за аўтаномнага края Косава і намераў Ціта стварыць Балканскую Федэрацыю, у якую ўвайшла б Балгарыя, што Ходжа разглядаў як пагрозу суверэнітэту Албаніі.

Рознагалоссі з КПСС і Савецкім Саюзам сталі нарастаць пасля смерці Сталіна і дасягнулі піка пасля вядомага дакладу Хрушчова на XX з'ездзе ў 1956 годзе. Крытыку Албаніі выклікала збліжэнне СССР з Югаславіяй. Адначасова пагоршыліся адносіны Албаніі з астатнімі краінамі Усходняй Еўропы. Албанія ўсё больш схілялася да супрацоўніцтва з КНР, у сувязі з чым СССР звярнуўся да эканамічнага ціску на албанскае кіраўніцтва. На Маскоўскай нарадзе камуністычных і рабочых партый справа дайшла да вострай канфрантацыі паміж Албанскай партыяй працы і КПСС і яе саюзнікамі, пасля чаго эканамічная дапамога СССР цалкам спынілася. У адказ Албанія ва ўльтыматыўнай форме запатрабавала ад яго ў найкарацейшыя тэрміны вывесці ваеннаслужачых з ваенна-марской базы Влёра, у выніку чаго некалькі савецкіх падводных лодак, узбраенне і боепрыпасы дасталіся Албаніі.

З 1962 года Албанія выйшла з СЭУ, што адмоўна адбілася на яе гандлёвым балансе і эканамічнай сітуацыі. У 1968 годзе Албанія падвергла рэзкай крытыцы ўвядзенне войскаў краін Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакію і выйшла з АВД. З гэтага часу албанскае кіраўніцтва і СМІ называлі савецкае кіраўніцтва няйначай, як сацыял-імперыялістамі і рэвізіяністамі. Знешняя палітыка Албаніі ў наступнае дзесяцігоддзе грунтавалася на супрацоўніцтве з КНР і максімальнай ізаляцыі ад еўрапейскіх дзяржаў. Албанія стала адзінай дзяржавай Еўропы, якая не падпісала Заключны акт НБСЕ. Албанія абвясціла сябе першай у свеце атэістычнай дзяржавай, што выказалася ў дыскрымінацыі рэлігіі і маштабных праследаваннях вернікаў (як мусульман, так і хрысціян).

На тры дзесяцігоддзі Албанія спынілася ў развіцці і практычна закрылася ад навакольнага свету — не толькі заходняга, але і камуністычнага, — закансерваваўшы ў сябе парадкі, атрыманыя ў спадчыну ад сталінскай камуністычнай сістэмы. У сярэдзіне 1970-х гадоў, пасля смерці Маа Цзэдуна і пачатку рэформаў Дэн Сяапіна, Ходжа абвясціў рэвізіянісцкім таксама і рэжым КНР. Такім чынам, ізаляцыя сталінісцкай Албаніі ў свеце стала абсалютнай.

Найноўшая гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1985 годзе, пасля смерці Энвера Ходжы, яго месца заняў Раміз Алія. Спачатку ён спрабаваў працягваць ранейшую палітыку, але ва Усходняй Еўропе да таго часу ўжо пачаліся змены, выкліканыя гарбачоўскай палітыкай — галоснасцю і перабудовай. Урад Албаніі апынуўся пад двайным ціскам з боку ЗША, еўрапейскіх дзяржаў і свайго ўласнага народа. Пасля таго, як быў расстраляны румынскі камуністычны лідар Нікалае Чаўшэску, Алія зразумеў, што ён можа апынуцца наступным, калі нічога не зробіць. Алія, апошнім у Еўропе, падпісаў Хельсінкскія пагадненні і абавязаўся выконваць правы чалавека, дазволіў палітычныя партыі, і хоць яго ўласная партыя перамагла на выбарах у 1991 годзе, усім стала ясна, што змены не спыніць. У 1992 годзе на ўсеагульных выбарах перамогу атрымала ўжо Дэмакратычная партыя Албаніі, якая набрала 62 % галасоў.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]