Народны камісарыят дзяржаўнай бяспекі БССР

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Народны камісарыят дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР
(НКДБ БССР)
эмблема
Агульная інфармацыя
Краіна
Дата стварэння 14 красавіка 1943
Дата скасавання 22 сакавіка 1946
Заменена на Міністэрства дзяржаўнай бяспекі БССР
Вышэйстаячае ведамства Савет Народных Камісараў БССР


Наро́дны камісарыя́т дзяржа́ўнай бяспе́кі БССР (НКДБ БССР) (руск.: Народный комиссариат государственной безопасности БССР) — рэспубліканскі орган забеспячэння дзяржаўнай бяспекі ў 1943—1946 гадах. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства дзяржаўнай бяспекі БССР.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета ад 14 красавіка 1943 года з структуры НКУС СССР быў выдзелены самастойны орган забеспячэння дзяржаўнай бяспекі — Народны камісарыят дзяржаўнай бяспекі. Народныя камісарыяты у саюзных і аўтаномных рэспубліках уваходзілі ў сістэму НКДБ СССР. У краях і абласцях ўтвараліся ўпраўленні НКДБ.

На тэрыторыі нашай рэспублікі сістэма органаў дзяржаўнай бяспекі была адноўлена ў другой палове 1943 года. Фармальна ж працэс утварэння рэспубліканскага Наркамата дзяржбяспекі быў замацаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 снежня 1943 года (НКДБ БССР часова, да вызвалення Мінска ў ліпені 1944 года размяшчаўся ў г. Гомелі). У акупаваных абласцях арганізоўваліся абласныя аператыўна-чэкісцкія групы НКДБ БССР.

Структура[правіць | правіць зыходнік]

У складзе Наркамата былі створаныя наступныя ўпраўленні:

  • 1 упраўленне — разведка;
  • 2 упраўленне — контрразведка;
  • 3 упраўленне — транспартнае;
  • 4 упраўленне — арганізацыя тэрору і дыверсій на занятых немцамі тэрыторыях;
  • 5 упраўленне — шыфраванне-дэшыфраванне і спецсувязь;
  • 6 упраўленне — ахова кіраўнікоў партыі і ўрада;
  • 7 упраўленне — адміністрацыйна-гаспадарчае фінансавае ўпраўленне.

Таксама ў склад Наркамата ўваходзілі:

  • чатыры самастойных аддзела:
    • «А» — улікова-архіўны;
    • «Б» — аператыўна-тэхнічны;
    • «В» — ваенная цэнзура і перлюстрацыя карэспандэнцыі;
  • аддзел кадраў;
  • следчая часць па асабліва важных справах;
  • сакратарыят.

Наркамы дзяржаўнай бяспекі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]