Народны фронт Малдовы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Народны фронт Малдовы (малд.: Фронтул Популар дин Молдова, Frontul Popular din Moldova) — палітычны рух у Малдаўскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы і Рэспубліцы Малдова. Фармальна Народны фронт Малдовы існаваў паміж 1989 і 1992 гадамі. Папярэднікам Народнага фронту Малдовы быў Дэмакратычны рух Малдовы (1988—1989). Яго пераемнікам стаў Хрысціянска-дэмакратычны народны фронт (1992—1999), з якога ў 1999 годзе была сфарміравана Хрысціянска-дэмакратычная народная партыя Малдовы.

Народны фронт быў добра арганізаваны на нацыянальным узроўні, з больш моцнай падтрымкай у сталіцы і раёнах, населеных этнічнымі румынамі. Хоць арганізацыя прыйшла да ўлады, унутраныя спрэчкі прывялі да рэзкага падзення народнай падтрымкі, і Народны фронт Малдовы распаўся на некалькі канкурыруючых фракцый у пачатку 1993 года.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1988 годзе паўсталі дзве апазіцыйныя групы: Дэмакратычны рух у падтрымку перабудовы і музычна-літаратурны клуб імя Аляксея Мацеевіча. 20 мая 1989 года быў створаны Народны фронт Малдовы, які выступаў за аўтаномію Малдаўскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. Пры непасрэдным удзеле гэтых арганізацый летам 1989 гаду ў Кішынёве прайшлі шматлікія дэманстрацыі. Дэманстранты патрабавалі палітычнай і эканамічнай самастойнасці Малдовы, анулявання наступстваў нямецка-савецкага дагавора 1939 года, прызнання за малдаўскай мовы на падставе лацінскага напісання статусу афіцыйнай мовы рэспублікі. У адказ на гэта 8 ліпеня адбылося ўстаноўчы з'езд руху «Унітатэ-Адзінства». 31 жніўня 1989 года Вярхоўны Савет МССР абвясціў малдаўскі афіцыйнай мовай у «палітычнай, эканамічнай, сацыяльнай і культурнай сферах», руская мова — мовай міжнацыянальных зносін. Быў прыняты закон аб вяртанні малдаўскай мове лацінскай алфавіту. Старшынёй Вярхоўнага Савета пры падтрымцы Народнага фронту быў абраны Мірча Снегур.

25 лютага 1990 года былі праведзены першыя свабодныя выбары ў Вярхоўны Савет Малдаўскай ССР. Прыхільнікі Народнага фронту атрымалі 25% дэпутацкіх мандатаў. 27 красавіка 1990 года змянілі дзяржаўную сымболіку і ўвялі сіне-жоўта-чырвоны трыкалор у якасці дзяржаўнага сцяга. Дэпутаты, апазіцыйныя Народнаму фронту, 24 мая 1990 года выйшлі са складу парламенту Малдовы.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]