Нешчарда (возера)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Нешчарда
Панарама Нешчарды
Панарама Нешчарды
Каардынаты: 55°54′53″ пн. ш. 29°04′42″ у. д.HGЯO
Краіна Flag of Belarus.svg Беларусь
Вышыня над узроўнем мора 147,7 м
Даўжыня 12,05 км
Шырыня 4,75 км
Плошча 24,62 км²
Аб'ём 0,08472 км³
Даўжыня берагавой лініі 50,18 км
Найбольшая глыбіня 8,1 м
Сярэдняя глыбіня 3,1 м
Салёнасць да 0,15 ‰
Празрыстасць 1,0 м
Плошча вадазбору 143 км²
Упадаюць рака Атлайская, ручаі
Выцякаюць рака Нешчарда
Нешчарда (Беларусь)
Нешчарда
Нешчарда
Нешчарда (Віцебская вобласць)
Нешчарда
Нешчарда
Лагатып Вікісховішча Нешчарда на Вікісховішчы

Не́шчарда, Няшчэрда[1] — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Дрысы. Адметнае самай даўгой сярод азёр Беларусі берагавой лініяй (50,18 км).

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Назва возера Нешчарда — балцкага паходжання. У ёй вылучаюць прыстаўку «Не-» (яна сустракаецца ў іншых гідронімах у рэгіёне — Нявежа, Няклея, Нядружна і інш., а таксама ў літоўскіх гідронімах Nevėža, Nestrėvis і інш.) і корань skard-, які звязаны з літоўскімі словамі skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[2].

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Катлавіна возера падпруднага тыпу і адрозніваецца складанай будовай, аб чым сведчыць найбольш выцягнутая сярод азёр Беларусі берагавая лінія (даўжыня 50,18 км), а таксама мноства заліваў і 2 вострава. Берагі амаль на ўсім працягу нізкія, забалочаныя і пакрытыя кустамі; на асобных участках паўднёва-ўсходняй і ўсходняй частцы сплавінныя. Толькі на поўначы і поўдні да возера набліжаюцца марэнныя пагоркі вышынёй да 10—15 м.

Найбольшыя глыбіні возера знаходзяцца па цэнтры абодвух плёсаў, на якія возера дзеліцца вузкім перашыйкам. Найбольшая глыбіня (8,1 м) знаходзіцца ў паўночным плёсе, у той час як у паўднёвым не сустракаецца глыбінь больш за 7 м.

Возера эўтрофнае. Шэсць ручаёў і рака Атлайская ўпадаюць у возера. З возера выцякае рака Нешчарда. Пратокамі злучана з азёрамі Доўгае, Круглае і Межна.

Раслінны свет[правіць | правіць зыходнік]

Агульная плошча зарастання возера невялікая — 22 %, што тлумачыцца нізкай празрыстасцю вады і вузкай літараллю. Асноўную долю ў зарастанні граюць паўпагружаныя віды, такія як трыснёг, чарот, маннік водны. Расліннасць з плаваючымі лісцем шырока распаўсюджаная ў атуленых і мелкаводных залівах паўночнага плёса.

Жывёльны свет[правіць | правіць зыходнік]

Іхціёфауна возера ляшчова-судаковага тыпу. Водзяцца лешч, судак, шчупак, плотка, гусцяра, вугор, сазан, язь, краснапёрка. Вадаём перыядычна зарыбляецца. Вядзецца прамысловы лоў рыбы.

У культуры[правіць | правіць зыходнік]

На возеры часта бываў пісьменнік Ян Баршчэўскі. На беразе возера яму пастаўлены помнік.

Зноскі

  1. Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Т. 4. — 599 с. — 10 000 экз.
  2. Нешчарда — богаў слядок // https://svajksta.by/archives/29765

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Блакітны скарб Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Г. Пашкоў і інш. — Мн., 2007.
  • Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.4. Недалька — Стаўраліт / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1985. — Т. 4. — 599 с. — 10 000 экз.
  • Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — С. 12,45. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5.(руск.)