Перайсці да зместу

Новы Тайбэй

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Населены пункт
Новы Тайбэй
25°00′45″ пн. ш. 121°27′54″ у. д.HGЯO
Краіна
Кіраўнік Hou Yu-ih[d]
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны 25 снежня 2010
Водныя аб’екты Sanxia River[d], Erchong Floodway[d], 大漢溪[d], 新店溪[d], 淡水河[d], Linzi River[d] і Yingge Creek[d]
Часавы пояс NST[d]
Насельніцтва
Насельніцтва
  • 4 046 037 чал. (верасень 2025)[2]
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код 02
Паштовы індэкс 207, 208, 220 – 224, 226 – 228, 231 – 239, 241 – 244, 247 – 249 і 251 – 253
ntpc.gov.tw
Новы Тайбэй (Тайвань)
Новы Тайбэй
Новы Тайбэй

 Новы Тайбэй — спецыяльны муніцыпалітэт, размешчаны на поўначы Тайваня, які мае статус горада цэнтральнага падпарадкавання. Ён цалкам акружае сталіцу Тайбэй. Паводле ацэнак, па стане на студзень 2023 года насельніцтва горада складала 4 004 367 чалавек што робіць яго самым густанаселеным горадам на Тайвані, а таксама другім па велічыні спецыяльным муніцыпалітэтам па плошчы пасля Гаасюна. Раён Баньцао з'яўляецца яго муніцыпальным цэнтрам і найбуйнейшым камерцыйным раёнам.

Да стварэння іспанскіх і галандскіх фарпостаў у раёне Тамсуй ў 1626 годзе тэрыторыя сучаснага горада Новы Тайбэй была ў асноўным заселена карэннымі народамі Тайваня, галоўным чынам кетагаланамі. З канца эпохі Цын порт Тамсуй быў адкрыты для замежных гандляроў як адзін з дагаворных партоў пасля таго, як дынастыя Цын у Кітаі падпісала Цяньцзінскі дагавор у чэрвені 1858 года. К 1890-м гадам на порт Тамсуй прыпадала 63 працэнты агульнага аб'ёму гандлю ўсяго Тайваня,[3] партовыя гарады ў сярэднім цячэнні ракі Тамсуй таксама ператварыліся ў ажыўленыя дзелавыя і транспартныя цэнтры. Падчас японскага кіравання на Тайвані ўся тэрыторыя горада Новы Тайбэй была арганізавана як частка прэфектуры Тайхоку Пасля таго, як у 1945 годзе Кітайская Рэспубліка ўзяла пад свой кантроль Тайвань, сучасны горад Новы Тайбэй 7 студзеня 1946 года быў пераўтвораны ў павет Тайбэй у правінцыі Тайвань, які быў сфарміраваны з былой прэфектуры Тайхоку, але не ўключаў сучасныя падраздзяленні горада Тайбэй, Цзылун і павет Ілан, апошні з якіх быў аддзелены ад павета Тайбэй 10 кастрычніка 1950 года. Яго статус павета заставаўся да 25 снежня 2010 года, калі ён атрымаў спецыяльны муніцыпальны статус і быў перайменаваны ў «горад Новы Тайбэй».

Новы Тайбэй — гэта агламерацыя, якая ўтварыла адну суцэльную поліцэнтрычную гарадскую зону, аб'яднаўшы шэраг рэгіяполісаў, прыгарадных дзелавых раёнаў і спальных раёнаў. Разам з гарадамі Тайбэй і Цзылун Новы Тайбэй складае значную частку метраполіі Тайбэй-Цзылун, якая распасціраецца ад паўночнага ўзбярэжжа вострава да горнага хрыбта Сюэшань і ахоплівае ўвесь басейн ракі Тайбэй у сваіх межах. Горад мае добрае транспартнае злучэнне з іншымі буйнымі гарадамі паблізу і іншымі часткамі вострава рознымі відамі грамадскага транспарту, такімі як метро Тайбэя, хуткасная чыгунка і асобная лінія метро, якая вядзе ў міжнародны аэрапорт Таоюань, буйны вузлавы аэрапорт на поўначы Тайваня. Порт Тайбэй, штучны міжнародны марскі порт, размешчаны на паўночна-заходнім узбярэжжы горада ў раёне Балі.

Новы Тайбэй раней быў вядомы як павет Тайбэй, пакуль у 2010 годзе атрымаў статус спецыяльнага муніцыпалітэта. Назва новага муніцыпалітэта (新北市, літаральна «Новы Паўночны горад») першапачаткова па-англійску перакладалася як Сіньбэй Сіці з дапамогай раманізацыі піньінь[4][5], але абодва кандыдаты на першых выбарах мэра горада выступілі супраць гэтай назвы. У выніку, спасылаючыся на грамадскую думку, першы мэр горада Эрык Чу запытаў і атрымаў дазвол Міністэрства ўнутраных спраў на пераклад назвы па-англійску як New Taipei City (горад Новы Тайбэй).[6][7] Гэтая версія назвы стала афіцыйнай 31 снежня 2010 года.

Рака Тамсуй

Новы Тайбэй размешчаны на паўночным ускрайку вострава Тайвань. Ён займае вялізную тэрыторыю з разнастайным рэльефам, уключаючы горы, пагоркі, раўніны і катлавіны. У паўночнай частцы ляжыць 120 км (75 міль) берагавой лініі з цудоўнымі рэльефам і пляжамі. Рака Тамсуй — галоўная рака, якая працякае праз горад Новы Тайбэй. Іншымі буйнымі прытокамі з'яўляюцца рэкі Сіньдзянь, Цзылун і Дахан, участкі якіх утвараюць прыбярэжныя паркі. Найвышэйшая вяршыня горада — гара Чжуцзы, вышынёй 1094 м, размешчаная ў раёне Саньчжы.[8]

Гарадскі пейзаж

[правіць | правіць зыходнік]
View of Sanchong, Xinzhuang and Wugu
View of New Taipei City at night. Xiaobitan metro station is the building with curved roof-line, right of center.


Хоу Юй-і, дзеючы мэр горада Новы Тайбэй
Урад горада Новы Тайбэй
Гарадскі савет Новага Тайбэя

Новы Тайбэй — гэта спецыяльны муніцыпалітэт, які знаходзіцца ў непасрэдным падпарадкаванні цэнтральнага ўрада Кітайскай Рэспублікі. Урад Новага Тайбэя ўзначальвае абраны мэр, а яго штаб-кватэра знаходзіцца ў мэрыі Новага Тайбэя ў раёне Баньцяо. Цяперашнім мэрам Новага Тайбэя з'яўляецца Хоу Юй-і з Гаміньдана.

Мапа шчыльнасці насельніцтва горада Новы Тайбэй
Год Колькасць
2010 4 054 467 [9]
2011 3 916 451 [10]
2012 3 939 305 [10]
2013 3 954 929 [10]
Год Колькасць
2014 3 966 818 [10]
2015 3 970 644 [11]
2016 3 979 208 [10]
2017 3 986 689 [10]
Год Колькасць
2018 3 995 717 [10]
2020 4 364 124 [12]
2024 4 043 491 [13]
2024 4 043 898 [14]
Год Колькасць
2025 4 046 037 [2]
Порт Тайбэя

Дзякуючы свайму стратэгічнаму размяшчэнню, Новы Тайбэй з'яўляецца другім па велічыні горадам бізнес-прамысловасці пасля Тайбэя, дзе знаходзіцца больш за 250 000 прыватных кампаній (у тым ліку Acer Computers Inc.) і 20 000 фабрык, раскіданых па пяці прамысловых парках з агульным капіталам у 1,8 трыльёнаў тайваньскіх долараў. Пяць асноўных галін прамысловасці ў горадзе — гэта інфармацыйныя тэхналогіі (ІТ), тэлекамунікацыі, лічбавы кантэнт, біятэхналогіі і дакладныя прыборы. Горад уваходзіць у тройку лідараў на сусветным рынку па аб'ёме вытворчасці ІТ-прадукцыі, забяспечваючы больш за 50% сусветнай долі рынку такіх прадуктаў, як матчыны платы, ноўтбукі, ВК-маніторы і ЭЛТ-маніторы.[15]

У горадзе знаходзіцца Foxconn. Кампанія з'яўляецца буйным міжнародным вытворцам электронных прадуктаў OEM/ODM. Foxconn вырабляе iPhone для Apple.

Новы Тайбэй таксама з'яўляецца радзімай кампаніі Giant Bicycles. У 1980-х гадах у Новым Тайбэі была заснавана кампанія Fairly Cycle. Кампанія вырабляе ад 450 да 550 ровараў у дзень для такіх брэндаў, як Felt, Canyon (Германія), Kona, Willier і іншых у якасці вытворцы арыгінальнага абсталявання.[16]

Каталіцкі ўніверсітэт Фужэнь

Глядзіце таксама

[правіць | правіць зыходнік]
  • Астэроід 200033 Ньютайбэй, названы ў гонар горада ў 2018 годзе.
  1. archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.
  2. а б 內政部戶政司 https://www.ris.gov.tw/info-popudata/app/awFastDownload/view Праверана 9 лістапада 2025.
  3. Reclaiming The Tamsui River. Taiwan Today (1 ліпеня 1987). Архівавана з першакрыніцы 13 November 2022. Праверана 12 November 2022.
  4. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [1]. Ministry of Justice of the Republic of China (9 лістапада 2009). Архівавана з першакрыніцы 28 March 2019. Праверана 23 December 2010.
  5. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [2]. Ministry of Education of the Republic of China (18 снежня 2008). Архівавана з першакрыніцы 12 February 2011. Праверана 23 December 2010.
  6. Неабходна задаць title= і url= для шаблона {{cite web}}. [3](недаступная спасылка). Central News Agency (20 снежня 2010). Архівавана з першакрыніцы 3 March 2012. Праверана 23 December 2010.
  7. 尊重新北市政府的意見,新北市譯寫為「New Taipei City」 (Press release). Ministry of Interior of the Republic of China. 31 December 2010. Архівавана з арыгінала 8 November 2011. Праверана 31 December 2010.
  8. New Taipei City Government - History(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 July 2015. Праверана 4 July 2015.
  9. http://ebas1.ebas.gov.tw/phc2010/chinese/51/301.pdf
  10. а б в г д е ё https://www.ca.ntpc.gov.tw/home.jsp
  11. http://www.citypopulation.de/Taiwan-Cities.html
  12. https://www.stat.gov.tw/ct.asp?mp=4&xItem=47698&ctNode=549
  13. 內政部戶政司 https://www.ris.gov.tw/app/portal/346 Праверана 13 жніўня 2024.
  14. 內政部戶政司 https://www.ris.gov.tw/app/portal/346 Праверана 8 лютага 2025.
  15. Cincinnati Sister Cities(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 July 2015. Праверана 4 July 2015.
  16. Reclaiming The Tamsui River. Taiwan Today (1 ліпеня 1987). Архівавана з першакрыніцы 13 November 2022. Праверана 12 November 2022.


  • Геаграфічныя звесткі па тэме Новы Тайбэй на OpenStreetMap