Ордэн Пагоні

Ордэн Пагоні
Ордэн Пагоні
	; Камандорскі крыж Ордэна Пагоні
Краіна	Беларуская Народная Рэспубліка
Тып	ордэн[d]
Каму ўручаецца	вайскоўцам і простым грамадзянам
Кім уручаецца	Старшыня Рады БНР
Падставы ўзнагароджання	змаганне за незалежнасць Беларусі і на яе карысць
Дата заснавання	1 верасня 1949 года
Статус	дзейны
Першае	7 чэрвеня 1950 года
Чарговасць узнагарод
Малодшая	Ордэн Зялезнага Рыцара; Медаль Партызана; Медаль да стагоддзя БНР

Ордэн Пагоні — найвышэйшая ўзнагарода Рады БНР.

Гісторыя

Ордэн Пагоні зацверджаны 1 верасня 1949 года дэкрэтам Старшыні Рады БНР Міколы Абрамчыка. Названы ў імя беларускага нацыянальнага сімвала і дзяржаўнага герба Беларускай Народнай Рэспублікі — «Пагоні».

Дэкрэтам ад 7 чэрвеня 1950 года Ордэнам Пагоні ўзнагароджаны

Маёр «Ноч» (Міхал Вітушка) — Ордэнам Пагоні 1-й ступені.
Усе Сябры Галоўнага Штаба партызанаў — Ордэнамі Пагоні 2-й ступені.
Надлейтэнант «Саха» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
Маёр «Маланка» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
Маёр «Дуб» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
Камандзіры адмысловых аддзелаў СВС і «Чорнага Ката» — Ордэнамі Пагоні 2-й ступені.

Статут ўзнагароды зацверджаны Міколам Абрамчыкам і пачаў дзейнічаць з 5 жніўня 1951 года.

Пакуль не вядома ці была выраблена ўзнагарода або засталася толькі праектам. У беларускай газеце «Бацькаўшчына», выдаванай у Мюнхене, у нумары за 24 лютага 1952 года пададзены толькі малюнак ордэна, а таксама статут. У гэтай публікацыі былі таксама і іншыя ўзнагароды БНР. Была створаная «Капітула ордэну Пагоні» на чале з Старшынём Рады БНР, які і надаваў ордэн асобным дэкрэтам.

24 лістапада 2022 года Рада абвясціла пра абнаўленне Статута Ордэна Пагоні і заснаванне Медаля Ордэна Пагоні.^[1]

Падставы для ўзнагароджвання

Ордэн Пагоні быў створаны «з мэтаю ўзнагароджваньня выдатных цывільных ці вайсковых заслугаў у часе вайны ці міру, зробленых для славы і на карысьць Беларускага Народу». Узнагарода была «найвышэйшым ганаровым адзначэньнем Беларускага Народу» і надавалася «асобам, якія выдатна спрычыніліся да здабыцьця незалежнасьці, задзіночаньня ўсіх беларускіх земляў, або да ўзмацаваньня незалежнасьці і росквіту беларускай дзяржавы». Былі ўстаноўлены Вялікі крыж Ордэна Пагоні, Залаты крыж Ордэна Пагоні і Сярэбраны крыж Ордэна Пагоні. Меркавалася стварыць пяць ступеняў Ордэна Пагоні^[2]^[3], але ў дэкрэце Міколы Абрамчыка згаданы толькі тры^[4]. Кандыдатаў на атрыманне ордэна мусіла вызначаць Капітула, а ўзнагароджваць — уласна Старшыня Рады сваім дэкрэтам.

Апісанне

Мусіў вырабляцца з золата або срэбра, прывешваецца на стужцы нацыянальных колераў. Крыж Ордэна Пагоні — васьміканцовы, пакрыты эмаллю, берагі залатыя або срэбныя. Па цэнтры крыжа залатая або сярэбраная Пагоня. Адваротны бок гладкі, з выбітым парадкавым нумарам ордэна. Зорка Ордэна Пагоні сярэбраная, складаецца з 8 пукоў прамянёў. Па цэнтры зоркі размешчаны крыж ордэна. Паводле Ц. Мазырца, на шырокіх папярочках крыжа былі літары БНР, а на цэнтральным верхнім канцы — пазначана ступень^[5].

Ступені

Раней Ордэн меў тры ступені.

Паводле абноўленага ў 2022 годзе Статута, узнагароджаныя Ордэнам Пагоні адзначаюцца кавалерскім крыжам, паўторна ўзнагароджаныя — камандорскім крыжам^[6].

Асобная ўзнагарода — Медаль Ордэна Пагоні, узнагароджаныя ім не лічацца кавалерамі ордэна.

Кавалерскі крыж Ордэна Пагоні
Камандорскі крыж Ордэна Пагоні
Медаль Ордэна Пагоні

Крыніцы

Спасылкі

[1] Рада БНР абвяшчае пра абнаўленьне Статуту Ордэна Пагоні і заснаваньне Мэдаля Ордэну Пагоні

[2] Пра ўзнагароды

[3] Значкі, жэтоны, мэдалі

[4] ДЭКРЭТ АБ УЗНАГАРОДЖАНЬНІ ОРДЭНАМ ПАГОНІ, 1950 Г

[5] Мазырэц Ц. Узнагароды Беларусі

[statut-6] Ордэн Пагоні - Статут - Афіцыйны сайт Рады БНР

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Г Р П Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі
Дзейныя	Ордэн Пагоні (1949) Ордэн Зялезнага Рыцара (1949) Медаль Партызана (1949) Медаль да стагоддзя БНР (2018) Медаль ордэна Пагоні (2022) Медаль за баявыя заслугі (2023)
Колішнія	Жалезны крыж «За Бацькаўшчыну» (1918) Крыж Храбрых (1918) Полацкі беларускі крыж (1920)
БЦР (Рада БНР не прызнае БЦР)	Ордэн «Жалезны Крыж Заслугі» (1944) Медаль «Крыж Заслугі БКА» (1976) Ордэн «Пагоня — Жыве Беларусь!» (1976) Медаль «Беларускія Вэтэраны на Чужыне» (1976)
Гадавінныя медалі	Рада БНР Да 60-й гадавіны абвяшчэння незалежнасці БНР (1978) Да тысячагоддзя Беларусі (1980) БЦР Да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага кангрэсу (1984)