О. Генры

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
О. Генры
Уільям Сідні Портэр
William Sydney Porter by doubleday.jpg
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні Уільям Сідні Портэр
Псеўданімы O. Henry
Дата нараджэння 11 верасня 1862(1862-09-11)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 5 чэрвеня 1910(1910-06-05)[1][2][…] (47 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства Flag of the United States.svg ЗША
Жонка невядома
Дзеці Margaret Worth Porter[d]
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці амерыканскі пісьменнік, празаік-навеліст
Гады творчасці 18991910
Кірунак гумар
Жанр навелы з тонкім гумарам і нечаканымі развязкамі
Мова твораў англійская
Дэбют «Калядны падарунак Свістуна Дзіка», 1899
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

О. Ге́нры (англ.: O. Henry, псеўданім, сапраўднае імя Уі́льям Сі́дні По́ртэр — англ.: William Sydney Porter; 18621910) — амерыканскі пісьменнік, празаік, аўтар папулярных навелаў, якія характарызуюцца тонкім гумарам і нечаканымі развязкамі.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 11 верасня 1862 ў Грынсбара, штат Паўночная Караліна. Маці памерла, калі яму было тры гады. Бацька-лекар пасля смерці жонкі ператварыўся ў апівоха. Ва ўзросце дваццаці гадоў Уільям пераехаў у Тэхас і пасяліўся ў г. Осціне. Рабіў аптэкарам, фермерам, гандляром і інш., затым уладкаваўся касірам у Першы нацыянальны банк, адначасова займаючыся журналістыкай. У ліпені 1887 ажаніўся з Атол Эстэ. У 1896 годзе, падазраваны ў растраце, уцёк у Гандурас, дзе чакаў прыезду жонкі з дачкой. Але Атол памірала ад сухотаў, і ў 1897 Портэр вярнуўся ў Осцін. Праз год яго прызналі вінаватым і прысудзілі да пяці гадоў зняволення (усяго ён адбыў за кратамі тры з паловай гады).

Выконваючы абавязкі турэмнага фармацэўта, Портер атрымаў магчымасць заняцца літаратурай і пачаў друкавацца пад псеўданімам О. Генры (імя вядомага французскага фармацэўта). Першы свой аповед пад гэтым псеўданімам — «Калядны падарунак па-мексіканску», надрукаваны ў 1899 у «Часопісе Маклюра» (McClure's Magazine), — ён напісаў у турме.

Калі ў ліпені 1901 Портэр выйшаў на волю, у яго ўже была свая чытацкая аўдыторыя. Ён перабраўся ў Нью-Ёрк. Самымі прадуктыўнымі былі 1904-05 гады, калі ён пісаў па аповедзе за дзень для Sunday World, ахвяруючы мастацкай праўдай на карысць забаўляльнасці.

У 1907 пісьменнік ажаніўся ў другі раз, але на той час ён ужо быў пад уладаю алкаголя, і шлюб неўзабаве распаўся. Памёр у Нью-Ёрку 5 чэрвеня 1910 года.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Дзеянне сатырычнага рамана ў навэлах «Каралі і капуста» (Cabbages and Kings, 1904) адбываецца ў Цэнтральнай Амерыцы, зборніка «Сэрдца Захаду» (The Heart of the West, 1907) — на тэхаскіх ранча, а «Голас вялікага гораду» (The Voice of the City, 1908) — у Нью-Ёрку. У зборнік «Чатыры мільёны» (The Four Million, 1909) увайшлі такія аповеды, як «Дары мудрацоў» (The Gift of the Magi), «Пакой пад дахам» (The Furnished Room), «Стралок і скарбы» (Mammon and the Archer).

Творы О. Генры адметныя вынаходніцкай фабулай, нечаканымі развязкамі, насмешлівым гумарам. Яны ствараюць казачна-авантурную эпапею амерыканскага жыцця, поўную дакладных бытавых прыкметаў і трапных сацыяльных назіранняў. Тыповы герой О. Генры — «маленькі амерыканец» з яго правам на шчасце.

У зборнік «Постскрыптумы» (Postscripts), выдадзены ўжо пасля смерці О. Генры, увайшлі фельетоны, накіды і гумарыстычныя нататкі, напісаныя ім для газеты Post (Х'юстан, штат Тэхас, 1895-96). Агулам О. Генры напісаў 273 апавяданні; поўны збор яго твораў складае 18 тамоў.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Henry, O. // The Enciclopædia Britannicа: New Volumes — 12 — London, New York City: 1922.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. 3,0 3,1 O. Henry // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118639536 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.
  5. Левидова И. М. О. Генри // Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 5.
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118639536 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.
  7. Падарунак на Каляды: зборнік святочнага апавядання / Укладанне Ганна Янкута. — Мінск : Кнігазбор, 2014. — 196 с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка»; Бібліятэка часопіса «ПрайдзіСвет» «PostScriptum»). — ISBN 978-985-7119-15-8

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]