Паздзеркі
Вёска
Паздзеркі 
  Паздзеркі  Паздзеркі | ||||||||||||||||||||||
Па́здзеркі[2] (трансліт.: Pazdzierki, руск.: Паздерки), раней Паздзёркі — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Грэбенка. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Назва
[правіць | правіць зыходнік]З-пад Івянца было прозвішча Паздзер, было горадзенскае Паздзерскі[3]. Ёсць чэшскае прозвішча Pazdera.
Ёсць латышскае Pasders[4]. На думку даследчыка балцкай антрапаніміі Алеся Мікуса, ад старажытнага балцка-літоўскага двухасноўнага імені Pas-deras[5].
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Вядома з другой паловы XVIII стагоддзя, належала да маёнтка Анопаль уласнасці Радзівілаў. Уваходзіла ў склад Менскага павета Маенскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Мінскім павеце Мінскай губерні.
У 1815 годзе была ўніяцкая капліца.
Пасля 1861 года ў Самахвалавіцкай воласці Мінскага павета. На 1888 год у вёсцы сярод землеўладальнікаў былі: Ігнат Паўлаў Ламак (5 і 1/6 дзесяціны зямлі), Юрый Ігнатаў Ламак (5 і 1/6 дзесяціны), Якаў Ігнатаў Ламак (5 і 1/6 дзесяціны), Міхась Піліпаў Матрунчык (15 і 1/3 дзесяціны), усе праваслаўныя сяляне[6][7].
У другой палове XIX стагоддзя на могілках была праваслаўная царква Святой Ганны, належала да парафіі Пяцеўшчына. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы была кузня.
У 1912 годзе адкрыта народнае вучылішча.
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года ў Крупіцкім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). З 18 студзеня 1931 года ў Койданаўскім раёне. З 23 сакавіка 1932 года ў падпарадкаванні Менскага гарсавета. З 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці. У часе рэпрэсій 1930-х гадоў прынамсі 1 жыхар вёскі быў расстраляны[8].
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]- 1815 год — 92 жыхары мужчынскага полу
- 1897 год — 50 двароў, 268 жыхароў
- 1908 год — 48 двароў, 591 жыхар[9]
- 1917 год — 44 двары, 298 жыхароў (усе беларусы)[10]
- 1926 год — 42 двары, 226 жыхароў
- 1997 год — 43 двары, 80 жыхароў
- 1999 год — 54 жыхары
- 2009 год — 43 жыхары
- 2019 год — 35 жыхароў[11]
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ http://pop-stat.mashke.org/belarus-census-2019/minskaja.htm
- ↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
- ↑ https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9Q-J9TC-5?i=193&cat=1107447 https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CSM1-JS4M-4?i=253&cat=2323279
- ↑ https://uzvardi.lv/surname/633552
- ↑ Алесь Мікус. Вітаўты і Вітарты: Двухасноўныя імёны старабалцкага тыпу на ўсходзе. М., 2025. С. 27.
- ↑ Списокъ Землевладѣльцевъ Минской Губерніи за 1888 год 1889, с. 34.
- ↑ Списокъ Землевладѣльцевъ Минской Губерніи за 1888 год 1889, с. 38.
- ↑ Списки жертв — Врублевский Иосиф Вдамирович. base.memo.ru. Праверана 9 снежня 2025.
- ↑ Ярмоловичъ В. 1909, с. 148.
- ↑ Список населенных мест Б.С.С.Р. (б. Минской губернии) 1924, с. 150.
- ↑ Belarus. pop-stat.mashke.org. Праверана 8 снежня 2025.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Паздзеркі // Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 8: Мінская вобласць, кн. 3 / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2012. — С. 437—438. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0636-9.
- Список населенных мест Б.С.С.Р. (б. Минской губернии) / Центральное Статистическое Бюро Б.С.С.Р. — Минск: Белтрестпечать, 1924.
- Ярмоловичъ В. С. Списокъ населенныхъ мѣстъ Минской губерніи. — Минскъ: Изданіе Минскаго Губернскаго Статистическаго Комитета, 1909. — 231 с.
- Списокъ Землевладѣльцевъ Минской Губерніи [за 1888 год] / Изданіе Минскаго Губернскаго Статистическаго Комитета. — Минскъ: Минская Губернская Типографія, 1889. — 419 с.
- Jelski A. Paździorki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom VII: Netrebka — Perepiat (польск.). — Warszawa, 1886. — S. 926.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Паздзеркі
