Пакроўская царква, Растоў-на-Доне

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Славутасць
Царква ў імя Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы (Стара-Пакроўскі Храм)
Pokrov's Square Rostov.jpg
Каардынаты: 47°13′33.22″ пн. ш. 39°43′55.58″ у. д. / 47.225896° пн. ш. 39.732106° у. д. (G) (O) (Я)47°13′33.22″ пн. ш. 39°43′55.58″ у. д. / 47.225896° пн. ш. 39.732106° у. д. (G) (O) (Я)
Краіна Расія
Горад Растоў-на-Доне,

Вялікая Садовая, 113Б

Канфесія Праваслаўе
Тып будынка Храм
Архітэктурны стыль Эклектыка
Аўтар праекта Г. А. Шаўчэнка
Будаўніцтва 20052007 гады

Царква ў імя Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы — адна з найстарэйшых цэркваў Растова-на-Доне (паводле пашыранай памылкі — першая царква ў Растове). Спрадвечна будынак знаходзіўся прыкладна на вугле вул. Вялікай Садовай і названага ў гонар царквы Пакроўскага завулка (цяпер — завулак Жураўлёва). З часам ёй трохі зрушыўся ўбок Багацянаўскага завулка (цяпер — Кіраўскі праспект).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1762 годзе, пасля скасавання крэпасці Святой Ганны, размешчанай недалёка ад Чаркаска (цяпер — станіца Старачаркаская) на Васільеўскіх грудах, было вырашана перанесці змешчаную ў ёй Пакроўскую царкву ў нядаўна пабудаваную крэпасць Святога Дзімітрыя Растоўскага. Будынак царквы быў разабрана, усе бярвёны пранумараваны і перавезены на абранае месца. Новая царква атрымала статус «прыгоннай» . Усё яе святары і большасць вернікаў былі вайскоўцамі. Дакладнае месцазнаходжанне першага будынка царквы — у паўночна-ўсходнім партэры Кіраўскага сквера — было вызначана ўлетку 2003 года падчас археалагічных пошукаў, што праводзіліся Растоўскім рэгіянальнага аддзялення ВООПИиК (кіраўнік экспедыцыі — П. А. Ларанок).

З часам паўстала патрэба ў больш ёмістым храме. У звязку з гэтым у 1781 годзе обер-камендант генерал-маёра Сямён Гур'еў скіроўвае архібіскупу Нікіфару, кіраўніку Славенскай і Херсонскай епархіі, што курыравала ў той час тэрыторыю цяперашняга Растова, заступніцтва «пра дазвол уладкаваць новую, больш шырокую царкву, замест трухлявай». У 1782 годзе заступніцтва было здаволена. Стары будынак царквы разбіраюць і амаль на тым жа месцы будуюць новы (таксама драўляны). Асвячэнне царквы адбываецца 28 верасня 1784 года.

У 1796 годзе з матэрыялаў нядаўна скасаванай царквы Святога Дзімітрыя Растоўскага да Пакроўскай царквы прыбудоўваюць правы паўднёвы прыдзел, які таксама прысвячаюць Св. Дзімітрыю.

З 1806 года царкву перастае быць толькі вайсковай і атрымвае змяшаны статус, знаходзячыся адначасна і ў вайсковым і епархіяльным падначаленні.

У 1818 годзе на званіцы ўсталёўваюць гадзіннік «з боем».

Старая Пакроўская царква.

На працягу значнага перыяду часу Пакроўская царква выконвала функцыі асноўнай не толькі для крэпасці Святога Дзімітрыя Растоўскага, але і для выраслых вакол яе селішчаў. У гэтай сувязі з канца XVIII стагоддзі Пакроўскую царкву завуць саборнай. Такая сітуацыя захоўваецца да 1822 года, калі ўказам Святога Сінода саборнай царквой аб'яўляецца Царква ў імя Раства Найсвяцейшай Багародзіцы.

У 1831 годзе старую званіцу разбіраюць і будуюць новую.

У 1869 годзе царква канчаткова губляе статус вайсковай і цалкам пераходзіць у епархіяльнае падначаленне. У апошняй чвэрці XIX стагоддзя пачынаюць з'яўляцца гандлёвыя рады, разрослыя пасля ў Пакроўскі кірмаш. У канцы XIX стагоддзя на тэрыторыі царквы будуюць новы будынак, у якім 2 верасня 1890 года адкрываецца двухкласная школа.

2 лістапада 1895 года з-за нядбальства вартаўніка адбыўся пажар, у якім згарэла званіца і быў пашкоджаны будынак самога храма.

10 жніўня 1897 года быў закладзена новы каменны будынак па праекце архітэктара М. М. Сакалова. Новы будынак знаходзіўся крыху заходней старога — бліжэй да Богатяновскому завулку (цяпер — Кіраўскі праспект). Будаванне было скончана ў 1909 годзе і 9 мая па старым стылі (22 мая па новым стылі) быў асвячоны новы храм, названы Нова-Пакроўскім.

Разам з тым стары пашкоджаны агнём будынак прастаяў досыць доўга і быў знесены ўжо ў 1917 годзе.

Апісанне будынка, пабудаванага ў 1909 годзе[правіць | правіць зыходнік]

Нова-Пакроўская царква.

Будынак быў пабудаваны ў псеўдарускім стылі і мела ў шырыню 16 сажняў (34 м), у даўжыню 25 сажняў (53 м) і ў вышыню, з улікам крыжа, 25 сажняў (53 м). Вышыня званіцы складала 35 сажняў (74,5 м), з галоўным звонам вагой 300 пудоў (5100 кг).

Царкву ўяўляла сабою трохпрастольны храм, што ўключае ў сябе галоўны — Пакроўскі — прастол і два прыдзелы: правы — у імя Св. Дзімітрыя Растоўскага і левы — у імя Святога пакутніка Георгія Перамаганосца Усё мармуровыя працы былі выкананы італьянскім мастаком Э. Р. Мінцэоні. Падлога храма была выкладзеная шматкаляровай светлай пліткай. Зборы, купалы, сцены храма былі распісаны мастакамі І. В. Лаўровым і Я. І. Смірновым. У цэрквы з самага пачатку было агадана электрычнае асвятленне.

У 1930 годзе храм быў знесены. Надалей на яго месцы быў уладкаваны фантан, а потым створаны сквер ім. Кірава і ўсталяваны помнік С. М. Кіраву (расказваюць, што пры яго ўзвядзенні выкарыстоўваліся мармуровыя пліты, што засталіся ад храма).

Аднаўленне храма[правіць | правіць зыходнік]

У постперабудоўныя часы пачало падымацца пытанне пра аднаўленне храма і 3 лютага 2005 года, у Кіраўскам скверы быў усталяваны і асвячоны памятны крыж, а таксама закладзены першы сімвалічны камень у падставу будучага храма. Будаванне храма вялося за кошт дабрачынных ахвяраванняў з усёй Расіі. Збор сродкаў ужыццяўляўся фондам «Пакроўскі храм». Храм, пабудаваны па праекце архітэктара Г. А. Шаўчэнкі, атрымаў назву Стара-Пакроўскага і быў асвячоны 11 лістапада 2007 года архібіскупам Растоўскім і Новачаркаскім Панцеляймонам.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]