Парадокс
Парадокс — з’ява, думка або выказванне, якое рэзка адрозніваецца ад агульнапрынятага ўяўлення. У форме парадоксу могуць быць выказаны сапраўдныя і памылковыя думкі. Лагічны парадокс — разнавіднасць супярэчнасцей у сістэме лагічных доказаў, якія знешне выглядаюць правільнымі, але прыводзяць да ўзаемна супярэчлівых вывадаў. Семантычны парадокс абумоўлены неабмежаваным ужываннем некаторых лінгвістычных і семантычных паняццяў, напрыклад, «сапраўдны», «самаадносны» і інш. Семантычныя парадоксы часам называюць сінтаксічнымі або эпістэмалагічнымі; яны вядомы з антычнасці, апісваліся логікамі сярэднявечча, згадваюцца ў рэлігійнай і мастацкай літаратуры. Парадокс у філасофіі Імануіл Кант называў антыноміямі або апарыямі, якія паўплывалі на развіццё навукі, садзейнічалі адасабленню матэматыкі ў вытлумачэнні яе лагічных асноў (мностваў тэорыя) і з’яўленню гегелеўскай дыялектыкі.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Парадокс // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 12. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0198-2 (т. 12).