Паўднёва-Афрыканскі Саюз

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Паўднёва-Афрыканскі Саюз
афр.: Unie van Suid-Afrika
англ.: Union of South Africa
нідэрл.: Unie van Zuid-Afrika

Дамініён
Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg
 
Government Ensign of the United Kingdom.svg
 
Flag of Orange River Colony.svg
 
Flag of Transvaal.svg
1910 — 1961


Flag of South Africa (1928–1994).svg
Flag of South Africa (1928–1994).svg Coat of arms of South Africa (1932–2000).svg


Сцяг ПАС Герб ПАС
Дэвіз
«Ex Unitate Vires»
(«У адзінстве сіла»)
Гімн
«Die Stem van Suid-Afrika»
(«Голас Паўднёвай Афрыкі»)
LocationSouthAfrica-1990.png
У складзе Сцяг Вялікабрытаніі Брытанскай імперыі
Сталіца Кейптаўн (заканадаўчая)
Прэторыя (адміністрацыйная)
Блумфантэйн (судовая)
Найбуйнейшыя гарады Кейптаўн, Прэторыя, Блумфантэйн
Мова(ы) Афрыкаанс1925), англійская, нідэрландская
Грашовая адзінка Паўднёваафрыканскі фунт
Плошча 2.045.320 км² (1961)
Насельніцтва 18.216.000 чал. (1961)
Форма кіравання Канстытуцыйная манархія
Дынастыя Віндзорская
Манарх
 - 19101936 Георг V
 - 1936 Эдуард VIII
 - 19361952 Георг VI
 - 19521961 Елізавета II
Генерал-губернатар
 - 19101914 Герберт Гладстан (першы)
 - 19601961 Чарльз Робертс Сварт (апошні)
Прэм'ер-міністр
 - 19101919 Луіс Бота (першы)
 - 19581961 Хендрык Фервурд (апошні)
Гісторыя
 - 31 мая 1910 Утварэнне
 - 11 снежня 1931 Вестмінстэрскі статут
 - 31 мая 1961 Незалежнасць

Паўднё́ва-Афрыка́нскі Саю́з (афр.: Unie van Suid-Afrika; англ.: Union of South Africa; нідэрл.: Unie van Zuid-Afrika), ПАСкаралеўства-дамініён, якое існавала ў 19101961 гадах.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

На падставе Акту пра Паўднёвую Афрыку прынятага Брытанскім парламентам 31 мая 1910 года быў утвораны Паўднёва-Афрыканскі Саюз, які ўключаў у сябе чатыры брытанскіх калоніі: Капскую калонію, Натал, Калонію Аранжавай ракі і Трансвааль. ПАС стаў дамініёнам Брытанскай імперыі.

У 1914 годзе Германская Паўднёва-Заходняя Афрыка была акупавана Вялікабрытаніяй і перайшла пад кіраванне ПАС пасля Першай сусветнай вайны ў якасці мандатнай тэрыторыі Лігі Нацый.

У 1922 ў Паўднёвай Радэзіі, якая выйшла з пад кіравання Брытанскай Паўднёва-Афрыканскай кампаніі, прайшоў рэферэндум пра ўваходжанне ў ПАС. За далучэнне прагаласавала 40,6%, супраць — 59,4%. У выніку Паўднёвая Радэзія не ўвайшла ў ПАС, а стала самакіравальнай калоніяй у рамках Брытанскай імперыі.

У 1931 годзе быў прыняты Вестмінстэрскі статут, які замацаваў за ПАС статус Каралеўства Садружнасці нацый.

У 1934 годзе была створана Аб'яднаная партыя, якая ўяўляла сабой аб'яднанне прабрытанскай Паўднёваафрыканскай партыі і бурскай Нацыянальнай партыі. У 1939, з пачаткам Другой сусветнай вайны, яна распалася з-за рознагалоссяў пра пазіцыю Паўднёва-Афрыканскага Саюза ў вайне. Паўднёваафрыканская партыя лічыла патрэбным уступіць у вайну на баку Вялікабрытаніі, тады як Нацыянальная партыя сімпатызавала Нацысцкай Германіі.

У 1948 Нацыянальная партыя перамагла на выбарах і пачала праводзіць палітыку апартэіда, якая рэзка абмяжоўвала правы чорнага насельніцтва. Канчатковай мэтай ставілася стварэнне «Паўднёвай Афрыкі для белых», а чарнаскурых меркавалася зусім пазбавіць паўднёваафрыканскага грамадзянства. Падчас апартэіда чорныя пазбавіліся выбарчага права, права на свабоду перамяшчэння, на адукацыю, змяшаныя шлюбы і г. д. Таксама былі цалкам забаронены камуністычныя партыі. Нягледзячы на шматлікія санкцыі, якія накладваліся ААН на ПАС, палітыка расавай дыскрымінацыі працягвала дзейнічаць.

У 1961 Паўднёва-Афрыканскі Саюз выйшаў з Садружнасці нацый і стаў цалкам незалежнай дзяржавай (Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка). Прычынай выхаду паслужыла непрыняцце палітыкі апартэіда ў іншых краінах Садружнасці. ПАР аднавіла сваё членства ў Садружнасці толькі ў 1994 пасля ліквідацыі сістэмы апартэіда.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]