Паўночны флот ВМФ СССР

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Чырвонасцяжны Паўночны флот ВМФ СССР
The Soviet Union 1970 CPA 3913 stamp (Nuclear Submarine 'Leninsky Komsomol').jpg
Першая савецкая атамная падводная лодка «Ленінскі Камсамол» К-3
Гады існавання 19371991
Краіна Naval Ensign of the Soviet Union (1950-1991).svg СССР
Уваходзіць у Ваенна-марскі флот СССР
Тып Ваенна-марскія сілы
Дыслакацыя Мурманск, Северадзвінск
Удзел у Вялікая Айчынная вайна
Знакі адрознення Ордэн Чырвонага Сцяга

Чырво́насцяжны Паўно́чны флот Вае́нна-Марско́га Фло́ту СССР — аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне ВМФ СССР.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Паўночная ваенная флатылія[правіць | правіць зыходнік]

У чэрвені 1933 года ў сувязі з абвастрэннем міжнароднай абстаноўкі было вырашана стварыць у басейне Баранцавага мора Паўночную ваенную флатылію. Для яе фарміравання ў маі—верасні 1933 года з Балтыйскага мора былі пераведзены 2 атрады караблёў. Першапачаткова флатылія базіравалася ў Мурманску. Да канца 1933 года флатылія мела ў сваім складзе 3 эсмінцы, 3 вартавых карабля і 3 падводныя лодкі (тыпу Д), якія былі арганізацыйна зведзены ў асобныя дывізіёны эсмінцаў, вартавых караблёў і падводных лодак. Акрамя таго, у яе ўваходзілі 3 тральшчыка, некалькі дапаможных суднаў, часткі берагавой абароны Мурманскага УР, пасты назірання і сувязі на ўзбярэжжы Кольскага заліва, гідраграфічная служба и служба тыла. Пасля завяршэння асноўных работ па стварэнню галоўнай базы ў Палярным туды былі пераведзены з Мурманска надводныя караблі (у кастрычніку 1934 года) і ПЛ (кастрычнік 1935 года), а таксама штаб, палітаддзел і іншыя ўстановы флатыліі. У верасні 1935 года ў Кольскі заліў было перабазіравана звяно самалётаў «МБР—2» — першае падраздзяленне марской авіяцыі флатыліі[1].

Перад вайной[правіць | правіць зыходнік]

Загадам наркама абароны СССР ад 11 мая 1937 года Паўночная ваенная флатылія была пераўтворана ў Паўночны флот. Былі прынятыя меры па далейшаму ўмацаванню яго карабельнага складу, удасканаленню баявой і палітычнай падрыхтоўкі асабістага складу. У часы савецка-фінскай вайны П. ф. паспяхова выканаў шэраг важных задач па падтрымцы і забеспячэнню баявых дзеянняў сухапутных войск.

Вялікая Айчынная вайна[правіць | правіць зыходнік]

У Вялікую Айчынную вайну Паўночны флот уступіў у складзе 8 эсмінцаў, 15 падводных лодак, 7 вартавых караблёў, 15 вартавых катараў, 2 тральшчыкаў і міннага загараджальніка. Авіяцыя флоту налічвала 116 самалётаў.

Для абароны саюзных канвояў(руск.) бел. караблі Паўночнага флота здзейснілі 838 выхадаў у мора. Да вырашэння гэтай задачы прыцягвалася вялікая колькасць авіяцыі флоту. Важнай задачай з'яўлялася абарона ўнутраных марскіх зносін. Усяго за час вайны Паўночны флот забяспечыў праводку каля 1,5 тысячы суднаў у складзе знешніх і звыш за 2,5 тысячы суднаў у складзе ўнутраных канвояў.

Дзеянні па парушэнні марскіх камунікацый праціўніка Паўночны флот вёў пераважна сіламі ПЛ і авіяцыі. Асноўная роля пры гэтым у першыя 2 гады вайны належала ПЛ, а з 2-й паловы 1943 — авіяцыі Паўночнага флоту. Шырока практыкаваліся сумесныя дзеянні разнастайных сіл флота.

Усяго за часы Вялікай Айчыннай вайны праціўнік страціў звыш 200 баявых караблёў і дапаможных суднаў, больш 400 транспартных суднаў (агульным танажом звыш 1 мільёна тон), каля 1300 самалётаў. Больш за 48 тысячы маракоў былі адзначаны высокімі дзяржаўнымі ўзнагародамі, 85 было прысвоена званне Герой Савецкага Саюза, у тым ліку двум — двойчы.

У складзе Паўночнага флота 12 баявых караблёў, часцей і злучэнняў атрымалі назву гвардзейскія, 47 былі ўзнагароджаныя ордэнамі (з іх 3 двойчы), 14 былі прысвоены ганаровыя назвы.

1945—1991 гады[правіць | правіць зыходнік]

У пасляваенныя гады Паўночны флот атрымаў першакласныя надводныя караблі і ПЛ, новыя самалёты, сучасную зброю. Аснову баявой моцы флоту складалі атамныя ПЛ, ракетоносная і супрацьлодкавая авіяцыя.

У ліпені 1962 года атамная ПЛ Паўночнага флота «Ленінскі камсамол» здзейсніла працяглы паход пад льдамі Паўночнага Ледавітага акіяна.

У 1963 годзе паспяховы паход пад льдамі і ўсплыванне ў геаграфічнай кропцы Паўночнага полюса ажыццявіла атамная ПЛ пад камандаваннем капітана 2-га рангу Ю. А. Сысоева; яе экіпаж узняў там Дзяржаўны сцяг СССР і Ваенна-марскі сцяг СССР. У лютым-сакавіку 1966 года некалькі атамных ПЛ Паўночнага флота пад камандаваннем контр-адмірала А. І. Сарокіна здзейснілі першы ў гісторыі групавой кругасветны паход у падводным становішчы. Паўночны флот удзельнічаў у вучэнні «Поўнач» і манеўрах «Акіян».

7 мая 1965 года Паўночны флот быў узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга за выдатныя заслугі перад Радзімай, масавы гераізм, самааданую стойкасць, мужнасць і высокую баявую актыўнасць, праяўленыя ў барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі пры абароне савецкага Запаляр'я ў часы Вялікай Айчыннай вайны.

Камандуючыя[правіць | правіць зыходнік]

Камандуючыя Паўночнай ваеннай флатыліяй[правіць | правіць зыходнік]

Камандуючыя Паўночным флотам[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]