Пераклад Бібліі Беларускага біблейскага таварыства

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Біблія
Поўная назва: Пераклад Бібліі Беларускага біблейскага таварыства
Мова: беларуская
Поўная Біблія апублікаваная: 2012
Апакрыфічныя кнігі: 1-я і 2-я Макавейскія, Мудрасць Сіраха, Тобіт, Юдзіф, Баруха
Аўтар(ы): Уладзіслаў Чарняўскі/Беларускае біблейскае таварыства
Канон: каталіцкі

Перакла́д Белару́скага бібле́йскага тавары́ства — поўны пераклад Бібліі на беларускую мову, выдадзены Беларускім біблейскім таварыствам у 2012 годзе. Пераклад створаны на аснове рукапісаў каталіцкага святара Уладзіслава Чарняўскага.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1995—1998 гадах Уладзіслаў Чарняўскі перадаў рукапісы свайго перакладу Бібліі Антонію Бокуну, цяпер пастару пратэстанцкай царквы «Ян Прадвеснік». У яго апрацоўцы выйшлі «Кніга Быццё» (1997), «Новы Запавет» (1999) і Пяцікніжжа (2002)[1].

Далей Антоній Бокун дапамог наладзіць кантакты прадстаўнікоў Беларускага Біблейскага таварыства з ксяндзом Чарняўскім. Пазней да гэтай справы далучыліся айцец Андрэй Абламейка і айцец Сяргей Гаек[2]. Незадоўга да сваёй смерці, пры канцы 2001 года, Уладзіслаў Чарняўскі перадаў Біблейскаму таварыству правы на выданне ўласных рукапісаў. Даследчыкі таварыства распачалі іх дапрацоўку і набор, і ўжо ў 2003 годзе выйшла новае выданне Новага Запавету. Цягам наступных гадоў вялася праца па рэдагаванні тэксту поўнай Бібліі, да якой былі прыцягнуты навукоўцы-лаціністы Жанна Некрашэвіч-Кароткая і Таццяна Федасеева. Падчас іх працы тэкст Чарняўскага звяраўся з Новай Вульгатай, быў набліжаны да сінадальнага перакладу і пазбавіўся дыялектызмаў з гаворак Гарадзеншчыны і Валожыншчыны, дзе Уладзіслаў Чарняўскі нарадзіўся і пражыў значную частку жыцця[1].

Выданне поўнай Бібліі паводле тэксту Уладзіслава Чарняўскага адбылося напачатку 2012 года. Пераклад Біблейскага таварыства стаў першым беларускім выданнем, якое мае спасылкі на паралельныя месцы ў Бібліі і карты тагачасных дзяржаў і мясцовасцей; тэкст у квадратных дужках, які, хоць і адсутнічае ў старажытных грэчаскіх рукапісах Новага Запавету, аднак утрымліваецца ў г. зв. «Тэкстах большасці»; у канцы дададзены невялічкі тлумачальны слоўнік паняццяў, якія могуць быць незразумелыя сучаснаму чытачу. Назвы, нумарацыя і размяшчэнне кніг Бібліі пададзеныя паводле заходняй традыцыі; нумарацыя псальмаў падвойная: у дужках падаецца нумар паводле Септуагінты[3].

Версія Чарняўскага змяшчае больш беларускіх паняццяў, азначэнняў, канструкцыяў у параўнанні з іншымі «апалячанымі» каталіцкімі перакладамі[4]. Варыянт перакладу Біблейскага таварыства крытыкуе каталіцкі святар Сяргей Сурыновіч, які таксама займаецца праблематыкай беларускіх перакладаў Бібліі. Хібамі выдання ён лічыць непаслядоўнасць транслітарацыі і перакладу ўласных імёнаў і геаграфічных назваў, а таксама пазбаўленне перакладу індывідуальнасці з-за залішняга выкарыстанне літаратурнай лексікі (у адрозненне ад гутарковай мовы ксяндза Чарняўскага) і, як вынік, ускладненне чытання канчатковага варыянту тэксту[1].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 а. Сяргей Сурыновіч. Біблія, што зачыніла стагоддзе…. LiveJournal. Праверана 11 жніўня 2013.
  2. Сяргей Абламейка. Які будзе лёс перакладу Бібліі айца Уладзіслава Чарняўскага?. Радыё «Свабода». Праверана 11 жніўня 2013.
  3. Издана первая Библия на современном белорусском языке (руск.) . TUT.BY. Праверана 11 жніўня 2013.
  4. А. А. Турилов. БИБЛИЯ. IV. ПЕРЕВОДЫ. На славянские языки. Белорусский (руск.) . Церковно-научный центр «Православная Энциклопедия». Праверана 11 жніўня 2013.