Перапіс Квірынія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Перапіс Квірынія праводзіўся ў рымскіх правінцыях Сірыя і Іудзея для мэт падаткаабкладання ў 6/7 гг. н.э. Перапіс прайшоў падчас праўлення Аўгуста (27 г. да н.э. — 14 н.э.), калі Публій Сульпіцый Квірыній быў ​​прызначаны губернатарам Сірыі, пасля выгнання Ірада Архелая з тетрархіі Іудзеі і ўвядзення прамога рымскага валадарства. У Евангеллі ад Лукі нараджэнне Ісуса звязана з гэтым перапісам.

Перапіс[правіць | правіць зыходнік]

Яўрэйскі гісторык Іосіф Флавій запісаў, што ў 6-7 годзе, пасля выгнання Ірада Архелая (аднаго з сыноў і пераемнікаў Ірада Вялікага), рымскі сенатар Квірыній (грэч.: Κυρήνιος, часам трансл. лац.: Cyrenius) стаў губернатарам (легатам) Сірыі, у той час як конны памочнік Капоній быў прызначаны першым губернатарам (прэфектам) зноў створанай правінцыі Іудзея. Гэтыя губернатары былі прызначаныя для правядзення падатковага перапісу для імператара ў Сірыі і Іудзеі.

Цяпер Квірыній, рымскі сенатар, які меў некалькі магістратур, і прайшоў праз іх, пакуль ён быў консулам, і той, хто меў вялікую годнасць, прыйшоў у гэты час у Сірыю, з некалькімі іншымі, будучы пасланымі Цэзарам быць суддзёй гэтага народа, і прыняць да ўвагі іх рэчывы. Капоний таксама, мужчына коннага стану, быў адпраўлены разам з ім, каб мець вярхоўную ўладу над яўрэямі. Акрамя таго, Квірыній прыйшоў сам у Іудзею, якая ў цяперашні час дадана да правінцыі Сірыі, каб прыняць справаздачу і распараджацца грашыма Архелая.

Іосіф Флавій звязвае перапіс з паўстаннем на чале з Іудам Галілейскім. Найбольш верагоднай прычынай паўстання была асацыяцыя паміж перапісам і падаткаабкладаннем, хоць, магчыма, было рэлігійны сэнс, калі згодна Бібліі сатана распаліў цара Давіда, каб правесці перапіс. Хоць Іосіф Флавій адзначае, што паўстанне не мела поспеху, ён лічыў іх дзеянні пачаткам руху зілотаў, які заахвочваў узброены супраціў Рымскай імперыі, кульмінацыяй якога ў рэшце рэшт была Першая яўрэйска-рымская вайна.

Кіраўнікі паўстання сцвярджалі, што перапіс і звязаныя з ім падаткаабкладанне маюць сілу рабства. Няясна, ці было гэта следствам таго, што ўпершыню за шмат гадоў яны павінны былі плаціць падаткі замежнаму кіраўніку, або проста, што яны баяліся, што падатковая нагрузка будзе занадта высокай, хоць вядуцца дэбаты аб тым, ці была яна вышэй пры рымлянах, чым пры Ірадзе.

Не было нічога незвычайнага, што працэс перапісу справакаваў супраціў: так правінцыйны перапіс у год 10 г. н.э. выклікаў паўстанне ў Паноніі, а бунт Армінія, магчыма, быў выкліканы рашэннем Вара пачаць падаткаабкладанне ў рэгіёне у 9 г. н.э., хоць вобласць была пад рымскім валадарствам з 12 г. да н.э. Самыя ранні такі перапіс была праведзены ў Галіі ў 27 г. да н.э. падчас кіравання Аўгуста і справакаваў беспарадкі і супраціў. У 36 годзе племя клітаеў у Кападокіі паўстала супраць рымскага перапісу з мэтай узнімання даніны, мяцеж быў задушаны сілай, адпраўленай губернатарам Сірыі.

Рэгулярныя перапісы ажыццяўляліся ў Егіпце, з іх вядома як праводзіліся рымскія правінцыйныя перапісы (у адрозненне ад агульнаімпэрскіх перапісаў рымскіх грамадзян): кіраўнік кожнай сям'і, як правіла, старэйшы мужчына, павінен быў прадставіць падрабязную інфармацыю аб сваёй маёмасці і пра тых, хто жылі на ёй, у тым ліку членаў сям'і, супрацоўнікаў, жыхароў і рабоў. Прадастаўлялася імя, узрост і стаўленне да кіраўніка сям'і.

Падзеі, запісаныя ў Евангеллі ад Лукі[правіць | правіць зыходнік]

Марыя і Іосіф рэгіструюцца падчас перапісу губернатара Квірынія. Візантыйская мазаіка, 1315г.

Першыя два радзела з Евангелля ад Лукі паказваюць, што нараджэнне Ісуса адбылося ў момант перапісу:

У тыя дні выйшаў ад кесара Аўгуста загад зрабіць перапіс па ўсёй зямлі. Гэты перапіс быў першы ў праўленне Квірынія Сірыяй. І пайшлі ўсе запісвацца, кожны ў свой горад. Пайшоў таксама і Язэп з Галілеі, з горада Назарэта, у Іудзею, у горад Давідаў, называны Віфляемам, бо ён быў з дому і роду Давідавага, запісацца з Марыяю, заручанаю яму жонкай, якая была цяжарная. (Лук. 2:1-7)

Урывак апісвае, як бацькі Ісуса: Марыя і Іосіф, пайшлі са свайго дома ў Назарэце з Галілеі ў Віфлеем, дзе Ісус і нарадзіўся; гэта тлумачыць як Ісус мог нарадзіцца ў Віфлееме Іудзейскім, горадзе цара Давіда.

Гэты ўрывак ўжо даўно лічыцца праблематычным у біблейскіх навукоўцаў, так як ён ставіць нараджэнне Ісуса да часу перапісу ў 6/7 г., у той час як Евангеллі і Евангелле ад Матфея не згадваюць пра перапіс і адносяць нараджэнне да часу валадарання Ірада Вялікага, які памёр у 4 годзе да нашай эры, па меншай меры, на дзесяць гадоў раней. Акрамя таго, ніякія гістарычныя крыніцы не згадваюць пра агульнарымскі перапіс, які б ахопліваў усё насельніцтва Імперыі. Аўгуст перапісваў толькі рымскіх грамадзян, і не было практыкай рымскіх перапісаў патрабаваць ад людзей, каб вярнуцца ў дамы сваіх продкаў.

Традыцыйна, даследчыкі Бібліі спрабавалі прапанаваць шляхі тлумачэнняў гэтых двух падзей. Іх розныя прапановы з'яўляюцца:

  • Перапіс фактычна праводзіўся аднім з губернатараў у часы Ірада, такіх як Гаем Сенцыям Сатурнінам або Публіем Квірыніем Варам.
  • Былі дзве розныя падзеі, альбо указ рушыў услед перапісу праз дзесяць гадоў, або перапіс рушыў ўслед ўвядзеннем падатку праз дзесяць гадоў.
  • Словы Лукі можна інтэрпрэтаваць так, што перапіс быў праведзены перад праўленнем Квірынія.
  • Квірыній правёў два перапісы: больш ранні перапіс ён праводзіў альбо як губернатар, альбо ў ролі намесніка.