Пешка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Chess piece - White pawn.JPG Chess piece - Black pawn.JPG

Пешка — асноўная адзінка вымярэння шахматнага матэрыялу (у шахматах пешкі не лічаць фігурай). У пешачным эквіваленце вымяраюць «кошт» усіх астатніх фігур (лёгкая фігура прыкладна роўная тром пешкам, ладдзя — пяці). Паводле Франсуа Філідора пешка — «душа шахматнай партыі», структура пешачнага размяшчэння вызначае стратэгічны малюнак партыі. У эндшпілі роля пешак значна ўзрастае, асабліва тых, якія прасунутыя далёка (блізкія да поля пераўтварэння).

У шахматнай натацыі літарнае азначэнне пешкі звычайна не ўжываецца.

Праз сваю індывідуальную слабасць параўнальна з іншымі фігурамі, пешка ў метафарычным сэнсе ўяўляе сабой бездапаможнасць (напрыклад, «Ён быў усяго толькі пешкай у маіх руках»).

Хады пешкі[правіць | правіць зыходнік]

Chess zhor 26.svg
Chess zver 26.svg a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 26.svg
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 pd h5
a4 b4 c4 xo d4 e4 f4 xx g4 xo h4 xx
a3 b3 xx c3 xo d3 xx e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 pl d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 26.svg
Хады пешкі
Chess zhor 26.svg
Chess zver 26.svg a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 26.svg
a7 b7 c7 d7 e7 f7 pd g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 xx g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 pl f5 xo g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 26.svg
Узяцце на праходзе
  • пешка можа хадзіць наперад на вольнае поле, размешчанае непасрэдна перад ім на той самай вертыкалі.
  • З пачатковай пазіцыі пешка можа прасунуцца на два палі па той самой вертыкалі, калі абодва гэтыя палі не занятыя.
  • пешка можа біць толькі тыя фігуры суперніка, якія размяшчаюцца па дыяганалі на суседняй вертыкалі, займаючы пры гэтым іх месца.
  • пешка, што атакуе поле, якое мінае пешка партнёра пры ходзе з пачатковай пазіцыі адразу на два палі, можа ўзяць гэтага пешкі, нібы яго ход быў толькі на адно "атакаванае" поле. Такое ўзяцце завецца ўзяццем «на праходзе» («бітае поле») і можа быць здзейсненае толькі наступным ходам пасля гэтага ходу суперніка.
  • Калі пешка дасягае самай дальняй гарызанталі ад сваёй зыходнай пазіцыі (поле пераўтварэння), ён мусіць быць заменены на ферзя, ладдзю, слана альбо каня «свайго» колеру, што ёсць часткай таго самага ходу. Фігура можа быць пастаўленая любая, незалежна ад таго, была яна знятая з дошкі, ці не. Такім чынам, на дошцы адначасна можа быць, напрыклад, да дзевяці ферзёў аднаго колеру.

Глядзіце Правілы гульні ў шахматы.

Віды пешак[правіць | правіць зыходнік]

Chess zhor 26.svg
Chess zver 26.svg a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 26.svg
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 pd c6 d6 e6 kd f6 g6 h6
a5 b5 c5 pd d5 pd e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 pl h4
a3 b3 c3 d3 pl e3 f3 g3 pl h3
a2 b2 c2 kl d2 e2 f2 g2 pl h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 26.svg
Віды пешак

У залежнасці ад узаемнага размяшчэння пешак існуюць:

  • Ізаляваны пешка — пешка, які не мае пешак свайго колеру на суседніх вертыкалях.
  • Прахадны пешка — пешка, на адной вертыкалі перад якім адсутнічаюць пешкі суперніка, а на суседніх вертыкалях іх няма таксама ці яны не трымаюць пад боем палі, праз якія пешцы неабходна прайсці да поля пераўтварэння.
    • Абаронены прахадны — прахадны пешка, абаронены іншымі пешкамі таго ж колеру.
    • Аддалены прахадны — прахадны пешка, размешчаны на супрацьлеглым баку дошкі ад іншых пешак.
  • Звязаныя пешкі — два ці болей пешкі аднаго колеру на суседніх вертыкалях, якія маюць магчымасць абараняць адно аднаго.
  • Здвоеныя (строеныя) пешкі — дзве (тры) пешкі аднаго колеру на адной вертыкалі.

На дыяграме:

Белыя:

  • пешка d3 — ізаляваны.
  • пешкі g2,g3,g4 — ізаляваныя, строеныя; пешка g4 — прахадны.

Чорныя:

  • пешкі b6,c5,d5 — звязаныя; пешка b6 — прахадны.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Шахматы