Праведнік народаў свету

Праведнік народаў свету
Арыгінальная назва	іўр.: חסיד אומות העולם
Краіна	Ізраіль
Тып	ганаровае званне[d] і узнагарода
Кім уручаецца	Яд ва-Шэм
Дата заснавання	1963
Колькасць	28 707 (1 студзеня 2024)
Сайт	yadvashem.org (англ.)
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Праведнік народаў свету (іўр.: חֲסִידֵי אוּמוֹת הָעוֹלָם, англ.: Righteous Among the Nations) — ганаровае званне, надаванае Дзяржавай Ізраіль і мемарыялам Яд ва-Шэм неяўрэям, якія, рызыкуючы ўласным жыццём, ратавалі яўрэяў падчас Халакосту.

Дыплом Праведніка народаў свету.

Вызначэнне

Званне надаюць людзям, якія:

• актыўна дапамагалі яўрэям унікнуць пераследу і смерці падчас нацысцкай акупацыі;
• дзейнічалі бескарысліва (без матэрыяльнай выгады);
• рызыкавалі ўласным жыццём або свабодай;
• іх дзеянні пацверджаны дакументальна або сведкамі.

Рашэнне пра наданне звання прымае спецыяльная камісія пад кіраўніцтвам суддзі Вярхоўнага суда Ізраіля.

Гісторыя

Праграма ўзнагароджання заснавана ў 1963 годзе ізраільскім мемарыялам Яд ва-Шэм у Іерусаліме. Гэта адзін з галоўных спосабаў ушанавання памяці тых, хто дапамагаў яўрэям у час Другой сусветнай вайны.

Ушанаванне

Медаль Праведніка народаў свету.

Праведнікі атрымліваюць:

• імянны медаль і грамату;
• іх імёны ўвекавечваюцца на сценах гонару ў Яд ва-Шэм;
• у некаторых выпадках ім і іх сем’ям аказваюць матэрыяльную або медыцынскую дапамогу.

У Ізраілі і іншых краінах імёны Праведнікаў часта даюць вуліцам, школам, паркам.

Колькасць

Станам на 2024 год, званне нададзена больш як 28 000 чалавек з прыблізна 50 краін. Найбольш — з Польшчы, Нідэрландаў, Францыі, Украіны, Бельгіі, Літвы.

Беларусы — Праведнікі народаў свету

Асноўны артыкул: Праведнікі народаў свету ў Беларусі

Станам на 1 студзеня 2022 года, званне Праведнік народаў свету атрымалі 683 грамадзяніна Беларусі. Усе гэтыя ўзнагароды нададзены пасля распаду СССР, бо савецкая ўлада не спрыяла прызнанню такіх учынкаў.

Некаторыя з іх: Іван Боўт, Генадзь Сафонаў, Сабіна Іваноўская, Антон Кецка, Зоя Сярова, Фаціма Канапацкая, Ціт Зайцаў, Эдуард Чашча, Ванда Скуратовіч (па нараджэнні Анішкевіч), Канстанцін Казлоўскі і яго сыны Генадзь і Уладзімір, а таксама іншыя.

Спасылкі

• Афіцыйная старонка Яд ва-Шэм пра Праведнікаў