Пётр Фёдаравіч Лысенка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Пётр Фёдаравіч Лысенка
Piotr Fedaravich Lysenka - born 1931 AD - on an International book exhibition in Minsk city - 14 February 2015 AD - 1.JPG
Дата нараджэння 16 верасня 1931(1931-09-16) (87 гадоў)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Род дзейнасці антраполаг, археолаг
Навуковая сфера археалогія
Месца працы
Навуковая ступень доктар гістарычных навук
Навуковае званне прафесар гісторыі
Альма-матар
Вядомыя вучні доктар гістарычных навук Алег Анатольевіч Макушнікаў
Вядомы як вядучы археолаг Палесся
Узнагароды і прэміі Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2002)[1]
Дзяржаўны герб БССР. Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1979)
Сцяг г. Турава. Ганаровы грамадзянін г. Тураў, Жыткавіцкі раён Гомельскай вобласці
Сцяг г. Пінска. Ганаровы грамадзянін г. Пінск, Брэсцкая вобласць

Пётр Фёдаравіч Лысенка (нар. 16 верасня 1931, в. Зарачаны, Полацкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі археолаг, доктар гістарычных навук (1988), прафесар (1993), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (2002).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Агульныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

З бацькамі пераехаў з Зарачан у г. Пінск (Брэсцкая вобласць). Скончыў гістарычны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага (1953).

З 1964 г. працуе ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі — старшы навуковы супрацоўнік, загадчык сектара сярэдневяковай археалогіі, загадчык аддзела археалогіі Сярэдневякоўя, галоўны навуковы супрацоўнік аддзела археалогіі Сярэднявечча і Новага часу Цэнтра археалогіі і старажытнай гісторыі Беларусі.

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Вывучаў курганы XI—XIII ст., старажытныя гарады: Тураў, Берасце, Пінск, Слуцк, Давыд-Гарадок, Клецк, Рагачоў, Мазыр, Менск. Пры раскопках у Брэсце, упершыню для драўлянай побытавай архітэктуры Русі, выявіў жылыя пабудовы на 12 — 13 вянцоў з аконнымі праёмамі і фрагментамі даху — т. зв. курыцамі і самцамі. Прыйшоў да высновы, што Брэст заснаваны дрыгавічамі. Вынікам даследаванняў было адкрыццё археалагічнага музея «Бярэсце».

На раскопках у Тураве выявіў рэшткі храма, верагодна, разбуранага землетрасеннем у XIII ст. Па выніках раскопак створаны Тураўскі археалагічны музей-павільён.

Аўтар шэрага манаграфій і звыш 150 навуковых артыкулаў; падрыхтаваў шэраг навукоўцаў. З 1994 г. — у складзе экспертнага савета Вышэйшага атэстацыйнага камітэта (ВАК) Рэспублікі Беларусь па гістарычных навуках, з 1999 г. — старшыня экспертнага савета ВАК па археалогіі, этнаграфіі і дапаможных гістарычных навуках. Працяглы час быў старшынём палявога камітэта Інстытута гісторыі НАН Беларусі.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • Древнейшие города Белоруссии. — Мн., 1966. (Сумесна з Г. В. Штыхавым) (руск.) 
  • Города Туровской земли. — Мн., 1974. (руск.) 
  • Берестье. — Мн., 1985. (руск.) 
  • Открытие Берестья. — Мн., 1989; 2007, 2-е изд. (руск.) 
  • Дреговичи. — Мн., 1991. (руск.) 
  • Древний Пинск IX—XIII вв. — Мн., 1997; Пинск, 2007, 2-е изд. (руск.) 
  • Туровская земля IX—XIII вв. — Мн., 1999; 2001, 2-е изд. (руск.) 
  • Древний Туров. — Мн., 2004. (руск.) 
  • Сказание о Турове. — Мн., 2006; 2007, 2-е изд. (руск.) 

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Каваленя А., Ляўко В., Мядзведзеў А. Даследчык Тураўскай зямлі: да 75-годдзя з дня нараджэння і 45-годдзя навуковай дзейнасці Пятра Фёдаравіча Лысенкі // Беларускі гістарычны часопіс. — 2006. — № 9. — С. 53—57.