Раман Мікалаевіч Філіпаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Раман Мікалаевіч Філіпаў
руск.: Роман Николаевич Филипов
Филипов, Роман Николаевич.jpeg
Дата нараджэння 13 жніўня 1984(1984-08-13)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 3 лютага 2018(2018-02-03)[1] (33 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Альма-матар
Грамадзянства
Прыналежнасць Расія
Род войскаў Паветрана-касмічныя сілы Расійскай Федэрацыі
Званне маёр
Бітвы/войны
Узнагароды і званні
Герой Расійскай Федэрацыі
Медаль «Удзельніку ваеннай аперацыі ў Сірыі» medal for distinguished military service
Commons-logo.svg Раман Мікалаевіч Філіпаў на Вікісховішчы

Раман Мікалаевіч Філіпаў[2] (руск.: Роман Николаевич Филипов; 13 жніўня 1984, Варонеж, РСФСР, СССР — 3 лютага 2018, блізу Серакіба, Ідліб, Сірыя) — расійскі ваенны лётчык, намеснік камандзіра эскадрыльі 187 гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка, гвардыі маёр. Герой Расійскай Федэрацыі (2018)[3].

Загінуў 3 лютага 2018 г. пры выкананні баявога задання ў Сірыі[3][4][5].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 13 жніўня 1984 г. у Варонежы. Бацька Мікалай Серафімавіч Філіпаў — ваенны лётчык, быў штурманам на Су-25[6]. Маці Алена Віктараўна — медсястра. Малодшая сястра — Маргарыта[6][7].

У 2001 годзе скончыў сярэднюю агульнаадукацыйную школу № 85 г. Варонежа[2][7][8]. Добра вучыўся, захапляўся спортам, марыў стаць лётчыкам[6][7]. Праходзіў навучанне ў Армавірскім цэнтры Краснадарскага вышэйшага ваеннага авіяцыйнага вучылішча лётчыкаў імя Героя Савецкага Саюза А. К. Сярова[6][7][8]. На 4 курсе перавёўся ў філіял у Барысаглебску і працягнуў вучобу ў Барысаглебскім навучальным авіяцыйным цэнтры падрыхтоўкі лётнага складу імя В. П. Чкалава[6][9].

З 2006 года служыў у 187-м гвардзейскім штурмавым авіяцыйным палку (вайсковая часць № 13984) у сяле Чарнігаўка Прыморскага краю[2][10]. Прайшоў усе пасады ад старэйшага лётчыка да намесніка камандзіра эскадрыльі штурмавога авіяпалка Усходняй ваеннай акругі[11][12], адкуль і быў адкамандзіраваны ў размяшчэнне авіяцыйнай групы ПКС Расіі ў Сірыі, дзе прымаў удзел у ваенных аперацыях у якасці камандзіра звяна штурмавікоў Су-25СМ[6]. Філіпаў быў лётчыкам-асам штурмавой авіяцыі, неаднаразова прымаў удзел ва ўсерасійскіх ваенных манеўрах «Авіядартс», дзе ў 2013 годзе заняў другое месца сярод штурмавікоў[2][6][8]. З’яўляўся вайсковым лётчыкам першага класа, у агульнай складанасці налётаў 1300 гадзін і здзейсніў каля 80 баявых вылетаў[6].

Апошні бой[правіць | правіць зыходнік]

3 лютага 2018 г. пры выкананні аблёту зоны дээскалацыі «Ідліб» для кантролю рэжыму спынення агню вядучы ў пары расійскі штурмавік Су-25СМ пад кіраваннем маёра Філіпава паблізу горада Серакіб быў збіты[13] стрэлам з пераноснага зенітнага ракетнага комплекса. Журналісты В. М. Баранец і А. І. Коц адзначаюць, што, па ацэнцы апытаных імі экспертаў, ПЗРК быў, як мяркуецца, сістэмы «Стынгер»[14]; згодна з іншымі дадзенымі, гэта быў ПЗРК савецкай вытворчасці. Член сірыйскай групоўкі «Джэйш Ідліб Хур» Махмуд Хадж Ісмаіл з пазыўным «Кастра» заявіў, што збіў расійскі штурмавік з зенітнай ўстаноўкі ЗУ-23-02[15]. Лётчык паспрабаваў утрымаць самалёт у паветры і далажыў, што атакаваны ракетай, пасля чаго катапультаваўся. На зямлі пілот трапіў у акружэнне баевікоў і загінуў у кароткім баі: адстрэльваючыся з пісталета Сцечкiна, быў цяжка паранены, а затым падарваў сябе гранатай са словамі «Гэта вам за пацаноў!»[4][14][16]. Вядомы камандзіра звяна штурмавікоў падтрымліваў камандзіра агнём з паветра, выканаў некалькі атак па машынах, якія набліжаліся да аліўкавага гаю, дзе быў Раман. Знішчыў два аўтамабілі і пакінуў зону толькі калі засталася аварыйная колькасць паліва[17].

Збіты самалёт Су-25СМ (з бартавым нумарам 06 і вайсковым, рэгістрацыйным нумарам RF-95486) да гэтага быў прыпісаны да авіяпалка на Кубані[18], а затым ў 2014 годзе перадыслакаваны ў Крым, дзе лічыўся ў складзе 37-га змешанага авіяцыйнага палка 27-й змешанай авіяцыйнай дывізіі 4-й арміі ВПС і СПА Паўднёвай ваеннай акругі, дыслакаванага на авіябазе «Гвардзейская»[19].

Адказнасць за здарэнне ўзялі на сябе баявікі тэрарыстычнай арганізацыі «Джабхат Фатх аш-Шам» (вядомая раней як «Джабхат ан-Нусра») і паўстанцкай «Сірыйскай свабоднай арміі» (групоўка «Джайш ан-Наср» у ейным складзе)[20][21]. У адказ высокадакладным ударам расійскіх вайскоўцаў у дадзеным квадраце былі знішчаны тры дзесяткі баевікоў[22][23], з наступным правядзеннем зачысткі тэрыторыі падраздзяленнямі спецыяльнага прызначэння Сухапутных войскаў Сірыі пры падтрымцы ПКС Расіі з мэтай эвакуацыі цела лётчыка і дэталяў самалёта для ўстанаўлення тыпу ПЗРК[21]. З гэтай жа мэтай былі праведзеныя і спецаперацыі расійскімі і турэцкімі спецслужбамі[24].

Пахаванне[правіць | правіць зыходнік]

6 лютага цела загінулага лётчыка было дастаўлена на падмаскоўны ваенны аэрадром Чкалаўскі.

Раніцай 8 лютага на аэрадроме Чкалаўскі адбылася цырымонія развітання з удзелам міністра абароны Расійскай Федэрацыі генерала арміі Сяргея Шайгу і членаў калегіі Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, пасля чаго труна з целам героя была дастаўлена спецбортом ваенна-транспартнай авіяцыі ў Варонеж[25].

Развітанне родных, блізкіх, калегаў і жыхароў горада з Раманам Філіпавым прайшло ў Доме афіцэраў у Паўночным жылым раёне Варонежа. У жалобных мерапрыемствах прыняў удзел галоўнакамандуючы ПКС Расіі генерал-палкоўнік Сяргей Суравікін[26]. Адпяванне лётчыка здзейснена мітрапалітам Варонежскім і Ліскінскім Сергіем ў царкве іконы Божай Маці «Спагнанне загінулых»[27].

Пахаваны з воінскімі ўшанаваннямі пад зброевыя залпы 8 лютага на Алеі Славы Камінтэрнаўскіх могілак Варонежа[28][29][30][31], побач з брацкай магілай ваенных лётчыкаў[32].

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

Жонка — Вольга Сяргееўна, родам з Барысаглебска. Дачка — Валерыя (на момант гібелі бацькі ёй было 4 гады)[8].

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

  • Герой Расійскай Федэрацыі (6 лютага 2018, пасмяротна) — «за гераізм, мужнасць і адвагу, праяўленых пры выкананні воінскага абавязку». Узнагарода ўручана Прэзідэнтам Расіі сваякам у Крамлі ў Дзень абаронцы Айчыны 23 лютага 2018 года[3][12],
  • Медаль «За адзнаку ў вайсковай службе» 2-й ступені (2016),
  • Медаль «За адзнаку ў вайсковай службе» 3-й ступені (2011),
  • Медаль «Удзельніку ваеннай аперацыі ў Сірыі».

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

Штурмавік Су-25СМ «Раман Філіпаў»
  • У родным Варонежы яго імя прысвоена школе № 85, 10 лютага 2018 года на будынку школы ўсталявана мемарыяльная дошка, а 15 чэрвеня 2018 года адкрыты бронзавы бюст героя. Таксама імя лётчыка прысвоена новай вуліцы ў Цэнтральным раёне Варонежа.
  • Вуліцы імя героя з’явіліся ў Цюмені, Барысаглебску, Уладзівастоку. Таксама прапанавана назваць імем Рамана Філіпава вуліцы ў Калінінградзе і Новасібірску.
  • У сакавіку 2018 года імя Героя Расіі маёра Рамана Філіпава прысвоена штурмавіку Су-25СС 187-га гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка. Бартавы нумар 06.
  • Авіяцыйна-транспартная кампанія «Ямал» назвала адзін са сваіх бартоў Sukhoi Superjet 100 (бартавы нумар RA-89073) імем лётчыка.
  • У Краснадары на алеі славы лётнага вучылішча, якое скончыў Філіпаў, 18 ліпеня 2018 года адкрыты яго бронзавы бюст.
  • Бюст Рамана Філіпава быў адкрыты 2 лютага 2019 года на тэрыторыі 187-га гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка ВПС у прыморскім пасёлку Чарнігаўка.
  • У Барысаглебску на базе 3-га авіяцыйнага факультэта Краснадарскага вышэйшага ваеннага авіяцыйнага вучылішча лётчыкаў ім. А. К. Сярова 27 кастрычніка 2018 года адкрыты бюст Рамана Філіпава.
  • У Чарамхова Іркуцкай вобласці ў кастрычніку 2018 года адкрыты манумент у памяць аб загінулым лётчыку. Помнік уяўляе ўзніманне ў неба самалёта.
  • У Хабараўску, на тэрыторыі штаба 11-й арміі ВПС і СПА Усходняй ваеннай акругі ў жніўні 2019 года адкрыты бюст Рамана Філіпава.
  • У памяць пра свайго земляка Рамана Філіпава група «Бутырка» выканала песню «Адлятаюць яны». Песня, упершыню прадстаўленая 14 лютага 2018 года, распавядае пра подзвіг лётчыка і адрозніваецца ад асноўнай творчасці калектыву, які працуе ў жанры рускі шансон.
  • Аляксей Коркін напісаў песню пра подзвіг Рамана Філіпава.
  • У мадыфікацыі Cold war да кампутарнай гульні «У тыле ворага: Штурм 2» гістарычная місія «Прысвячэнне» апісвае подзвіг Рамана Філіпава.
  • Разанскі калектыў «Благія думкі» прысвяціў подзвігу Рамана Філіпава песню «Каменем», словы і музыка І. Сінельнікаў (Ілья Cry). Песня ўпершыню была прадстаўлена 22 лютага 2019 года.
  • Музычная група «Джані Радары» прысвяціла подзвігу Рамана Філіпава песню «Муджахедзін» .
  • Расійскі спявак і кампазітар Сяргей Росі прысвяціў песню подзвігу Рамана Філіпава «Гэта вам за пацаноў».

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 https://regnum.ru/news/2376454.html
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Поликарпов В.. «Вечного тебе полета»: пилот сбитого в Сирии Су-25 служил в Приморском крае(руск.)  (недаступная спасылка). Комсомольская правда (5 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 5 лютага 2018. Праверана 5 лютага 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 * Указ Президента Российской федерации № 55 от 06.02.2018 «О присвоении Героя Российской Федерации майору Филипову Р. Н.»(руск.)  (недаступная спасылка) (6 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 18 лютага 2018. Праверана 6 лютага 2018.
  4. 4,0 4,1 Пилот Су-25 докладывал, что атакован ракетой(руск.)  (недаступная спасылка). ИА REGNUM (5 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 6 лютага 2018. Праверана 5 лютага 2018.
  5. Минобороны рассказало об обстоятельствах гибели пилота Су-25 в Сирии(руск.)  (недаступная спасылка). РБК (5 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 13 ліпеня 2018. Праверана 5 лютага 2018.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 А. Колотило, К. Лобков, А. Александров, В. Сосницкий, Д. Семёнов. Уходи в облака... (недаступная спасылка). Красная звезда (6 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 10 лютага 2018. Праверана 11 лютага 2018.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 «Мечтал стать лётчиком»: каким был погибший в Сирии Роман Филипов(руск.) . ИА REGNUM (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Сушинова Я.. Минобороны рассказало об обстоятельствах гибели пилота Су-25 в Сирии(руск.) . Аргументы и факты (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  9. CIT обнародовала документы погибшего в Сирии пилота Су-25(руск.)  (недаступная спасылка). RTVI (4 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2018. Праверана 6 лютага 2018.
  10. Иванова А.. «До последнего держал самолёт в воздухе»: погибший в Сирии пилот Су-25 докладывал о попавшей в штурмовик ракете(руск.) . RT (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  11. 12,0 12,1 Петров И.. Шойгу представил погибшего в Сирии пилота Су-25 к званию Героя России(руск.)  (недаступная спасылка). Российская газета (5 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 6 лютага 2018. Праверана 5 лютага 2018.
  12. Главкомандующий ВКС РФ рассказал о подвиге лётчика Романа Филипова, самолет которого сбит в Сирии(руск.) . PlainNews (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  13. 14,0 14,1
  14. Астахов С.. опубликовано видеоинтервью с террористом, якобы сбившим Су-25(руск.) . Московский комсомолец (7 лютага 2018). Праверана 7 лютага 2018.
  15. «Это вам за пацанов»: Что успел сказать лётчик Су-25 Роман Филипов перед смертью(руск.) . ИА REX (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  16. Ведомый пилота Филипова рассказал, что поддерживал командира во время боя на земле(руск.) . RT (7 лютага 2018). Праверана 8 лютага 2018.
  17. Дым В.. Кубанский авиаполк: сбитый в Сирии российский самолет несколько лет назад базировался у нас(руск.) . Комсомольская правда (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  18. СМИ назвали имя погибшего в Сирии пилота Су-25(руск.)  (недаступная спасылка). Ридус (5 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2018. Праверана 5 лютага 2018.
  19. Сидоркова И., Казарновский П., Басисини А.. В Сирии сбили российский штурмовик Су-25(руск.) . РБК (3 лютага 2018). Праверана 7 лютага 2018.
  20. 21,0 21,1 Джорджевич А., Беленькая М., Сафронов И.. Лётчик принял бой на земле(руск.) . Коммерсантъ (5 лютага 2018). Праверана 7 лютага 2018..
  21. Минобороны РФ подтвердило самоподрыв лётчика сбитого в Сирии Су-25(руск.) . Интерфакс (5 лютага 2018). Праверана 5 лютага 2018.
  22. Российские военные уничтожили более 30 боевиков в районе атаки на Су-25(руск.) . Интерфакс (3 лютага 2018). Праверана 6 лютага 2018.
  23. Сафронов И.. Тело Романа Филипова вернули в Россию(руск.) . Коммерсантъ (7 лютага 2018). Праверана 7 лютага 2018.
  24. Церемония прощания с погибшим в Сирии лётчиком Филиповым прошла на аэродроме Чкаловский(руск.)  (недаступная спасылка). RT (8 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 9 лютага 2018. Праверана 8 лютага 2018.
  25. Воронеж проводил в последний путь погибшего в Сирии летчика-героя Романа Филипова(руск.)  (недаступная спасылка). mil.ru (8 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 9 лютага 2018. Праверана 8 лютага 2018.
  26. «Принял смерть геройски». В Воронеже простились с погибшим в Сирии летчиком, РИА Воронеж (8 лютага 2018). Праверана 12 лютага 2018.
  27. В Россию доставили тело погибшего в Сирии пилота Су-25 Романа Филипова(руск.)  (недаступная спасылка). РБК (6 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 9 лютага 2018. Праверана 6 лютага 2018.
  28. Тело погибшего в Сирии пилота Су-25 доставили в Россию(руск.)  (недаступная спасылка). RT (6 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2018. Праверана 6 лютага 2018.
  29. Тело погибшего в Сирии пилота Су-25 Романа Филипова доставили в Россию(руск.)  (недаступная спасылка). Эхо Москвы (6 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2018. Праверана 6 лютага 2018.
  30. Писаненко О., Светлова А.. СМИ: проститься с майором Филиповым в Воронеже пришли более 30 тысяч человек, MOЁ! Online (8 лютага 2018). Праверана 8 лютага 2018.
  31. Митрополит воронежский Сергий совершил отпевание погибшего в Сирии лётчика Романа Филипова, Православие.ру (9 лютага 2018). Праверана 21 лютага 2018.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]