Перайсці да зместу

Ромас Батура

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Ромас Батура
Дата нараджэння 15 сакавіка 1937(1937-03-15)
Месца нараджэння
Дата смерці 2021
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці гісторык

Ромас Батура (15 сакавіка 1937(1937-03-15), Таўрогі2021, Вільня[1]) — літоўскі гісторык, доктар гуманітарных навук.

У 1960 годзе скончыў Віленскі ўніверсітэт. У 1960—1967 гадах працаваў у Інстытуце гісторыі АН ЛітССР. У 1967—1972 гадах старшыня Навукова-метадычнай рады па ахове культурных помнікаў Міністэрства культуры ЛітССР. Кандыдат гістарычных навук (1972). У 1972—1990 гадах выкладчык Віленскага ўніверсітэта, з 1978 года — дацэнт. З 1990 года загадчык кафедры гісторыі Літвы Віленскага педагагічнага ўніверсітэта. З 2006 года дацэнт Літоўскай ваеннай акадэміі імя генерала Ёнаса Жамайціса.[2]

Са снежня 1993 да 2000 года — старшыня рады Саюдзіса. Быў членам прэзідыума Літоўскага фонду культуры, членам рэдакцыйнай калегіі выдання навуковых прац літоўскіх вышэйшых навучальных устаноў «Гісторыя», супрацоўнікам Універсальнай літоўскай энцыклапедыі.

Бацька Костас Батура — літоўскі афіцэр у 1919—1920 гадах, добраахвотнік-«стваральнік» узброеных сіл незалежнай Літвы.[3] Жонка Юраце, сын Шарунас.[4]

Пахаваны на Раканцішскіх могілках.[5]

Навуковая дзейнасць

[правіць | правіць зыходнік]

У сваёй найважнейшай працы «Lietuva tautų kovoje prieš Aukso ordą» (Літва ў барацьбе народаў супраць Залатой Арды) упершыню разгледзеў адносіны Вялікага Княства Літоўскага (да 1363) з мангола-татарамі. Падрыхтаваў да літоўскамоўнага выдання (пераклад з лацінскай Леанаса Валкунаса) «Хроніку зямлі Прускай» Пятра з Дусбурга (1985).[2]

  • Lietuvių karas su kryžiuočiais, 1964 m., vienas autorių
  • Lietuvos pilys, 1971 m., vienas autorių
  • Борьба Литовского великого княжества против Золотой Орды. От нашествия полчищ Бату до битвы у Синих вод : автореферат диссертации … кандидата исторических наук : (571) / Р. Батура. ― Вильнюс, 1972.
  • Lietuvos kultūros paminklų sąrašas, 1973 m. vienas rengėjų.
  • Lietuva tautų kovoje prieš Aukso Ordą : nuo Batu antplūdžio iki mūšio prie Mėlynųjų Vandenų / R. Batūra. — Vilnius, 1975.
  • Lietuvos Sąjūdis ir valstybės atkūrimas, 1998 m., rengėjas
  • Baltijos kelias — kelias į Laisvę, 1999 m., rengėjas
  • Lietuvos pergalė Šiaulių (Saulės) mūšyje 1236 m., Saulės delta, 2005 m.
  • Siekiant nepriklausomybės. Lietuvos Sąjūdžio spauda 1988—1991 m., Valstybės žinios, 2005 m., rengėjas, ISBN 9986-18-138-0
  • Lietuvos laisvės kovų vietos, Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija, 2008 m.
  1. LRT.lt. Mirė istorikas, visuomenės veikėjas Romas Batūra (літ.). lrt.lt (2 лютага 2021). Праверана 3 кастрычніка 2025.
  2. а б Algirdas MatulevičiusRomas Batūra. Visuotinė lietuvių enciklopedija, T. II (Arktis-Beketas). – Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2002. 702 psl.
  3. Mirė istorikas, visuomenės veikėjas Romas Batūra. lietsajudis.lt. Праверана 3 кастрычніка 2025.
  4. https://www.vrk.lt/statiniai/puslapiai/rinkimai/400_lt/Kandidatai/Kandidatas19668/Kandidato19668Anketa.html
  5. Vaiškūnas, Jonas. Netekome istoriko, žinomo visuomenininko, sąjūdininko Romo Batūros(нявызн.). Alkas.lt (3 лютага 2021). Праверана 3 кастрычніка 2025.