Рэйхстаг (Германская імперыя)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Reichstag
Рэйхстаг


Зала паседжанняў Рэйхстага, 1906 год

Дэпутатаў 384—397
Год заснавання 1871
Папярэдні парламент Рэйхстаг Свяшчэннай Рымскай Імперыі
Наступны парламент Рэйхстаг Веймарскай Рэспублікі
Год скасавання 1918
Адрас залы паседжанняў Рэйхстагсгебойдэ

Рэйхста́г (ням.: Reichstag — «Дзяржаўны Сход») — вышэйшы прадстаўнічы і заканадаўчы орган Германіі ў перыяд кайзераўскай эпохі, з’яўляўся ніжняй палатай парламента імперыі. Ролю верхняй палаты іграў Бундэстаг.

Рэйхстаг узнік у 1867 годзе ў выглядзе «ўстаноўчага паўночнагерманскага Рэйхстага», за якім рушыў услед звычайны паўночнагерманскі Рэйхстаг. У 1871 годзе, пасля аб’яднання Германіі, быў скліканы першы германскі Рэйхстаг, зацверджаны Канстытуцыяй Германіі ад 16 красавіка 1871. У яго абранні, аднак, не прымала ўдзел Эльзас-Латарынгія. Рэйхстаг часоў Кайзераўскай Германіі праіснаваў да 1918 года.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Па канстытуцыі 1871 года Рэйхстаг абіраўся на 3 гады, таму другія выбары адбыліся ў 1874 годзе (з удзелам Эльзас-Латарынгіі), трэція — у 1877 годзе. З прычыны непрыняцця Рэйхстагам закона супраць сацыялістаў, Рэйхстаг быў распушчаны датэрмінова і чацвёрты заканадаўчы перыяд пачаўся ў 1878 годзе. Наступныя — у 1881, 1884, 1887 і 1890 гадах. У 1888 годзе быў прыняты закон аб падаўжэнні заканадаўчага перыяду да 5 гадоў, які павінен быў уступіць у сілу з восьмага Рэйхстага, але з прычыны непрыняцця ваеннага законапраекта рэйхстаг быў распушчаны за два гады да тэрміну. Таму дзявяты заканадаўчы перыяд пачаўся ў 1893 годзе, а дзесяты — у 1898 годзе.

Рэйхстаг абіраўся ўсеагульнай, прамой і таемнай падачай галасоў, па акругах Германскай імперыі, з насельніцтвам 100 000 у кожнай, але размеркаванне акругаў было выраблена ў 1867 годзе для Паўночнагерманскага саюза, а для астатняй Германіі — у 1871 годзе, і, нягледзячы на ​​вельмі значныя далейшыя змены ў размеркаванні насельніцтва, заставалася з тых часоў нязменнай, тым часам, як павелічэнне электарату адбылося асабліва ў вялікіх гарадах, якія адсылалі ў Рэйхстаг пераважна апазіцыйных дэпутатаў. Электарат у розных акругах вагаўся ў вялікіх межах: паміж за 40 000 (Шаўмбург-Ліпэ) і 600 000 (6-я Берлінская акруга) (па перапісу 1895 году).

Колькасць дэпутатаў у двух Паўночнагерманскіх Рэйхстагах раўнялася 297, у першым германскім Рэйхстагу — 384, а пачынаючы з 1874 года колькасць павялічылася да 397. Дэпутаты па канстытуцыі лічыліся прадстаўнікамі ўсяго народа, а не сваёй акругі. Дэпутаты карысталіся недатыкальнасцю.

Рэйхстаг самастойна выбіраў сваё бюро, якое складалася з прэзідэнта, двух віцэ-прэзідэнтаў і 8 сакратароў, і сам правяраў паўнамоцтвы сваіх членаў. Члены саюзнага савета мелі права гаварыць у ім ад імя сваіх урадаў, у любы час.

Рэйхстаг меў права заканадаўчай ініцыятывы, але абмяркоўваў таксама законапраекты, унесеныя саюзнымі ўрадамі і прынятыя Бундэсратам. Кампетэнцыя Рэйхстага абмяжоўвалася агульнаімперскімі справамі; ва ўнутраныя справы асобных германскіх дзяржаў ён не меў права ўмешвацца. Рэйхстаг не разглядваў спрэчкі паміж асобнымі германскімі дзяржавамі, падведамныя Бундэсрату. Урад перад рэйхстагам не трымаў справаздачу.

У 1894 годзе быў пабудаваны будынак Рэйхстага.

Кіраўніком Рэйхстага лічыўся так званы «Прэзідэнт Рэйхстага» (ням.: Präsident des Reichstages ці Reichstagspräsident).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]