Рэн

Рэн
	Населены пункт
Рэн
	фр.: Rennes
Сцяг[d]	Герб[d]
	48°06′51″ пн. ш. 1°40′51″ з. д.HGЯO
Краіна	Францыя;
Кіраўнік	Наталі Аперэ[d]
Гісторыя і геаграфія
Вышыня цэнтра	46 м
Водныя аб’екты	Вілен, Іль[d], Blosne[d] і Flûme[d]
Насельніцтва
Насельніцтва	▲230 890 чал. (1 студзеня 2023);
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс	35000, 35200 і 35700
	metropole.rennes.fr (фр.)
Паказаць/схаваць карты
	; ; Рэн ;
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Рэн (фр.: Rennes, брэт.: Roazhon) — горад у Францыі, прэфектура дэпартамента Іль і Вілен і адміністрацыйны цэнтр рэгіёна Брэтань. Горад размешчаны на захадзе Францыі, пры зліцці рэк Іль і Вілен. Станам на 2012 год у Рэне пражывала 209 860 жыхароў.

Гісторыя

Назву гораду дало кельцкае племя рэдонаў, якое жыло тут у старажытнасці. Сталіца рэдонаў, якая дала пачатак Рэну, стаяла на скрыжаванні асноўных шляхоў вобласці Арморыка. Рэнская епархія вядзе адлік сваёй гісторыі з IV стагоддзя. У Сярэднявеччы графы Рэна аспрэчвалі ў графаў Нанта вяршэнства ў Брэтані. Суперніцтва паміж Нантам і Рэнам працягвалася і пасля далучэння Брэтані да Францыі ў пачатку XVI стагоддзя.

Сярэднявечны Рэн быў знішчаны вялікім пажарам 1720 года, аднак ацалеў Палац парламента Брэтані з пышна дэкараванай галоўнай залай. Цэнтр горада, зноў быў выбудаваны ў XVIII стагоддзі, можа служыць прыкладам горадабудаўнічай палітыкі класіцызму з шырокімі вуліцамі, размешчанымі перпендыкулярна адна да адной. Парадную забудову часоў Людовіка XV прадстаўляе гарадская ратуша. Тады ж была каналізавана рака Вілен.

Падчас Вялікай французскай рэвалюцыі горад служыў плацдармам для падаўлення вандэйскіх паўстанцаў. У гады Другой сусветнай вайны Рэн моцна пацярпеў ад бамбардзіровак як немцаў, гэтак і саюзных войскаў: загінулі тысячы гараджан, былі разбураны многія старадаўнія будынкі, у тым ліку гарадскі музей.

Славутасці

Помнікі грамадзянскай архітэктуры старога парадку: палац парламента Брэтані (1618—1655), Рэнская ратуша (1722), будынкі ўніверсітэта, біскупскі палац (1672), тэатр.
Рэлігійныя помнікі — гатычная царква Сент-Абен і Рэнскі сабор. Апошні закладзены ў XII стагоддзя, у 1490 г. часткова абрынуўся, новы фасад збудаваны ў XVI—XVII стст., у XVIII стагоддзі разабраны ад страху перад новым абвальваннем, да 1844 г. збудаваны нанова ў стылі класіцызму.
Батанічны сад Табор, адкрыты для наведвання ў 1868 годзе.

Эканоміка

Традыцыйна ў Рэне былі прадпрыемствы машынабудавання, развіты ганчарнае, мэблевае і гарбарнае вытворчасці, быў развіты гандаль скатом, птушкай, хлебам, мёдам, воскам і лесам.

Цяпер у Рэне ёсць прадпрыемствы такіх кампаній, як Citroën, France Telecom.

Насельніцтва

Год	Колькасць
1968	180 943	^[7]
1975	198 305	^[7]
1982	194 656	^[7]
1990	197 536	^[7]
1999	206 229	^[7]

Год	Колькасць
2006	209 613	^[7]
2011	208 033	^[7]
2012	209 860
2013	211 373
2014	213 454	^[8]

Год	Колькасць
2015	215 366	^[9]
2016	222 104	^[10]
2017	216 815	^[11]
2018	217 728	^[12]
2019	220 488	^[13]

Год	Колькасць
2020	222 485	^[14]
2021	225 081	^[15]
2022	227 830	^[16]
2023	230 890	^[5]

Адукацыя і культура

У XIX стагоддзя ўніверсітэты (каля 63 000 студэнтаў) складаліся з факультэтаў юрыдычнага, філасофскага і фізіка-матэматычнага і фармацэўтычнага інстытута. У канцы стагоддзя ў горадзе былі грамадская бібліятэка (600 тыс. тамоў), кансерваторыя, мастацкая школа, настаўніцкая семінарыя (мужчынская і жаночая), земляробчая вучылішчы. У наш час дзейнічаюць Універсітэт Рэн I і Універсітэт Рэн II Верхняй Брэтані.

Спорт

У Рэне базіруюцца футбольны клуб «Стад Рэнэ» (вядомы неафіцыйна проста як «Рэн»).

Транспарт

З 2002 года дзейнічае цалкам аўтаматычны, без машыністаў, Рэнскі метрапалітэн з 15 станцыямі. Да 2008 года Рэн быў самым маленькім горадам у свеце з паўнавартасным метро (пальму першынства адабраў Лазанскі метрапалітэн).

Гарады-пабрацімы

Bandiagara Cercle^[d], Малі (1995)
Алматы, Казахстан (14 красавіка 1991)
Брно, Чэхія (31 мая 1965)^[17]^[18]
Корк, ÉIR (1982)^[19]
Лёвен, Бельгія (14 мая 1980)^[20]
Познань, Польшча (4 красавіка 1998)
Рочэстэр, ЗША (8 кастрычніка 1958)^[21]
Сетыф, Алжыр (24 красавіка 1982)^[22]
Сэндай, Японія (6 верасня 1967)^[23]
Сібіу, Румынія (25 верасня 1999)
Цзінань, Кітай (17 ліпеня 2002)^[24]^[25]
Эксетэр, Вялікабрытанія (1956)^[26]
Эрланген, Германія (27 мая 1964)^[27]

Вядомыя асобы

Жак Філіп Мары Бінэ (1786—1856) — матэматык, механік і астраном
Жорж Буланжэ (1837—1891) — палітычны дзеяч Францыі, генерал
Жульен Луі Жафруа (1743—1814) — літаратурны крытык



Традыцыйная фахверкавая забудова ў цэнтры		Палац Сен-Жорж (XVII стагоддзе), цяпер — казармы		Інтэр’еры палаца парламента Брэтані

Крыніцы

↑ Code officiel géographique Праверана 6 студзеня 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156705'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2981593'></a>
↑ archINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>
↑ https://it-ch.topographic-map.com/map-slk7b3/Rennes/?zoom=19&popup=48.11137%2C-1.68009
1 2 3 4 (unspecified title) Праверана 24 лютага 2025.
1 2 Populations de référence 2023 — INSEE, 2025.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q137545422'></a>
1 2 3 Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q66049091'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q373724'></a>
1 2 3 4 5 6 7 Populations légales communales depuis 1968 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі. Праверана 4 чэрвеня 2021.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>
↑ Populations légales 2014−Commune de Rennes (35238) | Insee Праверана 28 кастрычніка 2017.
↑ Recensement de la population 2015 — 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q33102669'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55563876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1416512'></a>
↑ Populations légales 2016 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63330390'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>
↑ Populations légales 2017 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q81204110'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>
↑ Populations légales 2018 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2020.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104619889'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>
↑ Populations légales 2019 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110382235'></a>
↑ Populations légales 2020 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q115923391'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>
↑ Populations légales 2021 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124036546'></a>
↑ Populations de référence 2022 — INSEE, 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131560738'></a>
↑ https://www.brno.cz/w/rennes-francie
↑ https://en.brno.cz/w/partnership-agreements
↑ https://www.bretagne.bzh/actualites/rennes-cork-mais-au-fait-a-quoi-servent-les-jumelages-de-villes/
↑ https://www.leuven.be/zustersteden
↑ https://www.cityofrochester.gov/article.aspx?id=8589949392
↑ https://www.archives.rennes.fr/ark:/74559/131511.325181
↑ Square de Sendai à Rennes
↑ Comité de jumelage Rennes Jinan
↑ Rennes fête dix ans de jumelage avec la Chine
↑ Comité de Jumelage Rennes Exeter
↑ Histoire du jumelage Rennes - Erlangen

Спасылкі

На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рэн
www.ville-rennes.fr Сайт мэрыі Рэна Архівавана 30 чэрвеня 2007.
Брэтанскі парламент Архівавана 9 сакавіка 2021.
Рэн для турыстаў Архівавана 8 мая 2007. (англ.)

[_a128c4c59d97b6ea-1] Code officiel géographique Праверана 6 студзеня 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156705'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2981593'></a>

[_cdfb5ac6bf792a6a-2] rchINFORM — 1994. Праверана 6 жніўня 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049'></a>

[_7655ffd60e07f5de-3] ttps://it-ch.topographic-map.com/map-slk7b3/Rennes/?zoom=19&popup=48.11137%2C-1.68009

[_afe6ffd599f0031d-4] 1 2 3 4 (unspecified title) Праверана 24 лютага 2025.

[_a56391e25421b2df-5] 1 2 Populations de référence 2023 — INSEE, 2025.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q137545422'></a>

[_8f7790169a798bf1-6] 1 2 3 Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q66049091'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q373724'></a>

[_bb3a219f90b68c6e-7] 1 2 3 4 5 6 7 Populations légales communales depuis 1968 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі. Праверана 4 чэрвеня 2021.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>

[_d44a64f2d040df49-8] Populations légales 2014−Commune de Rennes (35238) | Insee Праверана 28 кастрычніка 2017.

[_f15ba09b681d3a2c-9] Recensement de la population 2015 — 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q33102669'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55563876'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1416512'></a>

[_7b864810838de1f9-10] Populations légales 2016 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2018.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63330390'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>

[_4079bf191af2ff07-11] Populations légales 2017 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2019.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q81204110'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>

[_dec288f213123b45-12] Populations légales 2018 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2020.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104619889'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>

[_b64b2d4f86976099-13] Populations légales 2019 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q110382235'></a>

[_3fb222da350d5008-14] Populations légales 2020 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q115923391'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a>

[_7ff703b8e788cb4b-15] Populations légales 2021 — Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі, 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124036546'></a>

[_0dd0f14e8751edca-16] Populations de référence 2022 — INSEE, 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q156616'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q131560738'></a>

[_edc7770f2440bd0a-17] ttps://www.brno.cz/w/rennes-francie

[_7c4c8171d68cb150-18] ttps://en.brno.cz/w/partnership-agreements

[_2d12896560d0ed3c-19] ttps://www.bretagne.bzh/actualites/rennes-cork-mais-au-fait-a-quoi-servent-les-jumelages-de-villes/

[_76f9593238b97ef6-20] ttps://www.leuven.be/zustersteden

[_92b862e424e48aae-21] ttps://www.cityofrochester.gov/article.aspx?id=8589949392

[_cf59668abf46f4a0-22] ttps://www.archives.rennes.fr/ark:/74559/131511.325181

[_91c0e187b14e5d05-23] Square de Sendai à Rennes

[_d95a6e176c273cbb-24] Comité de jumelage Rennes Jinan

[_5fd09ec3d7a1f991-25] Rennes fête dix ans de jumelage avec la Chine

[_7225dcf9c88d5b18-26] Comité de Jumelage Rennes Exeter

[_caa1c31cf133722b-27] Histoire du jumelage Rennes - Erlangen

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]