Сафія Валадараўна

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Сабор у Рынгстэдзе, месца пахавання Сафіі Валадараўны

Сафія Валадараўна (~1140 — 5 мая 1198) — княжна менская, каралева дацкая.

Сафія ўзяла шлюб (23.10.1157) з кар. дацкім Вальдэмарам I, запісы пра шлюб змяшчае летапіс 12 ст. «Славянская хроніка» Арнольда з Любека і Саксон Граматык. Палітычны кантэкст гэтага шлюбу, як і сувязі полацка-менскіх князёў праз Сафію з дынастыямі герцагаў Браўншвейгскіх і ландграфаў Цюрынгскіх, не вывучаны[1]. Магчыма, шлюб быў звязаны з нейкім пагадненнем паміж Даніяй і Полацкам, тымчасова бацька Сафіі быў кн. менскім, а яго старэйшы брат Расціслаў — полацкім. Сафія прымала актыўны удзел у тагачасным грамадскім жыцці Даніі. У Сафіі было два сыны і шэсць дачок. Перажыла свайго мужа і пахавана побач з ім у каралеўскай пахавальні горада Рынгстэд. Ёсць два яе пазнейшыя партрэты (1580, 1757).

Рускімі летапісамі не згадваецца, вядомая толькі з заходніх крыніц — сачынення Саксона Граматыка[2], «Сагі пра Кнютлінгаў»[3], генеалогіі дацкіх каралёў[4], «Агляду саг пра дацкіх канунгаў»[5], зводу саг «Прыгожая скура»[6], дацкіх аналаў[7]. Некаторыя скандынаўскія крыніцы даюць яе імя скажоным — Суфія, Сіфія. Месца нараджэння невядомае. Паходжанне княжны было дыскусійным у гістарыяграфіі, традыцыйна лічыцца, што Сафія дачка Валадара Глебавіча і Рыксы, дачкі Баляслава Крывавустага, найболей аргументавана гэта даведзена Я. Галенам[8]. Баўмгартэн[9] і Пашута[10] меркавалі, што Сафія дачка Уладзіміра Усеваладавіча, але ў гэтым выпадку трэба дапусціць, што Вальдэмар узяў шлюб з пляменніцай[1]. Падрабязны агляд пунктаў гледжання на паходжанне Сафіі ўтрымліваецца ў працах Т. Джаксан[11].

Дзеці[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Назаренко А. В. Русско-немецкие связи домонгольского времени (IX — середина XIII в.): Состояние проблемы и перспективы дальнейших исследований // Из истории русской культуры. Т. II. (Киевская и Московская Русь). М.: ЯСК, 2002. ISBN 5-7859-0142-0. С. 266.
  2. Saxo. Lib. XIV. Cap. XIX. P. 408;
  3. Knýtl. Bls. 242;
  4. SmHD. Bd. I. P. 184, 185;
  5. Ágr. Dan. Bls. 334;
  6. Fask. Bls. 300;
  7. SRD. Bd. I. P. 340;
  8. J. Gallén. Vem var Valdemar den stores drottning Sofia? // Historisk Tidskrift för Finland. 1976. Årg. 61.
  9. Баумгартен Н. А. София Русская, королева датская, а затем ландграфиня тюрингенская // Seminarium Kondakovianum. Prague. T. 4, 1931. C. 95—104; Ён жа. Généalogies et mariages… Table V, № 45.
  10. Пашуто В. Т. Внешняя политика…. C. 421, генеалогич. табл. 2, № 17.
  11. Джаксон Т. Н. Исландские королевские саги как источник по истории Древней Руси и ее соседей: X—XIII вв. // ДГ, 1988—1989 годы. М., 1991. C. 163; Джаксон Т. Н. Исландские королевские саги о Восточной Европе (середина XI — середина XIII в.). М. 2000. С. 180—181.