Свянцянскі павет (1921—1940)
| Свянцянскі павет | |
|---|---|
| польск.: Powiat święciański | |
| Краіна | Польская Рэспубліка |
| Статус | Павет |
| Уваходзіць у | Віленскае ваяводства |
| Уключае | 1 горад, 14 вясковых гмін |
| Адміністрацыйны цэнтр | Свянцяны |
| Найбуйнейшыя гарады | Новыя Свянцяны |
| Дата ўтварэння | 1921 |
| Дата скасавання | 1940 |
| Староста | Станіслаў Дворак (1934–1939) |
| Насельніцтва (1931) | 136 500 |
| Шчыльнасць | 34 чал./км² |
| Плошча | 4 017 км² |
 |
|
Свянцянскі павет (польск.: Powiat święciański) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Віленскім ваяводстве Польскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — Свянцяны.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Да Першай сусветнай вайны быў паветам у Віленскай губерні Расійскай імперыі. У 1919—1920 гг. павет уваходзіў у склад Віленскай акругі ГУУЗ. 12 кастрычніка 1920 года тэрыторыя павета апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, якая 13 красавіка 1922 года была інкарпаравана ў Польшчу як Віленская зямля, а з 20 студзеня 1926 стала ваяводствам.
Нягледзячы на тое, што адміністрацыйны цэнтр быў у Свянцянах, найбуйнейшым населеным пунктам павета ў 1931 годзе былі Новыя Свянцяны (5 906 жыхароў).
У выніку польскага паходу Чырвонай Арміі ў верасні 1939 года павет быў падзелены паміж СССР і Літвой. Заходняя частка павета з цэнтрам у Новых Свянцянах адышла да Літвы, а ўсходняя з цэнтрам у Свянцянах — да Беларускай ССР. Беларуская частка павета 4 снежня 1939 года ўвайшла ў склад Вілейскай вобласці, 15 студзеня 1940 года на яе тэрыторыі ўтвораны Свянцянскі раён. Аднак ужо 25 лістапада 1940 года большая частка раёна перададзена Літоўскай ССР.
15 студзеня 1941 года павет быў адноўлены ў складзе Літоўскай ССР на тэрыторыі былых Свянцянскага, Гадуцішскага, Відзаўскага і Свірскага раёна Беларускай ССР.
Адміністрацыйны падзел
[правіць | правіць зыходнік]Паводле стану на 1931 год Свянцянскі павет уключаў 1 горад і 14 вясковых гмін:
Гарады
[правіць | правіць зыходнік]Гміны
[правіць | правіць зыходнік]- Вішнева[1]
- Войстам[1]
- Гадуцішкі (сядзіба ў мястэчку Гадуцішкі)
- Даўгелішкі (сядзіба ў мястэчку Новыя Даўгелішкі)
- Дукшты (сядзіба ў мястэчку Дукшты)
- Жодзішкі[1]
- Жукойні
- Занарач[2]
- Кабыльнікі[2]
- Калтыняны (сядзіба ў мястэчку Калтыняны)
- Камаі (сядзіба ў мястэчку Камаі)
- Кемелішкі (сядзіба ў мястэчку Кемелішкі)
- Лынтупы (сядзіба ў мястэчку Лынтупы)
- Мелагены (сядзіба ў мястэчку Мелагены)
- Падброддзе (сядзіба ў мястэчку Падброддзе)
- Свір (сядзіба ў мястэчку Свір)
- Свянцяны (сядзіба ў горадзе Свянцяны)
- Шэметаўшчына (сядзіба ў мястэчку Шэметаўшчына)
- Цверач (сядзіба ў мястэчку Цверач)
- Ясева[2]
Адукацыя
[правіць | правіць зыходнік]У 1919/1920 навучальным годзе ў Свянцянскім павеце дзейнічалі 62 усеагульныя школы і 1 сярэдняя. У іх навучаліся 4 102 вучні, працавалі 108 настаўнікаў[3].
Старосты
[правіць | правіць зыходнік]- 29.04.1930 — Сцяпан Мідляж
- 26.06.1934 – 26.10.1939 — Станіслаў Дворак (ад ППС)
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 3 1 студзеня 1926 года перададзена ў склад Вілейскага павета (Dz. U. z 1925 r. Nr 67, poz. 472)
- 1 2 3 1 студзеня 1926 года перададзена ў склад Пастаўскага павета (Dz. U. z 1925 r. Nr 67, poz. 472)
- ↑ Gierowska-Kałłaur, Joanna (2003). Rozdział VII. Szkolnictwo na ziemiach podległych Zarządowi Cywilnemu Ziem Wschodnich. Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Warszawa: Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN. p. 242. ISBN 83-88973-60-6.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Powiat święciański // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XII: Szlurpkiszki — Warłynka (польск.). — Warszawa, 1892. — S. 580.
