Славене

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Славе́не, ці ільменскія славяне, паўночныя ўсходне-славянскія плямёны, якія ў другой палове 1 тысячагоддзя н.э. жылі ў бассейне возера Ільмень, у 10 - 13 ст. рассяляліся на Іжорскім плато, па раке Малога дасягалі Яраслаўскага Паволжа і Волга-Окскага міжрэчча. Займаліся земляробствам, паляваннем, рыбалоўствам, будавалі наземныя зрубныя дамы з печамі-каменкамі. Асноўным тыпам іх пасяленняў былі селішчы. Першыя гарадзішчы ўзніклі ў 8 ст. Найбольш старажытныя помнікі славен - пахавальныя сопкі з абрадам трупаспалення. У 9 - 10 ст. побач з сопкамі пашыраны курганы з трупаспаленнем. З пачатку 11 ст. пераважаў пахавальны абрад з трупапалажэннем. Наяўнасць у сопках фінскіх элементаў пахавальнага абраду адлюстроўвае працэс славянізацыі мясцовых фіна-угорскіх плямён. Лічаць, ўто продкі славен рухаліся ў Прыільменне праз землі балтаў, у якіх запазычылі іх звычай рабіць курганныя насыпы над нябожчыкамі. Этнавызначальныя рысы славен - ромба- і авальнашчытковыя скроневыя кольцы 11-14 ст. (на Беларусі падобныя рэчы знойдзены каля Радашковіч і ў Чапліне). У 9 ст. славене і крывічы разам з фінскім племем утварылі палітычны саюз. Цэнтр славен - горад Ноўгарад. Землі славен сталі ядром уладанняў Наўгародскай феадальнай рэспублікі.

У час славянскай каланізацыі першымі, да крывічоў[1], прайшлі з захаду цераз землі суч. Беларусі, часткова асеўшы на Нёмане, Верхнім Дняпры, Дзвіне, і былі потым адціснуты крывічамі далей на поўнач, да воз. Ільмень, дзе ўтварылі сваё княства. Часам, наадварот, лічацца першымі, дагістарычнымі славянскімі насельнікамі земляў суч. Беларусі (і наогул, земляў б. Мінскай, Магілёўскай, Валынскай губ.), якія ў 6 ст. перасяліліся на Балканы[2].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т.: Рэле - Слаявіна / Рэд кал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: БелЭн, 2002. ISBN 985-11-0238-5
  • [Ерм1990] Ермаловіч М. Старажытная Беларусь: Полацкі і новагародскі перыяды. — Мн.: Маст. літ., 1990. ISBN 5-340-00614-X.
  • Седов, В.В. Восточные славяне в VI — XIII вв. / Отв. ред. Б.А. Рыбаков. — М.: Наука, 1982. — 327 с.; ил.

Зноскі

  1. Наогул, дарэшты гэта не высветлена. [Ерм1990] С. 25—27.
  2. Паводле П. Шафарыка. [Ерм1990] С. 26.