Спіс абвінавачаных Нюрнбергскага працэсу

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Гэта старонка — інфармацыйны спіс.
Пасяджэнне Нюрнбергскага працэса. Снежань 1945 года.

У спісе ў алфавітным парадку прадстаўлены былыя кіраўнікі гітлераўскай Германіі, у дачыненні да якіх, з 20 лістапада 1945 па 1 кастрычніка 1946 года, праводзіліся судовыя разборы ў Міжнародным ваенным трыбунале(англ.) бел. ў Нюрнбергу.

Нюрнбергскі працэс з'яўляўся галоўным міжнародным судовым працэсам супраць кіраўнікоў гітлераўскага рэжыму ў Міжнародным ваенным трыбунале. Разборы праводзіліся ў адпаведнасці з рашэннем Лонданскай канферэнцыі саюзных дзяржаў, на якой быў зацверджаны статут трыбунала[1]. Абвінавачанымі на дадзеным працэсе сталі 24 вышэйшыя нацысцкія кіраўнікі. На працэсе былі прад'яўленыя абвінавачванні па чатырох пунктах:

  1. Планы нацысцкай партыі, якія ўключаюць агрэсію супраць усяго свету;
  2. Злачынствы супраць свету;
  3. Ваенныя злачынствы;
  4. Злачынствы супраць чалавечнасці.

У выніку 12 абвінавачаных былі асуджаныя да смяротнага пакарання, яшчэ сямёра — да розных тэрмінаў зняволення, трое былі апраўданыя. Адзін абвінавачаны пакончыў з сабой да пачатку працэсу, яшчэ адзін быў прызнаны невылечна хворым[2].

У спісе прадстаўлены персоны, уключаныя ў спіс абвінавачаных Нюрнбергскага працэсу, у тым ліку тыя, хто не паўстаў перад судом. У заўвагах пазначаны зноскі на крыніцы па кожнай персоны.

Умоўныя абазначэнні ў табліцы[правіць | правіць зыходнік]

  • Шэрым колерам ў табліцы паказаныя асобы, пакараныя паводле прысуду суда.
  • Бэжавым колерам ў табліцы паказаныя асобы, якія пакончылі з сабой да або пасля прысуду суда альбо загінуўшыя пры іншых абставінах.
  • Белым колерам у табліцы паказаныя асобы, якія засталіся ў жывых.
  • В — падсудны прызнаны вінаватым згодна з дадзеным пунктам прад'яўленага абвінавачання.
  • НВ — падсудны прызнаны невінаватым згодна з дадзеным пунктам прад'яўленага абвінавачання.
  • АНП — падсуднаму не прад'яўлена абвінавачанне згодна з дадзеным пунктам.

Спіс абвінавачаных і падсудных Нюрнбергскага працэсу[правіць | правіць зыходнік]

Поўнае імя Партрэт Званне і пасада
Прызнанне віны паводле пунктаў абвінавачвання
Прысуд суда і наступны лёс Заўвагі
1 2 3 4

Марцін Борман
(ням.: Martin Bormann)

Bundesarchiv Bild 146-1968-100-21A, Martin Bormann.jpg
(17 чэрвеня 19002 мая 1945)

Начальнік Партыйнай канцэлярыі НСДАП; Рэйхсляйтар;
Рэйхсміністр без партфеля.
Асабісты сакратар фюрара.

НВ АНП В В

Завочна паўстаў перад судом, быў асуджаны да смяротнага пакарання праз павешанне. Доўгі час лічылася, што Борман жывы і хаваецца ад правасуддзя. У 1973 годзе афіцыйна прызнаны загінулым[сн 1][3].

[4]

Герман Вільгельм Герынг
(ням.: Hermann Wilhelm Göring)

Goeringcaptivity2.jpg
(12 студзеня 189315 кастрычніка 1946)

Рэйхсмаршал Вялікагерманскага рэйха(руск.) бел..
Галоўнакамандуючы ваенна-паветранымі сіламі Трэцяга рэйха.
Старшыня Рэйхстага; рэйхсміністр авіяцыі(ням.) бел..
23 красавіка 1945 года па загадзе фюрара зняты з усіх займаных пасадаў і змешчаны пад дамашні арышт(англ.) бел..

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання, быў асуджаны да смяротнага пакарання праз павешанне. Падаў прашэнне аб замене шыбеніцы расстрэлам, якое было адхілена. За некалькі гадзін да пакарання скончыў жыццё самагубствам, прыняўшы яд[сн 2][5].

[6]

Рудольф Гес
(ням.: Rudolf Heß)

Bundesarchiv Bild 146II-849, Rudolf Heß.jpg
(26 красавіка 189417 жніўня 1987)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС і СА.
Рэйхсляйтар; Рэйхсміністр без партфеля.
Намеснік фюрара ў НСДАП.

В В НВ НВ

На працэсе Гес названы адным з галоўным ваенных злачынцаў, аднак улічваючы, што ён трапіў у палон у пачатку вайны, быў прызнаны невінаватым у ваенных злачынствах і злачынствах супраць чалавечнасці. Прысуджаны да пажыццёвага зняволення (савецкі суддзя, які заявіў асобную думку, настойваў на смяротным пакаранні). Адбываў пажыццёвы тэрмін у Берліне ў турме Шпандау(ням.) бел.. У 1987 годзе знойдзены мёртвым пры загадкавых абставінах[сн 3][7].

[8]

Карл Дзёніц
(ням.: Karl Dönitz)

Karl Dönitz.jpg
(16 верасня 189124 снежня 1980)

Грос-адмірал.
Галоўнакамандуючы ваенна-марскімі сіламі Трэцяга рэйха (19431945).
Рэйхспрэзідэнт і галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі Трэцяга рэйха30 красавіка па 23 мая 1945 года).

НВ В В АНП

Асуджаны на 10 гадоў турэмнага зняволення за ўчыненне ваенных злачынстваў (у прыватнасці вядзенне неабмежаванай падводнай вайны(англ.) бел.). Цалкам адбыўшы тэрмін, выйшаў на свабоду і атрымаў ад урада ФРГ адміральскую пенсію.

[9]

Эрнст Фрыдрых Крыстоф «Фрыц» Заўкель
(ням.: Ernst Friedrich Christoph «Fritz» Sauckel)

Fritz Sauckel2.jpg
(27 кастрычніка 189416 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС і СА.
Рэйхсштатгальтар(англ.) бел. і гаўляйтар Цюрынгіі.
Генеральны ўпаўнаважаны па выкарыстанні рабочай сілы і камісар па рабочай сіле ва ўпраўленні чатырохгадовага плана(ням.) бел..

НВ НВ В В

Прызнаны вінаватым у ваенных злачынствах і злачынствах супраць чалавечнасці, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з дэпартаванымі замежнымі рабочымі(руск.) бел. і ваеннапалоннымі. Павешаны.

[10]

Артур Зейс-Інкварт
(ням.: Arthur Seyß-Inquart)

Inquart crop.jpg
(22 ліпеня 189216 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС.
Намеснік генерал-губернатара(ням.) бел.. (19391940); рэйхскамісар(англ.) бел. Нідэрландаў (19401944).

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з насельніцтвам акупаваных тэрыторый і арганізацыю пераследу яўрэяў. Адзін з нямногіх падсудных, якія прызналі сваю віну. Павешаны.

[11]

Альфрэд Іодль
(ням.: Alfred Jodl)

Bundesarchiv Bild 146-1971-033-01, Alfred Jodl.jpg
(10 мая 189016 кастрычніка 1946)

Генерал-палкоўнік.
Начальнік аператыўнага ўпраўлення Вярхоўнага камандавання ўзброеных сіл Трэцяга рэйха(ням.) бел..

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання, быў асуджаны да смяротнага пакарання праз павешанне. Падаў прашэнне аб замене шыбеніцы расстрэлам, якое было адхілена. Павешаны. У 1953 годзе ўдава А. Іодля дамаглася яго поўнай рэабілітацыі Мюнхенскім судом, якая была адменена ў тым жа годзе пад ціскам грамадскасці.

[12]

Эрнст Кальтэнбрунер
(ням.: Ernst Kaltenbrunner)

Ernst Kaltebrunner in Nurnberg.jpg
(4 кастрычніка 190316 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС і генерал паліцыі і войск СС.
Начальнік Галоўнага ўпраўлення імперскай бязпекі.

НВ АНП В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з насельніцтвам акупаваных тэрыторый і ваеннапалонных і арганізацыю пераследу яўрэяў. Павешаны.

[13]

Вільгельм Бодэвін Ёхан Густаў Кейтэль
(ням.: Wilhelm Bodewin Johann Gustav Keitel)

Bundesarchiv Bild 183-H30220, Wilhelm Keitel.jpg
(22 верасня 188216 кастрычніка 1946)

Генерал-фельдмаршал.
Начальнік штаба Вярхоўнага камандавання ўзброеных сіл Трэцяга рэйха(ням.) бел..

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання, быў асуджаны да смяротнага пакарання праз павешанне. Падаў прашэнне аб замене шыбеніцы расстрэлам, якое было адхілена. Павешаны.

[14]

Густаў Георг Фрыдрых Марыя Круп фон Болен унд Гальбах
(ням.: Gustav Georg Friedrich Maria Krupp von Bohlen und Halbach)

Bundesarchiv Bild 102-12331, Gustav Krupp von Bohlen und Halbach.jpg
(7 жніўня 187016 студзеня 1950)

Фюрар ваеннай эканомікі.
Уладальнік і кіраўнік канцерна «АГ Круп»(ням.) бел..

Г. Крупу было прад'яўленае абвінавачванне паводле ўсіх пунктаў, аднак з прычыны таго, што з-за перанесенага ў 1943 года інсульта ён запаў у маразм, было прынята рашэнне вызваліць яго ад крымінальнай адказнасці [сн 4].

[15]

Роберт Лей
(ням.: Robert Ley)

Bundesarchiv Bild 183-2008-0922-501, Robert Ley.jpg
(15 лютага 189025 кастрычніка 1945)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СА.
Рэйхсляйтар, загадчык арганізацыйнага аддзела НСДАП
Кіраўнік Германскага трудавога фронта(ням.) бел.

Р. Лею было прад'яўленае абвінавачванне паводле ўсіх пунктаў. Скончыў жыццё самагубствам у турме незадоўга да пачатку працэсу.

[16]

Канстанцін фон Нейрат
(ням.: Konstantin von Neurath)

Konstantin von Neurath crop.jpg
(2 лютага 187314 жніўня 1956)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС.
Рэйхсміністр замежных спраў (19321938).
Рэйхспратэктар Багеміі і Маравіі (19391941).

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання. З прычыны таго, што была ўсталяваная непадкантрольнасць Нейрату карных органаў, быў асуджаны на 15 гадоў турэмнага зняволення. У 1954 годзе быў датэрмінова вызвалены паводле прычыны дрэннага стану здароўя.

[17]

Франц Іозеф Герман Міхаэль Марыя фон Папен
(ням.: Franz Joseph Hermann Michael Maria von Papen)

Vonpapen1 crop.jpg
(29 кастрычніка 18792 мая 1969)

Рэйхсканцлер (1932); віцэ-канцлер (19331934).
Пасол у Аўстрыі (19341938) і Турцыі (19391944).

НВ НВ АНП АНП

Ф. фон Папену былі прад'яўленыя абвінавачванні паводле першых двух пунктаў. У выніку судовых разглядаў трыбунал прызнаў яго невінаватым і пастанавіў вызваліць у зале суда (савецкі суддзя, які заявіў асобную думку, настойваў на вінаватасці Папена). У 1947 годзе ў выніку дэнацыфікацыі прысуджаны да васьмі месяцаў турэмнага зняволення.

[18]

Альфрэд Розенберг
(ням.: Alfred Rosenberg)

Bundesarchiv Bild 183-1985-0723-500, Alfred Rosenberg.jpg
(12 студзеня 189316 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СА.
Рэйхсляйтар, кіраўнік знешнепалітычнага кіравання НСДАП, упаўнаважаны фюрара па кантролі за агульным духоўным і светапоглядным выхаваннем НСДАП.
Рэйхсміністр усходніх акупаваных тэрыторый (19411945).

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з насельніцтвам акупаваных тэрыторый і арганізацыю пераследу яўрэяў. Павешаны.

[19]

Ульрых Фрыдрых Вільхельм Іаахім фон Рыбентроп
(ням.: Ulrich Friedrich Wilhelm Joachim von Ribbentrop)

Bundesarchiv Bild 183-H04810, Joachim von Ribbentrop.jpg
(30 кастрычніка 189316 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС.
Рэйхсміністр замежных спраў (19381945).

В В В В

Прызнаны вінаватым паводле ўсіх пунктаў абвінавачвання (у матэрыялах суда падкрэслівалася вялікая роля міністэрства і асабіста Рыбентропа ў арганізацыі Халакосту на тэрыторыях сатэлітаў Трэцяга рэйха). Павешаны.

[20]

Эрых Ёхан Альберт Рэдэр
(ням.: Erich Johann Albert Raeder)

Erich Raeder.jpg
(24 красавіка 18766 лістапада 1960)

Грос-адмірал.
Галоўнакамандуючы ваенна-марскімі сіламі Трэцяга рэйха (19351943).

В В В АНП

Прызнаны вінаватым паводле выстаўленых пунктаў абвінавачвання. Прысуджаны да пажыццёвага турэмнага зняволення. Хадайнічаў аб замене сабе турэмнага зняволення на расстрэл. У 1955 годзе быў датэрмінова вызвалены па прычыне дрэннага стану здароўя і атрымаў ад урада ФРГ адміральскую пенсію.

[21]

Ганс Міхаэль Франк
(ням.: Hans Michael Frank)

Bundesarchiv Bild 146-1989-011-13, Hans Frank.jpg
(23 мая 190016 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СС і СА.
Рэйхсляйтар, рэйхсміністр без партфеля, прэзідэнт Акадэміі германскага права.
Генерал-губернатар Польшчы(ням.) бел..

НВ АНП В В

Прызнаны вінаватым паводле двух пунктаў абвінавачвання, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з насельніцтвам акупаваных тэрыторый і арганізацыю пераследу яўрэяў. Адзін з нямногіх падсудных, якія прызналі сваю віну. Павешаны.

[22]

Вільгельм Фрык
(ням.: Wilhelm Frick)

Wilhelm Frick 72-919.jpg
(12 сакавіка 188716 кастрычніка 1946)

Рэйхсляйтар, кіраўнік фракцыі НСДАП у Рэйхстагу.
Рэйхсміністр унутраных спраў Трэцяга рэйха (19331943); рэйхсміністр без партфеля (19431945).
Рэйхспратэктар Багеміі і Маравіі (19431945).

НВ В В В

Прызнаны вінаватым паводле трох пунктаў абвінавачвання, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з насельніцтвам акупаваных тэрыторый і арганізацыю пераследу яўрэяў. Павешаны.

[23]

Ганс Фрычэ
(ням.: Hans Fritzsche)

Hans Fritzsche12.jpg
(21 красавіка 190027 верасня 1953)

Начальнік Службы ўнутранай прэсы (19381942); начальнік аддзела радыёвяшчання міністэрства народнай асветы і прапаганды (19421945).
Радыёвядучы, журналіст.

НВ НВ НВ АНП

Прыцягнуты на працэс у якасці высокапастаўленага чыноўніка міністэрства прапаганды. У выніку судовых разглядаў трыбунал прызнаў яго невінаватым і пастанавіў вызваліць у зале суда (савецкі суддзя, які заявіў асобную думку, настойваў на вінаватасці Фрычэ). У 1947 годзе ў выніку дэнацыфікацыі прысуджаны да 9 гадоў турэмнага зняволення. Праз тры гады датэрмінова вызвалены паводле стану здароўя.

[24]

Вальтэр Функ
(ням.: Walther Emanuel Funk)

Bundesarchiv Bild 183-B21019, Walter Funk.jpg
(18 жніўня 189031 мая 1960)

Рэйхсміністр эканомікі (19381945), генеральны ўпаўнаважаны па пытаннях ваеннай эканомікі.
Прэзідэнт Рэйхсбанка(ням.) бел. (19391945).

НВ В В В

Прызнаны вінаватым у ваенных злачынствах і злачынствах супраць чалавечнасці, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з дэпартаванымі замежнымі рабочымі(руск.) бел., ваеннапалоннымі, а таксама за арганізацыю легалізацыі сродкаў(руск.) бел., атрыманых ад вязняў канцлагераў(англ.) бел. (так званы «рахунак Макса Хайлігера»). Прысуджаны да пажыццёвага турэмнага зняволення. У 1957 годзе быў вызвалены паводле стану здароўя.

[25]

Ялмар Шахт
(ням.: Hjalmar Horace Greeley Schacht)

Hjalmar Schacht.jpg
(22 студзеня 18873 чэрвеня 1970)

Рэйхсміністр эканомікі (19341937), рэйхсміністр без партфеля (19371942).
Прэзідэнт Рэйхсбанка(ням.) бел. (19331939).
У верасні 1944 года арыштаваны гестапа за дачыненне да ліпеньскай змовы(ням.) бел., да канца вайны ўтрымліваўся ў канцлагерах.

НВ НВ АНП АНП

У выніку судовых разглядаў трыбунал прызнаў яго невінаватым і пастанавіў вызваліць у зале суда (савецкі суддзя, які заявіў асобную думку, настойваў на вінаватасці Шахта). У 1947 годзе ў выніку дэнацыфікацыі прысуджаны да 8 гадоў турэмнага зняволення. Праз год датэрмінова вызвалены паводле стану здароўя. У далейшым працаваў у банкаўскай сферы ФРГ.

[26]

Альберт Шпеер
(ням.: Albert Speer)

Albert Speer Neurenberg.JPG
(19 сакавіка 19051 верасня 1981)

Асабісты архітэктар А. Гітлера.
Рэйхсміністр узбраенняў і ваеннай прамысловасці (19421945).

НВ НВ В В

Прызнаны вінаватым у ваенных злачынствах і злачынствах супраць чалавечнасці, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з дэпартаванымі замежнымі рабочымі(руск.) бел. і ваеннапалоннымі. Адзін з нямногіх падсудных, якія прызналі сваю віну, і адзіны, які не падаў хадайніцтва аб памілаванні. Прысуджаны да 20 гадоў турэмнага зняволення, цалкам адбыў тэрмін у турме Шпандау(ням.) бел..

[27]

Юліус Штрэйхер
(ням.: Julius Streicher)

Bundesarchiv Bild 146-1997-011-24, Julius Streicher.jpg
(12 лютага 188516 кастрычніка 1946)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СА.
Гаўляйтар Франконіі (19331940).
Галоўны рэдактар «Der Stürmer»(англ.) бел. (19231945).

НВ АНП АНП В

Прызнаны вінаватым у злачынствах супраць чалавечнасці, перш за ўсё за распальванне міжнацыянальнай варожасці(руск.) бел., антысеміцкую прапаганду і заклікі да генацыду, якія выліліся ў пераслед яўрэяў. Павешаны.

[28]

Бальдур фон Шырах
(ням.: Baldur Benedikt von Schirach)

Baldur von Schirach in Prison.JPG
(9 мая 19078 жніўня 1974)

Обергрупенфюрар(англ.) бел. СА.
Рэйхсляйтар, рэйхсюгендфюрар(ням.) бел. Гітлерюгенда(ням.) бел. (19311940).
Гаўляйтар Вены (19401945).

НВ АНП АНП В

Прызнаны вінаватым у злачынствах супраць чалавечнасці, перш за ўсё за жорсткае абыходжанне з насельніцтвам акупаваных тэрыторый і арганізацыю пераследу яўрэяў. Прысуджаны да 20 гадоў турэмнага зняволення, цалкам адбыў тэрмін у турме Шпандау(ням.) бел..

[29]

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

Каментарыі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Паводле сведчання відавочцаў, М. Борман загінуў 2 мая 1945 года спрабуючы вырвацца з акружанай рэйхсканцылярыі. Аднак, гэтыя паказанні не былі прынятыя пад увагу і ён быў уключаны ў спіс абвінавачаных Міжнародным трыбуналам і быў завочна прысуджаны да смяротнага пакарання. У 1972 годзе ў Берліне пры дарожных работах былі знойдзеныя парэшткі, пасля ідэнтыфікаваныя як астанкі Марціна Бормана. У наступным годзе, пасля афіцыйных разглядаў яго абвясцілі памерлым. У 1998 годзе вынікі экспертызы ДНК(англ.) бел. пацвердзілі сапраўднасць парэшткаў
  2. Да гэтага часу няма дадзеных, якім чынам Герынгу ўдалося зрабіць гэта ў строга ахоўным аб'екце. У 2005 годзе з'явілася інфармацыя, што яд яму перадаў адзін з амерыканскіх ахоўнікаў.
  3. У 1987 годзе савецкі ўрад быў гатовы разгледзець пытанне аб магчымасці вызвалення Геса з меркаванняў гуманнасці. Афіцыйная версія пра самагубства была падвергнутая сумневу яго сваякамі некаторымі супрацоўнікамі турмы.
  4. Пасля таго, як Г. Круп быў вызвалены, абвінаваўцы спрабавалі прыцягнуць да адказнасці яго сына — Альфрыда, аднак трыбунал адмовіўся разглядаць яго справу.

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

  1. Справка: Нюрнбергский процесс - предвестник международных судов. Deutsche Welle. Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2012. Праверана 12 кастрычніка 2011.
  2. Ширер У. Крах нацистской империи — Смоленск: Русич, 1998. — С. 721—724.
  3. Безыменский Л. А. Человек за спиной Гитлера. Мартин Борман и его дневник — М.: Вече, 1999. — С. 382—383, 401, 413.
  4. Залесский , 2002, с. 78—82
  5. Тайна самоубийства Германа Геринга раскрыта?. Подробности. Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2012. Праверана 12 кастрычніка 2011.
  6. Залесский , 2008, с. 372—375
  7. Тайна смерти Рудольфа Гесса. Военное обозрение. Архівавана з першакрыніцы 13 лютага 2012. Праверана 12 кастрычніка 2011.
  8. Залесский, 2002, с. 194—198
  9. Залесский , 2008, с. 699—700
  10. Залесский, 2002, с. 295—296
  11. Залесский, 2002, с. 301—303
  12. Залесский, 2008, с. 102
  13. Залесский, 2002, с. 317—319
  14. Залесский, 2008, с. 107—108
  15. Залесский, 2002, с. 385—386
  16. Залесский, 2002, с. 411—413
  17. Залесский, 2002, с. 487—489
  18. Залесский, 2002, с. 503—505
  19. Залесский, 2002, с. 570—573
  20. Залесский, 2002, с. 561—564
  21. Залесский, 2008, с. 779—780
  22. Залесский, 2002, с. 633—636
  23. Залесский, 2002, с. 642—645
  24. Залесский, 2002, с. 649—650
  25. Залесский, 2002, с. 652—654
  26. Залесский, 2002, с. 713—716
  27. Залесский, 2002, с. 750—753
  28. Залесский, 2002, с. 781—782
  29. Залесский, 2002, с. 733—735

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Залесский К. А. Кто был кто в Третьем рейхе. — М.: АСТ, 2002. — 944 с. — 5000 экз. — ISBN 5-271-05091-2.
  • Залесский К.А. Вооружённые силы III Рейха. Полная энциклопедия.Вермахт, люфтваффе, кригсмарине. — М.: Эксмо, 2008. — 944 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-903339-73-0.
  • Гильберт Г. Нюрнбергский дневник: Процесс глазами психолога — Смоленск: Русич, 2004. — 607 с. — ISBN 5-8138-0567-2.
  • Полторак А. И. Нюрнбергский эпилог — М.: Воениздат, 1965. — 552 с. — 200000 экз.
  • Лебедева, Н. С. Подготовка Нюрнбергского процесса — М.: Наука, 1975. — 238 с.
  • Рагинский М. Ю. Нюрнберг: Перед судом истории — М.: Политиздат, 1986. — 212 с.
  • Звягинцев А. Г. Нюрнбергский процесс. Без грифа «Совершенно секретно» — М.: АСТ, 2010. — 800 с. — ISBN 978-5-17-063890-1.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]