Спіс кіраўнікоў Сербіі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Дынастыя Уласціміра[правіць | правіць зыходнік]

Старажытныя сербскія кіраўнікі

927-934 разгром дзяржавы балгарамі.

Разгром Сербіі Візантыяй.

Распад Сербіі на Зэту, Рашку і Босну.

Каралі сярэдневяковай Сербіі (1217—1345)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Перыяд кіравання Заўвагі
1 100px Стэфан Першавенчаны
(сербск.: Стефан Првовенчани)
1217 1228 Каранаваны як першы кароль Сербіі. У 11961202 і 12041217 гадах быў вялікім жупанам Рашкі
2 Stefanradoslav.jpg Стэфан Радаслаў
(сербск.: Стефан Радослав)
1228 1234 Атрымаў у спадчыну трон як старэйшы сын Стэфана Першавенчанага пасля яго смерці. Пазней быў зрынуты.
3 Fresco of Stefan Vladislav, Mileševa.jpg Стэфан Уладзіслаў
(сербск.: Стефан Владислав)
1234 1243 Другі сын Стэфана Першавенчанага, зрынуў з прастола свайго старэйшага брата Стэфана Радаслава. Пазней быў зрынуты
4 Stefan Uroš I, Sopoćani.jpg Стэфан Ураш I
(сербск.: Стефан Урош I)
1243 1276 Малодшы сын Стэфана Першавенчанага, зрынуў з прастола свайго брата Стэфана Уладзіслава. Пазней быў зрынуты
5 Fresco of Stefan Dragutin, Arilje.jpg Стэфан Драгуцін
(сербск.: Стефан Драгутин)
1276 1282 Старэйшы сын Стэфана Ураша I, якога зрынуў з прастола. У 1282 годзе стаў каралём Срэма
6 Le roi Milutin de serbie.jpg Стэфан Ураш II Мілуцін
(сербск.: Стефан Урош II Милутин)
1282 1321 Малодшы сын Стэфана Ураша I
7 Stefan Decanski ktitor.jpg Стэфан Ураш III Дзечанскі
(сербск.: Стефан Урош III Дечански)
1322 1331 Сын Стэфана Ураша II Мілуціна, пасля смерці якога, аспрэчваў падчас вайны права на прастол у свайго брата Канстанціна.
8 Car Dušan, Manastir Lesnovo, XIV vek.jpg Стэфан Ураш IV Душан
(сербск.: Стефан Урош IV Душан)
1331 1345 Сын Стэфана Ураша III Дзечанскага, пасля смерці якога заняў прастол. У 1345 годзе каранаваны царом сербаў і грэкаў.

Цары сербаў і грэкаў (1345—1371)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Перыяд кіравання Заўвагі
1 Car Dušan, Manastir Lesnovo, XIV vek.jpg Стэфан Ураш IV Душан
(сербск.: Стефан Урош IV Душан)
1345 1355 Да 1345 года быў каралём Сербіі
2 UrosV.jpg Стэфан Ураш V
(сербск.: Стефан Урош V)
1355 1371 Атрымаў у спадчыну трон пасля смерці бацькі Стэфана Ураша IV Душана. Апошні цар Сербіі.

Распад дзяржавы[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама Бранкавічы Князі Сербіі:

Дэспаты Сербіі (1402—1459)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Перыяд кіравання Заўвагі
1 Stefan Manasija (1415-1418).jpg Стэфан Лазаравіч
(сербск.: Стефан Лазаревић)
1402 1427 Сын Лазара Хрэбелянавіча. Да 1402 года быў васалам Асманскай імперыі — князем Сербіі, але пасля стаў незалежным кіраўніком.
2 Đurađ Branković, Esphigmenou charter (1429).jpg Джурадж Бранкавіч
(сербск.: Ђурађ Бранковић)
1427 1456 Зяць Лазара Хрэбелянавіча, стаў дэспатам пасля смерці Стэфана Лазаравіча. Загінуў у бітве з венграмі.
3 Lazar Branković, Esphigmenou charter (1429).jpg Лазар Бранкавіч
(сербск.: Лазар Бранковић)
1456 1458 Сын Джурджа Бранкавіча, пасля смерці якога стаў дэспатам. Памёр, не пакінуўшы спадчыннікаў.
4 Stefan Branković, Esphigmenou charter (1429).jpg Стэфан Бранкавіч
(сербск.: Стефан Бранковић)
1458 1459 Брат Лазара Бранкавіча. Выгнаны з Сербіі.
5 Стэфан Тамашэвіч
(сербск.: Стефан Томашевић)
21 сакавіка 1459 30 чэрвеня 1459 Сын караля Босніі Сцепана Томаша, муж дачкі Лазара Бранкавіча. Выгнаў Стэфана Бранкавіча. Калі Сербія ўвайшла ў склад Асманскай імперыі вярнуўся ў Боснію.

Правадыр Першага сербскага паўстання (1804—1813)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Перыяд кіравання Заўвагі
1 Karađorđe Petrović, by Vladimir Borovikovsky, 1816.jpg Карагеоргій Петравіч
(сербск.: Карађорђе Петровић)
1804 1813 У 1804 годзе стаў на чале Першага сербскага паўстання супраць Асманскай імперыі. У 1811 годзе ў Бялградзе на скупшчыне старэйшын быў абвешчаны вярхоўным правадыром сербскага народа са спадчыннай уладай. Пасля паражэння паўстання эміграваў у Аўстрыю, а затым у Расію.

Князі Сербіі (1815—1882)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Перыяд кіравання Заўвагі
1 MilosObrenovic 1848.jpg Мілаш Абрэнавіч
(сербск.: Милош Обреновић)
21 лістапада 1815 13 чэрвеня 1839 У 1815 годзе стаў на чале Другога сербскага паўстання. Адрокся ад прастола
2 MilanIIIO.jpg Мілан Абрэнавіч
(сербск.: Милан Обреновић)
13 чэрвеня 1839 8 ліпеня 1839 Старэйшы сын Мілаша Абрэнавіча, памёр ад хваробы.
3 Mihailo Obrenović III.jpg Міхаіл Абрэнавіч
(сербск.: Михаило Обреновић)
8 ліпеня 1839 14 верасня 1842 Малодшы сын Мілаша Абрэнавіча, заняў прастол пасля смерці брата (да 17 сакавіка 1840 — часовы кіраўнік). Быў зрынуты, эміграваў у Вену
4 PrinceAlexander I w.jpg Аляксандр Карагеоргіевіч
(сербск.: Александар Карађорђевић)
14 верасня 1842 23 снежня 1858 Сын правадыра Першага сербскага паўстання Карагеоргія. Выбраны князем пасля звяржэння Міхаіла Абрэнавіча. Быў зрынуты скупшчынай, эміграваў у Аўстрыю.
5 MilosObrenovic 1848.jpg Мілаш Абрэнавіч
(сербск.: Милош Обреновић)
24 снежня 1858 26 верасня 1860 Вярнуўся пасля звяржэння Аляксандра Карагеоргіевіча
6 Mihailo Obrenović III.jpg Міхаіл Абрэнавіч
(сербск.: Михаило Обреновић)
26 верасня 1860 10 чэрвеня 1868 Заняў прастол пасля смерці бацькі Мілаша Абрэнавіча. Усынавіў і зрабіў спадчыннікам свайго стрыечнага пляменніка Мілана Абрэнавіча. Забіты ў Топчыдзеры прыхільнікамі Карагеоргіевічаў.
7 KraljMilanObrenovic.jpg Мілан Абрэнавіч
(сербск.: Милан Обреновић)
10 чэрвеня 1868 6 сакавіка 1882 Стрыечны пляменнік Міхаіла Абрэнавіча, стаў князем з-за бяздзетнасці апошняга. З прычыны маленства з 10 чэрвеня 1868 па 22 жніўня 1872 знаходзіўся пад рэгенцкім кіраваннем Мілівая Петравіча Блазнаваца, Ёвана Рысціча і Ёвана Гаўрылавіча. У 1882 выбраны каралём Сербіі.

Каралі Каралеўства Сербія (1882—1918)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Перыяд кіравання Заўвагі
1 KraljMilanObrenovic.jpg Мілан Абрэнавіч
(сербск.: Милан Обреновић)
6 сакавіка 1882 6 сакавіка 1889 У 1882 годзе каранаваўся як Мілан I, да гэтага быў 4-м князем Сербіі. Адрокся ад прастола на карысць свайго сына Аляксандра Абрэнавіча
2 AleksandarObrenovic.jpg Аляксандр Абрэнавіч
(сербск.: Александар Обреновић)
6 сакавіка 1889 11 чэрвеня 1903 У 13 гадоў стаў каралём з прычыны адрачэння ад прастола свайго бацькі Мілана Абрэнавіча. З-за маленства пры каралі з 1889 па 1893 гады знаходзіліся рэгенты Ёван Рысціч, Коста Проціч і Ёван Белімаркавіч[1]. Забіты падчас дзяржаўнага перавароту.
3 PetarI-Karadjordjevic.jpg Пётр I Карагеоргіевіч
(сербск.: Петар I Карађорђевић)
15 чэрвеня 1903 1 снежня 1918 Узведзены на прастол пасля забойства Аляксандра Абрэнавіча. У 1918 годзе стаў каралём сербаў, харватаў і славенцаў

Каралі сербаў, харватаў і славенцаў (1918—1929), Каралі Югаславіі (1929—1945)[правіць | правіць зыходнік]

  • Пётр I Карагеоргіевіч, сын Аляксандра Карагеоргіевіча, кароль Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (Каралеўства СХС) 1 снежня 1918 — 16 жніўня 1921.

Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (СХС) было ўтворана ў 1918 годзе па выніках Першай сусветнай вайны. У яго ўвайшлі Сербія, Чарнагорыя і частка тэрыторыі былой Аўстра-Венгрыі (гістарычныя вобласці Славонія, Далмацыя, Боснія, Герцагавіна, Ваяводзіна, населеная славенцамі частка Карынтыі).

У 1929 годзе Каралеўству СХС было дадзена больш кароткая і гучная назва — Югаславія.

У маі 1941 года Югаславіі акупавана нацысцкай Германіяй. У 1944 годзе адбылося аднаўленне незалежнасці. У лістападўе 1945 была абвешчана рэспубліка, прыход да ўлады камуністаў.

Прэзідэнты Сербіі (з 1991)[правіць | правіць зыходнік]

Фота Імя Тэрміны выканання паўнамоцтваў Партыя Заўвагі
1 Slobodan Milosevic.jpg Слабадан Мілошавіч
(сербск.: Слободан Милошевић)
11 студзеня 1991 23 ліпеня 1997 Сацыялістычная партыя Сербіі З 8 мая 1989 займаў пасаду Старшыні Прэзідыума Сербіі. 9 снежня 1990 выйграў прэзідэнцкія выбары, набраўшы 65,3 %. Ізноў перамог на выбарах 20 снежня 1992 (53,2 %). Сышоў з пасады, стаўшы прэзідэнтам Югаславіі.
- Драган Таміч
(сербск.: Драган Томић)
23 ліпеня 1997 29 снежня 1997 старшыня Скупшчыны, в. а. прэзідэнта. Працягваў выконваць абавязкі пасля таго, як 5 кастрычніка 1997 не адбыўся другі тур выбараў прэзідэнта.
2 Мілан Мілуцінавіч
(сербск.: Милан Милутиновић)
29 снежня 1997 29 снежня 2002 Сацыялістычная партыя Сербіі Абраны прэзідэнтам 21 снежня 1997 у другім туры паўторных выбараў 1997, набраўшы 59,2 %. Сышоў з пасады ў сувязі з заканчэннем тэрміна прэзідэнцтва.
- Наташа Мічыч
(сербск.: Наташа Мићић)
29 снежня 2002 4 лютага 2004 старшыня Скупшчыны, в.а. прэзідэнта. Заняла пасада ў сувязі з заканчэннем тэрміна паўнамоцтваў прэзідэнта Мілана Мілуцінавіча і неабраннем новага прэзідэнта з-за нізкай яўкі выбаршчыкаў у паўторных выбарах 8 снежня 2002 (у першых выбарах у другім туры 13 кастрычніка таксама яўка была ніжэйшая за ўсталяваны парог у 50 %). Працягнула выконваць абавязкі прэзідэнта пасля выбараў 16 лістапада 2003, якія таксама не адбыліся з-за нізкай яўкі выбаршчыкаў.
- Драган Маршычанін
(сербск.: Драган Маршићанин)
4 лютага 2004 3 сакавіка 2004 Дэмакратычная партыя Сербіі старшыня Скупшчыны, в.а. прэзідэнта. Сышоў з пасады, стаўшы міністрам эканомікі
- Воіслаў Міхаілавіч
(сербск.: Војислав Михаиловић)
3 сакавіка 2004 4 сакавіка 2004 в.а. старшыні Скупшчыны, в.а. прэзідэнта
- Прэдраг Маркавіч
(сербск.: Предраг Марковић)
4 сакавіка 2004 11 ліпеня 2004 старшыня Скупшчыны, в. а. прэзідэнта
3 Boris Tadic, President of Serbia.jpg Барыс Тадзіч
(сербск.: Борис Тадић)
11 ліпеня 2004 31 мая 2012 Дэмакратычная партыя Перамог у другім туры выбараў 27 чэрвеня 2004, атрымаўшы 53,2 % галасоў. Паўторна заняў пасаду, перамогшы ў другім туры выбараў 3 лютага 2008 (50,3 %).
Tomislav Nikolić official portrait.jpg Томіслаў Нікаліч
(сербск.: Томислав Николић)
31 мая 2012 на пасадзе Сербская прагрэсіўная партыя

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Белимаркович, Иован // Военная энциклопедия / под ред. В. Ф. Новицкого(руск.) бел. [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. В. Сытина(руск.) бел., 1911—1915.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Книга династий / Николай Сычев. — М.: АСТ: Восток-Запад, 2006.
  • Романько О. В. Правители государств южных славян (историко-генеалогический очерк).
  • Список правителей Сербии — Википедия.
  • Српски владари — Википедија.
  • List of Serbian monarchs — Wikipedia, the free encyclopedia.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]