Перайсці да зместу

Стрэл (аповесць)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Стрэл
Выстрѣлъ
Жанр аповесць
Аўтар Аляксандр Сяргеевіч Пушкін
Мова арыгінала руская
Дата напісання 1830
Дата першай публікацыі 1831
Апублікаваны ў Аповесці нябожчыка Івана Петровіча Белкіна
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

«Стрэ́л» – чацвёртая аповесць Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна з цыклу «Аповесцей нябожчыка Івана Пятровіча Белкіна», напісаная ў Вялікім Болдзіна 14—16 кастрычніка 1830 года і выдадзеная ў 1831 году. Гэтая гісторыя пра адстаўнога гусара Сільвіё і яго шасцігадовае чаканне помсты.

Сучаснікі

[правіць | правіць зыходнік]

Многія сучаснікі Пушкіна ўвесь яго цыкл аповесцей палічылі вельмі пасрэдным[1][2]. Асабліва рэзка «Аповесці» крытыкаваў Бялінскі, аднак аповесць «Стрэл» ацэньвалася ім вышэй за астатнія[3].

Нярэдкао «Стрэл» параўноўваюць з нашумелай у 1830 годзе драмай «Эрнані» Гюго (у Гюго герцаг дэ Сільва выкарыстоўвае сваё права на жыццё Эрнані, умяшанне доньі Соль, якая моліць пашкадаваць мужа, нічога не можа змяніць — гібнуць усе), паэмай «Баль» Баратынскага (1828 год) і аповесцю Бястужава «Вечар на біваку» (1823 год)[4].

Таксама ў аповесці адзначаюць пародыі на рамантычныя літаратурныя штампы, у прыватнасці, рэмінісцэнцыі з Аляксандра Бястужава («Вечар на Каўказскіх водах 1824 года» 1830 года, «Раман у сямі лістах», «Гедэон», «Замак Вейдэн» 1821 года, «Замак Нейгаузен» 1824 года, «Здраднік» і «Рэвельскі турнір» 1825 года)[5]. Вядома, што імя галоўнага героя Пушкін узяў з рамана Жуля Жанэна «Мёртвы асёл і гільяцінаваная жанчына»[6].

Першапачаткова «Стрэл» складаўся з адной главы. Скночыўшы яе 12 кастрычніка 1830 года, Пушкін прыпісаў, што заканчэнне аповесці страчана, і тым самым адмовіўся ад намеру працягваць аповед. У такім выглядзе аповесць мела аўтабіяграфічны характар, бо змяшчала элементы дуэлі Пушкіна з прапаршчыкам генеральнага штаба А. Зубавым, якая адбылася ў чэрвені 1822 года ў Кішынёве. Гісторык Пётр Барценеў, апісваючы гэтыя падзеі і спасылаючыся на сведкаў[7], пісаў, што Пушкін прыйшоў на паядынак з чарэшнямі і снедаў імі, пакуль Зубаў страляў першым. Пасля таго, як Зубаў прамахнуўся, Пушкін сышоў не страляючы. Другая глава была прыпісана 14 кастрычніка 1830 года[7].

Беларускія пераклады

[правіць | правіць зыходнік]

Беларускі пераклад аповесці «Стрэл» выдаваўся ў 1936[8] і 1938[9] гадах.

Адаптацыі

[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ Повѣсти Бѣлкина (руск.). ЭНИ «Пушкин». ФЭБ «Русская литература и фольклор». Архівавана з першакрыніцы 1 сакавіка 2012. Праверана 12 ліпеня 2009.
  2. ↑ Варнеке, Б. В. Построение «Повестей Белкина»(руск.) // Варнеке, Б. В. Пушкин и его современники: Материалы и исследования. — Л.: Издательство АН СССР, 1930. — В. 38/39. — С. 162—168. Архівавана з першакрыніцы 25 красавіка 2019.
  3. ↑ Белинский, В. Г. Повести, изданные Александром Пушкиным(руск.) // Белинский В. Г. Собрание сочинений. В 9 томах. — М.: Художественная литература, 1976. — Т. Т. 1. Статьи, рецензии и заметки 1834—1836. Дмитрий Калинин. Архівавана з першакрыніцы 26 красавіка 2019.
  4. ↑ Маркович, В. М. «Повести Белкина» и литературный контекст // Пушкин: Исследования и материалы. — Л.: «Наука». Ленингр. отд-ние, 1989. — Т. XIII. — С. 63—87. Архівавана з першакрыніцы 15 чэрвеня 2009.
  5. ↑ «Повести Белкина» в оценке критики и литературоведения Архівавана 19 лістапада 2010. (руск.) на сайте ppf.asf.ru Архівавана 17 сакавіка 2011..
  6. ↑ Криницын, А. Пушкин и Жюль Жанен. С. 37.. Архівавана з першакрыніцы 27 сакавіка 2022. Праверана 27 красавіка 2023.
  7. 1 2 Комментарии к повести Архівавана 22 жніўня 2010. на сайте издательства «Просвещение».
  8. ↑ Пушкін, А. С. Выбраная проза(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 31 мая 2025. Праверана 29 мая 2025.
  9. ↑ Пушкін, А. С. Аповесці нябожчыка Івана Пятровіча Белкіна(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 30 мая 2025. Праверана 29 мая 2025.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Стрэл_(аповесць)&oldid=5093028"