Студзянка (Люблінскае ваяводства)
| Населены пункт | |
| Студзянка | |
|---|---|
| польск.: Studzianka | |
 | |
| 51°56′00″ пн. ш. 23°13′00″ у. д.HGЯO | |
| Краіна | |
| Гісторыя і геаграфія | |
| Вышыня цэнтра | 139 м |
| Часавы пояс | UTC+1 і UTC+2 |
| Насельніцтва | |
| Насельніцтва |
|
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |
| Паштовы індэкс | 21-532 |
| Паказаць/схаваць карты | |
  Студзянка (Люблінскае ваяводства) |
|
Студзянка — вёска, размешчаная ў Люблінскім ваяводстве, у Бяла-Падляскім павеце, у гміне Ламазы [1][2] у сучаснай Польшчы. На сакавік 2011 г. у весцы налічвалася 427 чалавек[3]. Вернікі каталікі належаць да касцела Пятра і Паўла у Ламазах. Праз вёску працякае Зелава, рака басейна ракі Буг і прыток Кшна.
У 1975—1998 гадах горад знаходзіўся ў Бяла-Падляскім ваяводстве . Непадалёк, у месцы пад назвай «Глух», знаходзіцца месца бітвы пад Ламазамі, якая адбылася 14-15 верасня 1769 года падчас Барскай канфедэрацыі, у якой загінуў маршал Францішак Ксаверый Пуласкі, брат Казіміра. Там знаходзіцца магіла Барскіх канфедэратаў. Перад Падзеламі вёска у складзе акругі Бельска была у межах Берасцейскага ваяводства ВКЛ.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Студзянка — даўняе татарскае паселішча. Больш за тры стагоддзі гэтыя мясціны былі цэнтрам мусульманскага жыцця Берасцейшчына і Падляшша. Студзянка была Меккай падляшскіх татараў. Шэраг прадстаўнікоў вышэйшай знаці татараў ВКЛ — Уланы Асанчуковічы, Белякі перадавала свае надзелы тут адно адному і былі пахаваная на мясцовым мізары. Да 1915 года ў Студзянцы стаяла мячэць, пабудаваная пасля прыходу татараў у 1679 годзе. 15 жніўня 1915 года мячэць была спалена адступаючымі расійскімі войскамі. Цяпер на яе месцы стаіць пачатковая школа. Гэтае месца дагэтуль называецца «мячэць».
Да сённяшняга дня захаваліся татарскія могілкі, вядомыя як мізар, з надмагіллямі, якія датуюцца першай паловай XVIII стагоддзя. На мізары ў Студзянцы больш за 170 надмагілляў. У цяперашні час засталіся толькі нашчадкі татараў. Сяляне ў побыце гавораць па польску, або «па свойму» (падляшскім дыялекце).
Народны скульптар Тэафіл Кажухоўскі паходзіў са Студзянкі, як і прафесар псіхалогіі Багуслаў Гарноўскі, прафесар сельскагаспадарчых навук Чэслаў Юзэфацюк, інжынер і канструктар Станіслаў Даневіч, палкоўнік ВПС Мечыслаў Яновіч, афіцэр-курсант Станіслаў Тэрэшчук, удзельнік бітвы пад Монтэ-Касіна, сям’я педагогаў Фелікса і Марыі Піраговічаў, а таксама Пётр Байрулевіч.
Скансэн — Музей падляшскай вёскі
[правіць | правіць зыходнік]У Студзянцы ёсць музей пад адкрытым небам — прыватны музей падляшскай сельскай мясцовасці, якім кіруе сям’я Юзэфацюкаў. Жыхары займаюцца арганічнай сельскай гаспадаркай.
Народныя мастакі
[правіць | правіць зыходнік]Зараз у ствараюць мастацкія рэчы: каваль Марэк Міроньскі, народныя майстры рукадзелля — Галіна Лукашу, Тэрэса Дзёбек, Леакадыя Нядзведзь, Сабіна Качан, мастачкі: Рэната Аўчарук.
Асацыяцыя развіцця вёскі Студзянка
[правіць | правіць зыходнік]Асацыяцыя развіцця вёскі Студзянка (Stowarzyszenie Rozwoju Miejscowości Studzianka) рэалізуе праекты, якія фінансуюцца з нацыянальных і еўрапейскіх фондаў, у галіне татарскай і рэгіянальнай кухні, макіяжу і візажа, ганчарства і гістарычнай стральбы з лука. Маладыя жыхары, якія ўдзельнічаюць у Асацыяцыі развіцця вёскі Студзянка, прапагандуюць татарскія традыцыі. У мясцовым грамадскім цэнтры размясцілася выстава пад назвай «330 гадоў татарскага пасялення ў Студзянцы і наваколлі», на якой прадстаўлены фатаграфіі мячэці, мізара і татарскай абшчыны першай паловы XX стагоддзя з калекцыі Славаміра Гардэюка. Турысты таксама могуць паглядзець кінапаказы пра бельскіх татараў і Студзянку і паўдзельнічаць у вечары, прысвечаным татарскай паэзіі і татарскім матывам у польскай літаратуры. Штоквартальнік Асацыяцыі «Echo Studzianki» (50-ы нумар выйшаў 20 снежня 2021 года) таксама даследуе татараў.
Зноскі
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju)(недаступная спасылка). Główny Urząd Statystyczny. Архівавана з першакрыніцы 11 мая 2015. Праверана 1 лютага 2026.
- ↑
{{cite journal}}: Пустое цытаванне (даведка) - ↑
{{citation}}: Пустое цытаванне (даведка)
Памылка ў зносках: тэг <ref> з імем "pwl", вызначаны ў <references>, не згадваецца ў папярэднім тэксце.
Памылка ў зносках: тэг <ref> з імем "GUS", вызначаны ў <references>, не згадваецца ў папярэднім тэксце.
Памылка ў зносках: тэг <ref> з імем "bip", вызначаны ў <references>, не згадваецца ў папярэднім тэксце.
Памылка ў зносках: тэг <ref> з імем "poczta", вызначаны ў <references>, не згадваецца ў папярэднім тэксце.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Studzianka // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XI: Sochaczew — Szlubowska Wola (польск.). — Warszawa, 1890. — S. 496.
- Strona Stowarzyszenia Studzianka (польск.).
- Studzianka na Moje Podlasie