Перайсці да зместу

Сцяпан Паўлавіч Злобін

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Сцяпан Паўлавіч Злобін
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 11 (24) лістапада 1903[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 15 верасня 1965(1965-09-15)[3][1][…] (61 год)
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства
Бацька Павел Уладзіміравіч Злобін
Маці Лідзія Мікалаеўна Даброва-Ядрынцава[d]
Альма-матар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці пісьменнік
Жанр гістарычная мастацкая літаратура
Мова твораў руская
Грамадская дзейнасць
Член у
Узнагароды
Ордэн Айчыннай вайны II ступені
Сталінская прэмія

Сцяпан Паўлавіч Злобін (11 (24) лістапада 1903[1], Масква[2]15 верасня 1965(1965-09-15)[3][1][…], Масква, РСФСР, СССР[2]) — рускі пісьменнік.

Нарадзіўся 11 лістапада 1903 года ў Маскве ў сям’і расійскіх сацыялістаў-рэвалюцыянераў Паўла Уладзіміравіча Злобіна і Лідзіі Мікалаеўны Дабровай-Ядрынцавай.

Пасля разгрому эсэраў бальшавікамі арыштаваны, у Бутырскай турме захварэў на тыф. Бацька ўзяў сына на парукі.

З 1920 года ў Маскве працаваў статыстыкам, затым на прадуктовым складзе. Паступіў вучыцца ў прамыслова-эканамічны тэхнікум, з якога сышоў з прычыны хваробы на сухоты.

У 1921 годзе паступіў вучыцца ў Вышэйшы літаратурна-мастацкі інстытут імя В. Я. Брусава, дзе захапіўся мовазнаўствам і псіхалогіяй творчасці.

У 1924 годзе зноў трапіў у Бутырскую турму, дзе правёў больш за 2 месяцы ў адзіночцы.

Скончыў інстытут у 1924 годзе, з’ехаў ва Уфу, дзе выкладаў літаратуру і рускую мову.

За два тыдні да пачатку Вялікай Айчыннай вайны скончыў курсы для пісьменнікаў, арганізаваныя пры Ваенна-палітычнай акадэміі імя У. І. Леніна. Уступіў у так званую «пісьменніцкую роту» 8-й Краснапрэсненскай дывізіі народнага апалчэння, затым яго перавялі ў 24-ю армію для працы ў дывізіённых газетах.

У кастрычніку 1941 года кантужаны падчас Вяземскай аперацыі, з раненнем нагі трапіў у нямецкі палон і аказаўся ў Мінскім лазарэце, дзе стаў санітарным інструктарам у бараку для тыфозных. Да вясны 1942 года рыхтаваў уцёкі, якія сарваліся праз здраду[4]. Дастаўлены ў кайданах на Эльбу, у канцэнтрацыйны лагер Цайтгайн, Злобін знаходзіўся ў ім з канца 1942 года па кастрычнік 1944 года, узначальваў падполле. Пасля выкрыцця этапаваны разам з цяжкахворымі ў лагер паблізу Лодзі (вызвалены ў студзені 1945 года).

Памёр 15 верасня 1965 года. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 6).

Па вяртанні з Вялікай Айчыннай вайны пачаў пісаць раман «Паўсталыя мерцвякі» — пра знаходжанне ў палоне, аднак, у 1946 годзе твор канфіскаваны і трапіў пад цэнзуру. У 1948 годзе апублікаваў гістарычны раман «Востраў Буян», а ў 1951 годзе — гістарычную эпапею «Сцяпан Разін». Па ўспамінах К. Сіманава, эпапея моцна ўразіла Іосіфа Сталіна, у 1952 годзе пры прысуджэнні Сталінскай прэміі ён праігнараваў працяглае знаходжання Злобіна ў палоне, нягледзячы на напамін пра гэта Георгіем Малянковым[5].

Аўтабіяграфічны раман «Зніклыя без вестак» (1962) зрабіў значны ўклад у справу рэабілітацыі былых савецкіх ваеннапалонных. Застаўся незавершаны раман «Раніца стагоддзя» пра падзеі напярэдадні рэвалюцыі 1905 года, напісаны прыкладна да паловы.

  • Імем Сцяпана Злобіна названа вуліца ў Мінску.
  • Імем Сцяпана Злобіна названы прыпыначны пункт пры адпаведнай вуліцы ў Мінску[6].
  1. а б в г The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.
  2. а б в г Злобин Степан Павлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  3. а б Злобин Степан Павлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
  4. Степан Злобин. «В минском лагере военнопленных. Из записных книжек 1941—1942 гг.»
  5. Глазами человека моего поколения. Размышления о И. В. Сталине
  6. Решение Минского городского исполнительного комитета от 9 октября 2025 года № 4072 "О наименовании и переименовании остановочных пунктов транспорта общего пользования в городе Минске". pravo.by.