Сідар Васілевіч Копаць

З пляцоўкі Вікіпедыя
Сідар Васілевіч Копаць
POL COA Kroje III.svg
Крое III, герб уласны роду Копцяў

Смерць май 1531
Род Копці
Бацька Васіль Іванавіч Копаць[d]
Жонка Марыя Канстанцінаўна Крошынская[d]
Дзеці Васіль Копаць[d], Фядота з Копцяў[d] і Раіна з Копцяў[d]
Дзейнасць дзяржаўны служачы

Сідар Васілевіч Копаць, Копаць Васілевіч (2-я палова XV ст. — май 1531) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Пісар вялікі літоўскі (?—1531). Адначасова маршалак гаспадарскі (1520—1531). Тым жа часам намеснік жыжморскі (1510—1514), перавальскі (1516—1531), медніцкі (1526—1531), дзяржаўца дарсунішскі (1520-я — 1531).[1]

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

З роду смаленскіх баяр Копцяў, сын пісара гаспадарскага Васіля Копця. Пад імем Сідар згадваецца толькі ў дакументах ужо 1560—1570-х гадоў. Вядомы з 1501 года калі прасіў вялікага князя Аляксандра пацвердзіць свае смаленскія маёнткі праз крадзеж дакументаў на іх. Прыкладна з 1506 года служыў у Канцылярыі. Пры двары пана Копця Васілевіча цанілі як дасведчанага канцылярыста і рэдка адпускалі па справах не датычных дзейнасці Канцылярыі. Толькі аднойчы ў 1511 годзе ён накіраваны гаспадаром як пасол да Паноў-Рады.[2]

На Попіс 1528 года ставіў 38 «коней», то бок валодаў агулам 304 службамі сялян. Сам пан Копаць Васілевіч быў адным з кіраўнікоў складання гэтага Попісу, апошняй з найбольш значных яго прац у Канцылярыі.[3]

Свой галоўны маёнтак Вейсяі атрымаў у 1516 годзе ад гаспадара абменам на Гошчава Слонімскага павета. Ажаніўся позна з маладой княжной Мар’яй, дачкой князя Канстанціна Крошынскага, якая перажыла мужа на 40 гадоў, пасагам былі 30 службаў «двара» Дубна Гарадзенскага павета. Таксама пану Копцю Васілевічу належалі сёлы Аполле[pl] і Русілы[pl] Берасцейскага павета і сяло Дзебрава Лідскага павета.[1]

Пахаваны ў саборнай царкве Прачыстай Багародзіцы Пячэрскай[uk] ў Кіеве.[4]

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

У шлюбе з княжной Мар’яй з Крошынскіх мелі прынамсі сямёра дзяцей, на час смерці бацькі трое сыноў былі непаўналетнія.[5]

  • Цімафей (пам. неўзабаве па 1531),
  • Фёдар,
  • Васіль,
  • Іван (да 1531 — 28.2.1563, Гародня), у шлюбе з князёўнай Марынай Львоўнай з Палубінскай мелі дачку Марыну (у шлюбе з Касперам Дэмбінскім) і сына Івана (1.3.1563, Вейсяі -- да 10.7.1569), адразу па смерці мужа (да 13.5.1563) ўдава ўзяла другі шлюб са Станіславам Нарушэвічам, бо была вымушана шукаць абароны да сваякоў[6];
  • Ганна, у шлюбе з Іванам Богушавічам Багавіцінавічам,
  • Фядора, у першым шлюбе з Есіфам Халецкім, у другім — з Бенедыктам Юрагам,
  • Раіна, у шлюбе з князем Іванам Васілевічам Палубінскім.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Груша А. І., Спірыдонаў М. Ф., Вайтовіч М. А. Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кніга 523. Кніга Публічных спраў 1 / рэдкал.: Г. Я. Галенчанка (адк. рэд.) і інш. — Мінск: Беларуская навука, 2003. — 444 с.
  • Сліж Н. Маёмасныя справы Мар’і Канстанцінаўны Крошынскай у святле яе тастаменту // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. Вып. 14. — 2021. — С. 151—163.