Сілагістыка

Сілагі́стыка (ад стар.-грэч.: συλλογιστικός — «той, што робіць вывад») — раздзел логікі, які вывучае дэдуктыўныя розумазаключэнні, што складаюцца толькі з катэгарычных суджэнняў.

Сілагістыка ўключае класіфікацыю розумазаключэнняў у залежнасці ад пасылак, якія ўваходзяць у іх склад, а таксама ад становішча сярэдняга тэрміна — фігуры сілагізма.

Адрозніваюць чатыры тыпы катэгарычных суджэнняў:

• агульнасцвярджальнае («усякае A ёсць B»);
• агульнаадмоўнае («ні адно A не ёсць B»);
• прыватнасцвярджальнае («некаторае A ёсць B»);
• прыватнаадмоўнае («некаторае A не ёсць B»).

На іх аснове вылучаюць 256 варыянтаў фігур (з якіх правільнымі лічацца 24) — модусы.

У такім выглядзе сілагістыка была распрацавана Арыстоцелем, які ўвёў літарныя сімвалы для абазначэння суджэнняў і іх тэрмінаў, класіфікаваў і абгрунтаваў розныя формы сілагізмаў (модусы).

Сучасная матэматычная логіка скараціла колькасць модусаў да 15, адкінуўшы тыя, што супярэчаць правілам вываду.

Літаратура

• В. М. Пешкаў. Сілагістыка // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 376. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).