Сімона Вейль (палітык)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Сімона Вейль
фр.: Simone Veil
Simone Veil, gymnase Japy 2008 02 27 n3 ret.jpg

дэпутат Еўрапейскага парламента
17 ліпеня 1979 — 30 сакавіка 1993
Пераемнік Jean-Marie Vanlerenberghe[d]
міністр аховы здароўя Францыі[d]
27 мая 1974 — 4 ліпеня 1979
Папярэднік Мішэль Панятоўскі[d]
Пераемнік Мішэль Панятоўскі[d]
12-ы Старшыня Еўрапейскага парламента
17 ліпеня 1979 — 19 студзеня 1982
Папярэднік Эміліа Каломба[d]
Пераемнік Піт Данкерт[d]
міністр аховы здароўя Францыі[d]
29 сакавіка 1993 — 18 мая 1995
Папярэднік Бернар Кушнер
Пераемнік Элізабет Юбер[d]
дэпутат Еўрапейскага парламента
25 ліпеня 1989 — 30 сакавіка 1993
дэпутат Еўрапейскага парламента
24 ліпеня 1984 — 24 ліпеня 1989
дэпутат Еўрапейскага парламента
17 ліпеня 1979 — 23 ліпеня 1984
член Канстытуцыйнага савета Францыі[d]
сакавік 1998 — сакавік 2007
Папярэднік Jean Cabannes[d]
Пераемнік Renaud Denoix de Saint Marc[d]
генеральны сакратар (Вышэйшы савет магістратуры[d])
1970 — 1974
Папярэднік Jacques Patin[d]
Пераемнік Paul Fouret[d]
21-ы seat 13 of the Académie française[d]
20 лістапада 2008 — 30 чэрвеня 2017
Папярэднік П'ер Месмер
Пераемнік Маўрыцыа Сера[d]

Нараджэнне 13 ліпеня 1927(1927-07-13)[1][2][…]
Смерць 30 чэрвеня 2017(2017-06-30)[7][3][…] (89 гадоў)
Месца пахавання
Імя пры нараджэнні фр.: Simone Annie Liline Jacob
Бацька André Jacob[d]
Муж Antoine Veil[d]
Дзеці Jean Veil[d], Pierre-François Veil[d] і Claude-Nicolas Veil[d]
Партыя
Член у
Адукацыя
Навуковая ступень Ліцэнцыят
Дзейнасць палітык, магістрат, адвакат
Аўтограф Signature Simone Veil.jpg
Узнагароды
Dame Commander of the Order of the British Empire кавалер Вялікага крыжа ордэна Ганаровага легіёна вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна Knight of the National Order of Merit golden class of the honour medal for Health and Social Affairs Order of the Three Stars, 2nd Class Grand Cross of the Order of Prince Henry

Schiller Prize of Marbach[d] (2011)

Міжнародная прэмія імя Карла Вялікага[d] (28 мая 1981)

прэмія прынцэсы Астурыйскай за міжнароднае супрацоўніцтва

European Civil Rights Prize of the Sinti and Roma[d]

прэмія «Поўнач-Поўдзень»[d]

прэмія «Манісманія»[d] (1977)

ганаровы доктар Яўрэйскага ўніверсітэта ў Іерусаліме[d] (1980)

ганаровы доктар Брусельскага свабоднага ўніверсітэта (франкамоўнага)[d]

ганаровы доктар Эдынбургскага ўніверсітэта[d] (1980)

ганаровы доктар Прынстанскага ўніверсітэта[d] (1975)

ганаровы доктар Універсітэта імя Бар-Ілана[d] (1979)

ганаровы доктар Нацыянальнага аўтаномнага ўніверсітэта Мексікі[d]

ганаровы доктар Брандэйскага ўніверсітэта[d]

прэмія Генрыха Гейнэ[d] (2010)

ганаровы доктар Брусэльскага вольнага ўніверсітэта[d] (2007)

Coudenhove-Kalergi Plaque[d] (2010)

honorary citizen of Brussels[d] (26 мая 1982)

Commons-logo.svg Сімона Вейль на Вікісховішчы

Сімона Вейль (фр.: Simone Veil; 13 ліпеня 1927, Ніца, Францыя — 30 чэрвеня 2017, Парыж, Францыя) — французская адвакатка, палітык, міністр аховы здароўя Францыі пад кіраўніцтвам прэзідэнта Валерый Жыскар д’Эстэна, прэзідэнтка Еўрапейскага парламента (1979—1982).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сімона Жакоб нарадзілася ў свецкай яўрэйскай сям’і ў Ніцы[11].

Вучылася ў ліцэі ў Ніцы, які скончыла ў 1944 годзе. Па дарозе ў ліцэй, ідучы на ўрачыстае ўручэнне дыпломаў, была арыштавана немцамі ў цэнтры Ніцы, дэпартавана. Яна была вязнем канцлагера Аўшвіц-Біркенау, дзе страціла некалькіх блізкіх сваякоў (бацьку і брата)[12].

У 1946 годзе выйшла замуж за Антуана Вейля, а затым, пасля вывучэння права і паліталогіі, паступіла ў судовую сістэму ў якасці вышэйшай дзяржаўнай службоўкі[13].

У 1974 годзе прэзідэнт Валерый Жыскар д’Эстэн прызначыў яе міністаркай аховы здароўя[13].

Яна была першай прэзідэнткай Еўрапарламента — наноў выбранага ўсеагульным галасаваннем — пасаду, якую яна займала з 1979 па 1982 год. Наагул, яе лічаць адной з прыхільніцаў франка-нямецкага прымірэння і будаўніцтва агульнай Еўропы[14].

З 1993 па 1995 яна была дзяржаўным міністрам, міністрам сацыяльных спраў, аховы здароўя і горада ва ўрадзе Эдуарда Баладзюра. Яна засядала ў Канстытуцыйнай радзе з 1998 па 2007 год, перш чым была выбрана ў Французскую акадэмію ў 2008 годзе[15].

З 2001 па 2007 год С. Вейль была першай галавой Фонда памяці ахвяр Халакоста, потым ганаровай старшынёй да самай смерці.

Памерла ў 2017 годзе ў Парыжы[16].

Па рашэнні прэзідэнта Эмануэля Макрона 1 ліпеня 2018 года Сімона Вейль разам з мужам была перапахавана ў Пантэоне[17].

«Закон Вейль»[правіць | правіць зыходнік]

У 1974 годзе ў якасці міністра аховы здароўя падрыхтавала і актыўна ўдзельнічала ў прыняцці закону аб дэкрыміналізацыі выкарыстання добраахвотнага перапынення цяжарнасці (IVG), гэта значыць закону аб дэкрыміналізацыі аборту. У Францыі закон вядомы пад назвай «закон Вейль». Міністр стала своеасаблівай іконай барацьбы за пашырэнне правоў жанчын у Францыі[18].

Гэты закон абышоўся ёй шматлікімі абразамі і пагрозамі з боку крайніх правых і часткі парламенцкай правіцы, пра што нагадаў Жан д’Армесан, вітаючы яе ў Французскай акадэміі. Выступаючы перад дэпутатамі, яна сцвярджала, што «аборт павінен заставацца выключэннем, апошнім сродкам для безвыходных сітуацый». Канчаткова тэкст быў прыняты Нацыянальным сходам 29 лістапада 1974 года. Праз два тыдні закон быў прыняты Сенатам. Ён уступіў у сілу 17 студзеня 1975 года[19].

Такім парадкам, Сімона Вейль выступала супраць баналізацыі аборту, які, на ейную думку, «заўсёды застаецца трагедыяй» і ўдакладняла пра свой закон, што «калі ён больш не забараняе, ён не стварае ніякага права на аборт»[20].

Творы[правіць | правіць зыходнік]

• Simone Veil, Clément Launay et Michel Soulé, L’Adoption: données médicales, psychologiques et sociales, Paris, Éditions sociales françaises, 1968, 224 p. (BNF 33208741). • Simone Veil et Annick Cojean, Les Hommes aussi s’en souviennent: discours du 26 novembre 1974, suivi d'Un entretien avec Annick Cojean, Paris, Stock, 2004, 111 p. (ISBN 2-234-05720-5, BNF 39268205). • Simone Veil, Une vie, Paris, Stock, 2007 (réimpr. 2009), 397 p. (ISBN 978-2-234-05817-0, BNF 41149288) • Simone Veil (préf. Robert Badinter), Mes combats: Les discours d’une vie, Paris, Bayard éditions, 2016, 280 p. (ISBN 978-2-227-48937-0) • Simone Veil et David Teboul, L’Aube à Birkenau, Paris, Les Arènes, 2019, 300 p. (ISBN 979-10-375-0090-8). Version Pocket: Les Arènes, 2019, 289 p. (ISBN 978-22-663-2040-5).

Зноскі

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #11929642X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. Simone Veil // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Mort de Simone Veil, icône de la lutte pour les droits des femmes // Le MondeParis: Societe Editrice Du Monde, 2017. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694 Праверана 2 ліпеня 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #11929642X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 13 снежня 2014.
  5. Mort de Simone Veil, icône de la lutte pour les droits des femmes // Le MondeParis: Societe Editrice Du Monde, 2017. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694
  6. 6,0 6,1 Fichier des personnes décédées Праверана 20 верасня 2022.
  7. 7,0 7,1 Simone Veil est décédée à 89 ans // Le Journal du Dimanche — 2017. — ISSN 0242-3065; 2650-0027 Праверана 30 чэрвеня 2017.
  8. Simone Veil // FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах, Görkəmli qadınlar haqqında məlumat bankı Праверана 9 кастрычніка 2017.
  9. https://www.touteleurope.eu/histoire/entree-de-simone-veil-au-pantheon-h
  10. Французская акадэмія — 1635. Праверана 2 чэрвеня 2022.
  11. «Les cinq lieux marquants de l’enfance de Simone Veil à Nice», Nice-Matin, 30 juin 2017, https://www.nicematin.com/vie-locale/simone-veil-entre-au-pantheon-les-cinq-lieux-marquants-de-son-enfance-a-nice-150482
  12. Claude Jacquemart et Jean-Baptiste Garat, «Simone Veil, survivante et immortelle», Le Figaro, 2 juillet 2017, p. 4.
  13. 13,0 13,1 «Simone Veil, une vie de combats», Paris Match, semaine du 6 au 12 juillet 2017, pages 34-73.
  14. Patrice Trapier, «Simone Veil, une vie de peines et de combats», JDD, 2 juillet 2017, https://www.lejdd.fr/Politique/simone-veil-une-vie-de-peines-et-de-combats-3377291
  15. Claude Jacquemart et Jean-Baptiste Garat, «Simone Veil, survivante et immortelle», Le Figaro, mardi 1er / dimanche 2 juillet 2017, pages 4-5.
  16. «Mort de Simone Veil: réactions dans la communauté juive», Libération, 30 juin 2017,
  17. «Simone Veil reposera avec son époux au Panthéon», dailymotion.com, 5 juillet 2017, https://www.dailymotion.com/video/x5skmje
  18. Pascal Bories, «Pour Simone Veil, il n’y a „aucun droit à l’avortement“», Le Huffington Post, 5 octobre 2016, https://www.huffingtonpost.fr/pascal-bories/pour-simone-veil-il-y-a-aucun-droit-avortement_b_6243866.html
  19. "Michèle Cotta: «On a vécu des injures inimaginables avec Simone Veil», europe1.fr, 30 juin 2017, https://www.europe1.fr/politique/michele-cotta-on-a-vecu-les-injures-avec-simone-veil-des-injures-inimaginables-3376436
  20. «Il y a 40 ans, le discours historique de Simone Veil sur l’avortement», lefigaro.fr, 26 novembre 2014, https://www.lefigaro.fr/actualite-france/2014/11/26/01016-20141126ARTFIG00080-il-y-a-40-ans-le-discours-historique-de-simone-veil-sur-l-avortement.php