Сімона Вейль (палітык)

Сімона Вейль
фр.: Simone Veil старафр.: Simone Veil
дэпутат Еўрапейскага парламента 17 ліпеня 1979 — 30 сакавіка 1993
Пераемнік	Jean-Marie Vanlerenberghe[d]
міністр аховы здароўя Францыі[d] 27 мая 1974 — 4 ліпеня 1979
Папярэднік	Мішэль Панятоўскі[d]
Пераемнік	Мішэль Панятоўскі[d]
12-ы Старшыня Еўрапейскага парламента 17 ліпеня 1979 — 19 студзеня 1982
Папярэднік	Эміліа Каломба
Пераемнік	Піт Данкерт[d]
міністр аховы здароўя Францыі[d] 29 сакавіка 1993 — 18 мая 1995
Папярэднік	Бернар Кушнер
Пераемнік	Элізабет Юбер[d]
дэпутат Еўрапейскага парламента 25 ліпеня 1989 — 30 сакавіка 1993
дэпутат Еўрапейскага парламента 24 ліпеня 1984 — 24 ліпеня 1989
дэпутат Еўрапейскага парламента 17 ліпеня 1979 — 23 ліпеня 1984
член Канстытуцыйнага савета Францыі[d] сакавік 1998 — сакавік 2007
Папярэднік	Jean Cabannes[d]
Пераемнік	Renaud Denoix de Saint-Marc[d]
генеральны сакратар 1970 — 1974
Папярэднік	Jacques Patin[d]
Пераемнік	Paul Fouret[d]
21-ы seat 13 of the Académie française[d] 20 лістапада 2008 — 30 чэрвеня 2017
Папярэднік	П'ер Месмер
Пераемнік	Маўрыцыа Сера[d]
Нараджэнне	13 ліпеня 1927(1927-07-13)[…] Ніца, акруга Ніца[d], дэпартамент Прыморскія Альпы, Францыя
Смерць	30 чэрвеня 2017(2017-06-30)[…] (89 гадоў) Парыж, Вялікі Парыж, рэгіён Іль-дэ-Франс, Метраполія Францыі, Францыя
Месца пахавання	Пантэон
Імя пры нараджэнні	фр.: Simone Annie Liline Jacob
Бацька	André Jacob[d]
Маці	Yvonne Steinmetz[d]
Муж	Antoine Veil[d]
Дзеці	Jean Veil[d], Pierre-François Veil[d] і Claude-Nicolas Veil[d]
Грамадзянства	Францыя  Бельгія
Партыя	Саюз за французскую дэмакратыю[d]
Член у	Французская акадэмія (30 чэрвеня 2017)
Адукацыя	Парыжскі інстытут палітычных даследаванняў[d] юрыдычны факультэт Парыжскага ўніверсітэта[d]
Навуковая ступень	ліцэнцыят
Дзейнасць	палітыка
Аўтограф
Узнагароды	Schiller Prize of Marbach[d] (2011) European Civil Rights Prize of the Sinti and Roma[d] прэмія «Поўнач-Поўдзень»[d] прэмія «Манісманія»[d] (1977) ганаровы доктар Яўрэйскага ўніверсітэта ў Іерусаліме[d] (1980) ганаровы доктар Брусельскага свабоднага ўніверсітэта (франкамоўнага)[d] ганаровы доктар Эдынбургскага ўніверсітэта[d] (1980) ганаровы доктар Прынстанскага ўніверсітэта[d] (1975) ганаровы доктар Універсітэта імя Бар-Ілана[d] (1979) ганаровы доктар Нацыянальнага аўтаномнага ўніверсітэта Мексікі[d] ганаровы доктар Брандэйскага ўніверсітэта[d] прэмія Генрыха Гейнэ[d] (2010) ганаровы доктар Брусельскага вольнага ўніверсітэта[d] (2007) Coudenhove-Kalergi Plaque[d] (2010) ганаровы грамадзянін Бруселя[d] (26 мая 1982) honorary doctor of the University of Antwerp[d] (1993) Q140460578? (2023)
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Сімона Вейль (фр.: Simone Veil; 13 ліпеня 1927, Ніца, Францыя — 30 чэрвеня 2017, Парыж, Францыя) — французская адвакатка, палітык, міністр аховы здароўя Францыі пад кіраўніцтвам прэзідэнта Валеры Жыскар д’Эстэна, прэзідэнтка Еўрапейскага парламента (1979—1982).

Біяграфія

Сімона Жакоб нарадзілася ў свецкай яўрэйскай сям’і ў Ніцы.

Вучылася ў ліцэі ў Ніцы, які скончыла ў 1944 годзе. Па дарозе ў ліцэй, ідучы на ўрачыстае ўручэнне дыпломаў, была арыштавана немцамі ў цэнтры Ніцы, дэпартавана. Яна была вязнем канцлагера Аўшвіц-Біркенау, дзе страціла некалькіх блізкіх сваякоў (бацьку і брата).

У 1946 годзе выйшла замуж за Антуана Вейля, а затым, пасля вывучэння права і паліталогіі, паступіла ў судовую сістэму ў якасці вышэйшай дзяржаўнай службоўкі.

У 1974 годзе прэзідэнт Валерый Жыскар д’Эстэн прызначыў яе міністаркай аховы здароўя.

Яна была першай прэзідэнткай Еўрапарламента — наноў выбранага ўсеагульным галасаваннем — пасаду, якую яна займала з 1979 па 1982 год. Наагул, яе лічаць адной з прыхільніцаў франка-нямецкага прымірэння і будаўніцтва агульнай Еўропы.

З 1993 па 1995 яна была дзяржаўным міністрам, міністрам сацыяльных спраў, аховы здароўя і горада ва ўрадзе Эдуарда Баладзюра. Яна засядала ў Канстытуцыйнай радзе з 1998 па 2007 год, перш чым была выбрана ў Французскую акадэмію ў 2008 годзе.

З 2001 па 2007 год С. Вейль была першай галавой Фонда памяці ахвяр Халакоста, потым ганаровай старшынёй да самай смерці.

Памерла ў 2017 годзе ў Парыжы.

Па рашэнні прэзідэнта Эмануэля Макрона 1 ліпеня 2018 года Сімона Вейль разам з мужам была перапахавана ў Пантэоне.

«Закон Вейль»

У 1974 годзе ў якасці міністра аховы здароўя падрыхтавала і актыўна ўдзельнічала ў прыняцці закону аб дэкрыміналізацыі выкарыстання добраахвотнага перапынення цяжарнасці (IVG), гэта значыць закону аб дэкрыміналізацыі аборту. У Францыі закон вядомы пад назвай «закон Вейль». Міністр стала своеасаблівай іконай барацьбы за пашырэнне правоў жанчын у Францыі.

Гэты закон абышоўся ёй шматлікімі абразамі і пагрозамі з боку крайніх правых і часткі парламенцкай правіцы, пра што нагадаў Жан д’Армесан, вітаючы яе ў Французскай акадэміі. Выступаючы перад дэпутатамі, яна сцвярджала, што «аборт павінен заставацца выключэннем, апошнім сродкам для безвыходных сітуацый». Канчаткова тэкст быў прыняты Нацыянальным сходам 29 лістапада 1974 года. Праз два тыдні закон быў прыняты Сенатам. Ён уступіў у сілу 17 студзеня 1975 года.

Такім парадкам, Сімона Вейль выступала супраць баналізацыі аборту, які, на ейную думку, «заўсёды застаецца трагедыяй» і ўдакладняла пра свой закон, што «калі ён больш не забараняе, ён не стварае ніякага права на аборт».

Творы

• Simone Veil, Clément Launay et Michel Soulé, L’Adoption: données médicales, psychologiques et sociales, Paris, Éditions sociales françaises, 1968, 224 p. (BNF 33208741). • Simone Veil et Annick Cojean, Les Hommes aussi s’en souviennent: discours du 26 novembre 1974, suivi d'Un entretien avec Annick Cojean, Paris, Stock, 2004, 111 p. (ISBN 2-234-05720-5, BNF 39268205). • Simone Veil, Une vie, Paris, Stock, 2007 (réimpr. 2009), 397 p. (ISBN 978-2-234-05817-0, BNF 41149288) • Simone Veil (préf. Robert Badinter), Mes combats: Les discours d’une vie, Paris, Bayard éditions, 2016, 280 p. (ISBN 978-2-227-48937-0) • Simone Veil et David Teboul, L’Aube à Birkenau, Paris, Les Arènes, 2019, 300 p. (ISBN 979-10-375-0090-8). Version Pocket: Les Arènes, 2019, 289 p. (ISBN 978-22-663-2040-5).