Сустаў

Дыяграма тыповага сустава.

Суста́ў або сінавія́льнае злучэ́нне, таксама дыартро́з, сучляне́нне (лац.: junctura synovialis) — рухомае злучэнне касцей шкілета пазваночных жывёл і чалавека, з дапамогай якога ажыццяўляюцца розныя рухі. Для сустава характэрна наяўнасць вузкай сустаўнай поласці паміж злучаемымі элементамі. Яна абмежавана сустаўнай капсулай, якая складаецца з унутранай сінавіяльнай мембраны і вонкавай фібрознай мембраны.

Сустаўныя паверхні касцей раздзелены сустаўнай поласцю, у якой знаходзіцца невялікая колькасць сінавіяльнай вадкасці. У месцы злучэння паверхні касцей пакрытыя гладкім гіялінавым сустаўным храстком, які перашкаджае іх непасрэднаму кантакту. Сустаўны храсток таксама амартызуе штуршкі пры руху і робіць рух больш эластычным.

Будова

Сустаў акружаны сустаўнай капсулай, або сустаўнай сумкай, якая герметычна замыкае сустаўную поласць. Звязкі ўмацоўваюць суставы і накіроўваюць іх рух. Аб'ём магчымых рухаў абмяжоўваецца формай сустава, выступамі касцей, нацяжэннем сустаўнай капсулы і звязак.

Паводле колькасці сустаўных паверхняў адрозніваюць простыя, складаныя, комплексныя і камбінаваныя суставы.

Паводле характару руху суставы падзяляюць на:

• аднавосевыя — рух адбываецца вакол адной восі;
• двухвосевыя;
• трохвосевыя і шматвосевыя.

Пашкоджанні і захворванні

Да пашкоджанняў і захворванняў суставаў адносяцца артрыты, артрозы і вывіхі.

Літаратура

• Леанцюк А. С. Суставы // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 290. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
• Richard L. Drake, A. Wayne Vogl, Adam W. M. Mitchell. Gray's Anatomy for Students. — 4-е выд.. — Філадэльфія: Elsevier, 2020. — ISBN 978-0-323-39304-1.
• Ярашэвіч С. П., Піўчанка П. Р., Грынкевіч А. І., Любецкая К. П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.