Сірата

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
«Сіроты» (Томас Кенінгтан, 1885)

Сірата — асоба, у якой памерлі бацькі.

На 2015 год у свеце налічвалася звыш 15,1 млн дзяцей-сірот[1]. У Беларусі дзяржаўным забеспячэннем карыстаюцца дзеці-сіроты ва ўзросце да 18 гадоў і дарослыя асобы, якія асірацелі ў дзяцінстве.

Беларусь[правіць | правіць зыходнік]

21 снежня 2005 года прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка падпісаў Закон № 73-З «Аб гарантыях па сацыяльнай абароне дзяцей-сірот, ...», паводле 8-га артыкула якога тыя забяспечваліся ў дзяржаўных дзіцячых прытулках «пражываннем, харчаваннем, адзеннем, абуткам, мяккім інвентаром і абсталяваннем, падручнікамі, навучальнымі дапаможнікамі і прыналежнасцямі, прадметамі асабістай гігіены, іншымі прадметамі першай неабходнасці, а таксама па дасягненні імі ўзросту 7 гадоў — штомесяц грашовымі сродкамі на асабістыя выдаткі па ўсталяваных нормах». Забеспячэнне захоўваецца пры паступленні ў дзяржаўныя навучальныя ўстановы па-за дзіцячым прытулкам. Паводле 12-га артыкула Закона, сіротам «жылыя памяшканні сацыяльнага карыстання дзяржаўнага жылога фонду даюцца цягам 6 месяцаў пасля дасягнення імі паўналецця» і захоўваюцца за імі на праве ўласнасці цягам усяго жыцця. За 2007—2012 гады колькасць сірот у Беларусі скарацілася з 28,2 тысяч да 24,7 тысяч. У выніку зачынілі 23 сіроцкія прытулкі[2]. На 1 студзеня 2012 года ў чарзе на атрыманне памяшкання сацыяльнага карыстання стаялі звыш 11 000 сірот[3].

У мастацтве[правіць | правіць зыходнік]

Доля сіраты шырока апісваецца ў мастацтве, як цяжкая, у тым ліку ў народных прыказках і прымаўках: «Усе бачаць, як сірата скача, але ніхто не бачыць, як яна плача», «Ніхто не ведае, як сірата абедае», «Сірату б’юць, а плакаць не даюць», «Як сіраце жаніцца, дык і дзень кароткі», «Сіратой жыць, слёзы ліць»[4].

У беларускай літаратуры творы пра сірот напісалі Уладзіслаў Сыракомля (драма «Магнаты і сірата», 1859 г.)[5], Алаіза Пашкевіч (апавяданне «Сірата», 1906 г.), Якуб Колас (апавяданне «Сірата Юрка», 1914 г.)[6], Янка Брыль (апавяданне «Сіроцкі хлеб», 1956 г.)[7].

У Бібліі[правіць | правіць зыходнік]

«Хрыстос і сірата» (Альфрэд Ромер)

У Старым Запавеце:

  • «Ні ўдавы, ні сіраты не ўціскайце» (Кніга Выхад 22:22);
  • «Ты бачыш; бо Ты глядзіш на крыўды і ўціскі, каб аддаць Тваёй рукой. Табе аддае сябе бедны; сіраце Ты памочнік» (Псалмы 9:35);
  • «Пакінь сірот тваіх, Я падтрымаю жыццё іхняе, і ўдовы твае хай спадзяюцца на мяне» (Кніга прарока Ераміі 49:11).

У Новым Запавеце: «Чыстая і беспахібная пабожнасць перад Богам і Айцом ёсць тое, каб дагледзець сірот і ўдоваў у іхніх скрухах і захоўваць сябе неапаганенага светам» (Пасланне Якава 1:27)[8].

Зноскі

  1. Сіроты(англ.) , Дзіцячы фонд ААН (2015). Праверана 10 кастрычніка 2017.
  2. Святлана Барысенка. Неўладкаваных дзяцей выяўляюць і ЖЭС, і МНС // Звязда : газета. — 1 чэрвеня 2012. — № 103 (27218). — С. 2. — ISSN 1990-763x.
  3. Вольга Мядзведзева. Права на жыллё // Звязда : газета. — 1 чэрвеня 2012. — № 103 (27218). — С. 1, 2. — ISSN 1990-763x.
  4. Г. Дулеба. Прыказкі і прымаўкі Жыткаўшчыны, Газета «Новае Палессе» (Жыткавічы) (24 лістапада 2009). Праверана 10 кастрычніка 2017.
  5. Уладзіслаў Сыракомля. «Магнаты і сірата (Зоф’я князёўна Слуцкая)» (перакл. Ірына Багдановіч), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (2017). Праверана 10 кастрычніка 2017.
  6. Якуб Колас. «Сірата Юрка», Беларуская Палічка (2017). Праверана 10 кастрычніка 2017.
  7. Янка Брыль. «Сіроцкі хлеб», Беларуская Палічка (2017). Праверана 10 кастрычніка 2017.
  8. Саборнае пасланне апостала Якава (Раздзел 1. Верш 27) // Біблія. Кнігі Святога Пісання Старога і Новага Запавету (бел. (тар.))  / пераклад Васіля Сёмухі, рэд. Юрка Рапецкі. — Данканвіл: Агульнасусветны друк, 2002. — С. 1385. — 1536 с. — ISBN 1-58712-085-2.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]