Тамара Вялікая

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Тамара Вялікая
დიდი თამარი
Тамара Вялікая
QueenTamarFlag.svg
Царыца
QueenTamarFlag.svg
Грузіі
1184 — 1209/1213
Царыца Цароў і Царыц, Абхазаў, Картвелаў, Ранаў, Алан (Аўсоў), Кахаў і Армян, Уладарніца Шырванша і Шахінша, Усяго Усходу і Захаду, Слава Свету гэтаму і Веры, прынесенай Месіяй
Папярэднік: Георгій III
Пераемнік: Георгій IV Лаша
 
Дзейнасць: палітык
Веравызнанне: Праваслаўе, грузінская царква
Нараджэнне: 1166
Смерць: 1213
Пахаванне:
Дынастыя: Баграціёны[d]
Бацька: Георгій III[d]
Маці: Бурдухан Аланская[d]
Муж: Давід-Сасланы[d] і Юрый Андрэевіч Багалюбскі[d]
Дзеці: ад 2-га шлюбу сын Георгій IV Лаша, дачка Русудан
 
Аўтограф: Tamar signature.svg
Манаграма: Queen Tamar monogram.png

Тамара Вялікая (груз. თამარ; 1166 — 1209/1213) — грузінская царыца, паходзіла з роду Баграцідаў.

Старэйшая дачка Георгія III і царыцы Бурдухан. У 1178 годзе Георгій абвясціў яе саўладаром і пераемнікам Грузінскага стальца. Пасля смерці бацькі ў 1184 годзе Тамара стала адзінаўладным царом.

У 1185 г. група грузінскай арыстакратыі выбрала для Тамары мужа — князя Юрыя Багалюбскага. Тамара і Юрый не мелі патомства. Царыца хутка стала абыякавай да свайго мужа, і ўжо ў 1187 г. шлюб распаўся. Тамара ўзяла новы шлюб — з князем Давіда Сасланам з Асеціі, таксама нашчадкам роду Баграцідаў. Вяселле адбылося ў 1188, Давід быў царом толькі намінальна, Тамара не дзялілася з ім уладай.

Першы муж Юрый не хацеў мірыцца са стратай тытула і супольна з незадаволенай грузінскай арыстакратыяй спрабаваў у 1191 ўзяць уладу, аднак быў пераможаны і пакараны.

Час яе праўлення завецца «залатым векам Грузіі». Пры двары Тамары выхоўваліся ўнукі, візантыйскага імператара Андроніка, Аляксей і Давід. Тамара дапамагала ім ў 1204 г. заняць Трапезунд і ўтварыць на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Чорнага мора г.зв. Трапезундскую імперыю.

Царыца памерла ў 1213 і, паводле падання, пахавана ў сакрэтным месцы ў манастыры Гелаці, паблізу Кутаісі, што ў Заходняй Грузіі. Тамара прылічана да святых Праваслаўнай і Каталіцкай царквой.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]