Тамаш Тамашавіч Грыб

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Тамаш Грыб
Тамаш Грыб
Сцяг Беларускай Народнай Рэспублікі Міністр унутраных спраў БНР
Папярэднік: Кузьма Цярэшчанка
Пераемнік: не было
Сцяг Беларускай Народнай Рэспублікі Міністр земляробства БНР
21 лютага 1918 — ліпень 1918
Папярэднік: не было
Пераемнік: Аркадзь Смоліч
 
Партыя: Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў
Дзейнасць: журналіст
Нараджэнне: Сцяг Расійскай імперыі 19 сакавіка 1895
в. Паляны (цяпер Астравецкі раён)
Смерць: Сцяг Чэхіі 25 студзеня 1938
Прага, Чэхаславакія

Тамаш Тамашавіч Грыб, псеўд.: Глеба, Т; Н-ка; Небарака; Небарака, Антон; Т.; Т. Г.; Т-г; Т-ш; A. N.; G-be; Ge, Tomasz; N-ka, A.; Niebaraka, Anton; T. (лац.); Т. Н. (лац.), Тита, В.[1] (19 сакавіка 1895, в. Паляны, Свянцянскі павет, Віленская губерня (цяпер Астравецкі раён, Гродзенская вобласць) — 21 студзеня 1938, Прага, Чэхаславакія), беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў вёсцы ў беднай сялянскай сям'і. Вучыўся ў Пецярбургскім псіханеўралагічным інстытуце, дзе зблізіўся з беларускім рухам. З 1914 года — у войску, удзельнік Першай сусветнай вайны. Дэлегат І Усебеларускага з'езда (снежань 1917 года), на якім быў арыштаваны савецкімі ўладамі. Адзін з аўтараў Устаўных грамат БНР, сябра Рады БНР і яе Выканкама (1918), займаў пасады міністра земляробства і міністра ўнутраных спраў. Уваходзіў у Цэнтральную Беларускую вайсковую раду. Адзін з лідараў Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. Удзельнік 3-га Усерасійскага з'езда Саветаў (1918). У 1918 годзе чытаў лекцыі на курсах беларусазнаўства ў Мінску. У пачатку 1919 года выдае ў Вільні газету «Грамадзянін». З красавіка 1919 года — у Гродне, дзе супрацоўнічае ў газеце «Родны край», затым — у Мінску. Двойчы ў 1919 годзе зняволены польскімі ўладамі за беларускую незалежніцкую дзейнасць.

У канцы 1920 года выязджае ў Коўна, удзельнічае тут у выданні газеты «Сялянская доля». Удзельнік Усебеларускай палітычнай канферэнцыі (Прага, 1921). З 1922 года — у Чэхіі. Скончыў філасофскі факультэт Карлава ўніверсітэта (1928). Стварыў у Празе Беларускае (Крывіцкае) культурнае таварыства імя Ф. Скарыны. Актыўна працаваў у суполцы Беларускага студэнцкага саюза. Удзельнічаў у працы Беларускай Рады ў Празе. З 1930 года працаваў тут у Славянскай бібліятэцы. У 19341938 гадах — загадчык беларускага замежнага архіва ў Празе. Друкаваў артыкулы на тэмы гісторыі, грамадскай думкі, нацыянальна-палітычнага жыцця Беларусі ў часопісах «Студэнцкая думка», «Золак», «Iskry Skaryny». Перакладаў публіцыстыку з рускай і чэшскай моў. Складаў бібліяграфію беларусазнаўства.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • Да пытаньня аб паходжаньні гэрбу Пагоня // іскры Скарыны. — 1935. — № 5. — С. 69—77[2].
  • Што такое нацыянал-дэмакратызм // Іскры Скарыны. — 1935. — № 5. — С. 4—48[3].

Зноскі

  1. Грыб, Т. Два артыкулы / Тамаш Грыб; Падрыхт. да друку Л. Юрэвіча, камен. Н. Гардзіенкі і Ц. Чаррнякевіча // Запісы = Zapisy. — 2012. — № 35. — С. 105.
  2. Перадрук.: Грыб, Т. Два артыкулы / Тамаш Грыб; Падрыхт. да друку Л. Юрэвіча, камен. Н. Гардзіенкі і Ц. Чарнякевіча // Запісы = Zapisy. — 2012. — № 35. — С. 170—180.
  3. Перадрук.: Грыб, Т. Два артыкулы / Тамаш Грыб; Падрыхт. да друку Л. Юрэвіча, камен. Н. Гардзіенкі і Ц. Чарнякевіча // Запісы = Zapisy. — 2012. — № 35. — С. 105—169.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Міністры ўнутраных спраў БНР